- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- 2. هدف پژوهش 5
- فصل اول: کلیات 5
- 3. پرسش های پژوهش 5
- 1. ضرورت پژوهش 5
- اشاره 5
- 5. پیشینه پژوهش 6
- 4. فرضیه های پژوهش 6
- اشاره 7
- 7. واژه شناسی 7
- ب) زیبایی 7
- 6. جایگاه زیبایی های دین و زندگی دینی 7
- الف) دین 7
- اشاره 7
- یک _ تعریف شش گانه زیبایی 8
- دو _ مکتب های سه گانه زیبایی شناسی 8
- اول _ مکتب درونی1 8
- اشاره 8
- دوم _ مکتب عینی1 9
- ج) زندگی دینی 10
- سوم _ مکتب دو قطبی 10
- ه_) زیبایی معقول 11
- 8. جنبه های گوناگون موضوع 11
- و) زیبایی های دینی 11
- د) زیبایی محسوس 11
- 9. کاربرد رسانه ای پژوهش 12
- اشاره 13
- الف) خاستگاه زیبایی 13
- فصل دوم: دین و زیبایی شناسی 13
- 1. زیبایی از دیدگاه دین 13
- اشاره 13
- اشاره 15
- ب) معیار زیبایی 15
- سه _ عوامل «زیبا انگاری» 16
- اشاره 16
- دو _ زیبایی، نسبی نیست 16
- یک _ زیبا بودن با زیبا دیدن متفاوت است 16
- اول _ جهل 17
- دوم _ مادی نگری 17
- سوم _ وسوسه شیطان 19
- چهارم _ تعصب های بی اساس 19
- اشاره 20
- پنجم _ پیروی از هوا و هوس 20
- ج) دسته بندی زیبایی 20
- اول _ همگانی بودن 21
- یک _ تعریف و ویژگی های زیبایی محسوس 21
- اشاره 21
- سوم _ فناپذیری 22
- دوم _ درک آسان 22
- اشاره 23
- چهارم _ ضعف 23
- دو _ تعریف و ویژگی های زیبایی معقول 23
- اول _ نیازمندی به ابزار ادراکی ویژه 24
- دوم _ خالص تر و قوی تر بودن 25
- سوم _ لذت بخش تر بودن 26
- چهارم _ جاودانگی 26
- پنجم _ قرار داشتن در طول زیبایی محسوس 27
- د) اصل زیبایی 28
- نظریه اول _ دنیاگرایی 33
- نظریه های مربوطه به زیبایی های محسوس (دنیا) 33
- اشاره 33
- اشاره 33
- ه_ ) زیبایی های محسوس 33
- نظریه دوم _ دنیاگریزی 34
- نظریه سوم _ دنیاگذری 36
- و) زیبایی های معقول 36
- الف) دین، زیباست 38
- اشاره 38
- 2. دین از منظر زیبایی شناسی 38
- اشاره 38
- یک _ خاستگاه دین، زیباست 38
- دو _ دین، خاستگاه زیبایی است 39
- سه _ دین با معیارهای زیبایی، هم خوانی دارد 39
- اول _ کمال 39
- اشاره 39
- دوم _ تناسب 39
- پنجم _ توازن 40
- چهارم _ سودمندی 40
- سوم _ لذت 40
- ب) زندگی دینی، زیباست 41
- فصل سوم: بازتاب زیبایی های دین در زندگی بشر 42
- 1. زیبایی های دین در حوزه اندیشه (زیبااندیشی) 42
- اشاره 42
- اشاره 42
- یک _ اعتقاد به خالق 43
- اشاره 43
- اشاره 43
- الف) زیبااندیشی درباره جهان هستی 43
- آثار زیبای اعتقاد به خدا 44
- دو _ خوش بینی نسبت به خالق 47
- اشاره 47
- آثار زیبای خوش بینی به خالق 49
- سه _ خوش بینی به نظام جهان 51
- اشاره 51
- آثار زیبای اندیشه خوش بینی به نظام جهان 53
- اشاره 55
- چهار _ ایمان به معنادار بودن جهان 55
- آثار زیبای اندیشه معناداری جهان 56
- اشاره 59
- پنج _ مزرعه اندیشی دنیا 59
- آثار زیبای «مزرعه اندیشی دنیا» 60
- ب) زیبااندیشی درباره انسان 62
- اشاره 62
- یک _ انسان، جانشین خداست 63
- دو _ انسان، آزاد است 64
- سه _ انسان، دو بعدی است 66
- چهار _ انسان، بنده خداست 68
- ج) زیبااندیشی درباره خانواده 71
- سوم _ ازدواج سبب دست یافتن به کمالات معنوی است 71
- یک _ خانواده، نهادی مقدس است 71
- اشاره 71
- دوم _ ازدواج مشروع، تضمین کننده بقای نسل پاک بشر است 71
- اول _ ازدواج، امری مطلوب و مورد تأکید خداوند است 71
- اشاره 71
- چهارم _ خدمت به خانواده سبب پاداش است 72
- پنجم _ خداوند به خانواده توجه دارد 72
- دو _ زن، مکمل مرد است 73
- اشاره 76
- یک _ حاکمیت اجتماعی از آن خداست 76
- د) زیبااندیشی در اجتماع 76
- دو _ تکامل انسان در گرو تکامل اجتماع است 79
- سه _ نژاد موجب برتری نیست 82
- چهار _ برترین های اجتماع 85
- پنج _ ضعیف بینی باطل 86
- شش _ حکومت متحده جهانی 87
- الف) زیبامنشی در ارتباط انسان با خدا 90
- اشاره 90
- اشاره 90
- یک _ احساس ارتباط با خالق توانا 90
- 2. زیبایی های دین در حوزه روح و روان (زیبا منشی) 90
- دو _ احساس حضور نزد پروردگار 91
- سه _ فروتنی 92
- چهار _ خوف و رجا 93
- پنج _ توکل 94
- شش _ رضا 95
- هفت _ عشق به خدا 96
- هشت _ خلوص نیّت 97
- یک _ فروتنی 98
- اشاره 98
- ب) زیبامنشی در ارتباط با دیگران 98
- اشاره 98
- آثار مثبت فروتنی 99
- دو _ احساس مسئولیت 100
- سه _ نوع دوستی و محبت 101
- چهار _ روحیه تعاون 102
- پنج _ عزت نفس 103
- شش _ شجاعت 105
- ج) زیبامنشی در ارتباط انسان با خود 106
- اشاره 106
- یک _ کرامت نفسانی 106
- دو _ احساس نیاز 107
- چهار _ بازگشت به فطرت 108
- سه _ ترس از نفس اماره 108
- اشاره 109
- یک _ عبادت 109
- اشاره 109
- الف) زیباروشی در ارتباط انسان با خدا 109
- 3. زیبایی های دین در حوزه رفتار بشر (زیباروشی) 109
- دو _ شکر 110
- سه _ توبه و تضرع 111
- چهار _ بزرگداشت شعایر الهی 113
- پنج _ دعا 113
- ب) زیباروشی در ارتباط انسان با خویش 114
- اشاره 114
- یک _ تکریم خویش 114
- دو _ تهذیب نفس 115
- سه _ علم آموزی 117
- چهار _ خودآرایی 118
- پنج _ محاسبه 119
- شش _ سامان دهی امور 120
- اشاره 121
- یک _ عدالت و رعایت حقوق 121
- ج) زیباروشی در ارتباط انسان با دیگران 121
- دو _ امانت داری 123
- سه _ احسان 124
- چهار _ انفاق 126
- پنج _ بخشایش 128
- شش _ وفای به عهد 130
- هفت _ ایثار 131
- 1. آسیب ها 133
- فصل چهارم: آسیب شناسی زیبانگری به زندگی دینی و راه کارهای اصلاحی 133
- الف) آسیب های داخلی 133
- اشاره 133
- یک _ انحراف در مسیر حکومت و ولایت 133
- اشاره 133
- اشاره 133
- چهار _ التقاط فکری 134
- دو _ استفاده ابزاری از دین 134
- سه _ نگرش تک بُعدی به دین 134
- ب) آسیب های خارجی 135
- اشاره 135
- یک _ تهاجم فرهنگی 135
- سه _ ترویج تضاد دین با علم 136
- دو _ زشت معرفی کردن دین 136
- الف) راه کارهای اصلاحی فردی 137
- ب) راه کارهای اصلاحی اجتماعی 137
- اشاره 137
- 2. راه کارهای اصلاحی 137
- ج) راه کارهای اصلاحی حکومتی 138
- د) راه کارهای اصلاحی فرهنگی 139
- 1. سیاست های کلان 140
- 2. بررسی برنامه های پخش شده 140
- اشاره 140
- فصل پنجم: همراه با برنامه سازان 140
- 3. راه کارهای پرداختن به زیبایی های دین در رسانه 142
- الف) سوژه ها و قالب ها 142
- اشاره 142
- ب) گفتارها و رفتارها 143
- ج) صحنه 143
- 5. پرسش های کارشناسی 144
- 4. پرسش های مردمی 144
- د) گفت وگو و میزگرد 144
- کتاب نامه 145
خودآرایی را دوست دارد و فقر و فقرنمایی را ناخوش دارد. هرگاه خداوند به بنده ای نعمتی دهد، دوست دارد اثر آن را در او ببیند.» از ایشان پرسیدند: چگونه؟ فرمود: «لباس تمیز بپوشد، خود را خوش بو کند، خانه اش را گچ کاری کند، جلو در حیاط خانه را جارو کند. حتی روشن کردن چراغ پیش از غروب خورشید، فقر را از میان می برد و روزی را زیاد می کند».(1)
نکته 20. مهم ترین نکته ای که می تواند به شبهه ناسازگاری دین با زیبایی، پاسخ دهد، این آیه شریفه است که می فرماید:
قُلْ مَنْ حَرَّمَ زینَهَ اللّهِ الَّتی أَخْرَجَ لِعِبادِهِ وَ الطَّیِّباتِ مِنَ الرِّزْقِ؟! (اعراف: 32)
(ای پیامبر) بگو: زیبایی هایی را که خدا برای بندگانش پدید آورده و [نیز] روزی های پاکیزه را چه کسی حرام گردانیده است؟
با توجه به نکته های بالا، افزون بر درک رابطه دین با زیبایی، درمی یابیم که دین تنها برای زیباسازی دنیا و آخرت بشر نیامده است. توجه به آیه قنوت نماز این ادعا را تأیید می کند؛ خدا در این آیه به بشر می آموزد که همواره زیبایی های دنیا (محسوس) و زیبایی های آخرت (معقول) را از پروردگار بخواهد:
رَبَّنا آتِنا فِی الدُنیا حَسَنَهً و فِی الآخِرَهِ حَسَنَهً وَ قِنا عَذابَ النّارِ.(بقره: 201)
پروردگارا! در این دنیا به ما نیکی (زیبایی) و در آخرت [نیز] نیکی (زیبایی) عطا کن و ما را از عذاب آتش [دور] نگه دار.
1- میزان الحکمه، ج 2، ص 773.