کتابخانه بالقرآن

تبلور زیبایی های دین در زندگی انسان صفحه 24

صفحه 24

معقول می نامیم. اصطلاح های مترادف این واژه عبارتند از: زیبایی باطنی، زیبایی لاهوتی، زیبایی ملکوتی، زیبایی قدسی، زیبایی ماوراءالطبیعه یا ماورایی و زیبایی معنوی.

ویژگی های این گونه از زیبایی عبارتند از:

اول _ نیازمندی به ابزار ادراکی ویژه

زیبایی های معقول با ابزارهای ظاهری و حسی درک نمی شوند و تنها با «عقل و قلب» می توان آنها را درک کرد. ناگفته پیداست که سلامت این دو و نیز نبود مانع، شرط اساسی برای تشخیص این دو ابزارند. ازاین رو، اگر کسی به مرض های قلبی یا حجاب های عقلی دچار شود، نمی تواند زیبایی های معقول را درست تشخیص دهد، چنان که اگر چشم، کور یا ضعیف شود، قدرت دریافت زیبایی رنگ ها را از دست می دهد. بنابراین، اگر فردی قلب و عقل خود را به کار نگرفت یا آنها را به غفلت، حب دنیا، حرص و حسد و مانند اینها آلوده ساخت، زیبایی های معقول را درک نمی کند. همین مطلب، ریشه انکار زیبایی های معقول به وسیله برخی اندیشمندان غربی است. قرآن کریم در این زمینه می فرماید:

دل هایی دارند که با آن (حقایق را) دریافت نمی کنند و چشمانی دارند که با آنها نمی بینند و گوش هایی دارند که با آنها نمی شنوند. آنان همانند چارپایان، بلکه گمراه ترند. ایشان همان غافل ماندگانند.(1)

این آیه دربردارنده سه نکته مهم است:

1- «لَهُم قُلوبٌ لایَفْقَهونَ بِها وَ لَهُم اَعْیُنٌ لا یُبْصِرونَ بِها وَ لَهُم آذانٌ لا یَسْمَعونَ بِها اُولئِکَ کَالْاَنْعامِ بَل هُم اَضلُّ، اُولئِکَ هُمُ الْغافِلونَ». اعراف: 179