- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- اشاره 5
- 1. ضرورت پژوهش 5
- 3. پرسش های پژوهش 5
- فصل اول: کلیات 5
- 2. هدف پژوهش 5
- 4. فرضیه های پژوهش 6
- 5. پیشینه پژوهش 6
- 7. واژه شناسی 7
- اشاره 7
- اشاره 7
- 6. جایگاه زیبایی های دین و زندگی دینی 7
- ب) زیبایی 7
- الف) دین 7
- دو _ مکتب های سه گانه زیبایی شناسی 8
- اول _ مکتب درونی1 8
- یک _ تعریف شش گانه زیبایی 8
- اشاره 8
- دوم _ مکتب عینی1 9
- ج) زندگی دینی 10
- سوم _ مکتب دو قطبی 10
- ه_) زیبایی معقول 11
- 8. جنبه های گوناگون موضوع 11
- و) زیبایی های دینی 11
- د) زیبایی محسوس 11
- 9. کاربرد رسانه ای پژوهش 12
- اشاره 13
- الف) خاستگاه زیبایی 13
- 1. زیبایی از دیدگاه دین 13
- اشاره 13
- فصل دوم: دین و زیبایی شناسی 13
- ب) معیار زیبایی 15
- اشاره 15
- سه _ عوامل «زیبا انگاری» 16
- اشاره 16
- یک _ زیبا بودن با زیبا دیدن متفاوت است 16
- دو _ زیبایی، نسبی نیست 16
- اول _ جهل 17
- دوم _ مادی نگری 17
- چهارم _ تعصب های بی اساس 19
- سوم _ وسوسه شیطان 19
- اشاره 20
- ج) دسته بندی زیبایی 20
- پنجم _ پیروی از هوا و هوس 20
- اول _ همگانی بودن 21
- یک _ تعریف و ویژگی های زیبایی محسوس 21
- اشاره 21
- دوم _ درک آسان 22
- سوم _ فناپذیری 22
- اشاره 23
- دو _ تعریف و ویژگی های زیبایی معقول 23
- چهارم _ ضعف 23
- اول _ نیازمندی به ابزار ادراکی ویژه 24
- دوم _ خالص تر و قوی تر بودن 25
- سوم _ لذت بخش تر بودن 26
- چهارم _ جاودانگی 26
- پنجم _ قرار داشتن در طول زیبایی محسوس 27
- د) اصل زیبایی 28
- نظریه های مربوطه به زیبایی های محسوس (دنیا) 33
- اشاره 33
- اشاره 33
- نظریه اول _ دنیاگرایی 33
- ه_ ) زیبایی های محسوس 33
- نظریه دوم _ دنیاگریزی 34
- و) زیبایی های معقول 36
- نظریه سوم _ دنیاگذری 36
- اشاره 38
- الف) دین، زیباست 38
- 2. دین از منظر زیبایی شناسی 38
- اشاره 38
- یک _ خاستگاه دین، زیباست 38
- دوم _ تناسب 39
- سه _ دین با معیارهای زیبایی، هم خوانی دارد 39
- اول _ کمال 39
- دو _ دین، خاستگاه زیبایی است 39
- اشاره 39
- سوم _ لذت 40
- چهارم _ سودمندی 40
- پنجم _ توازن 40
- ب) زندگی دینی، زیباست 41
- 1. زیبایی های دین در حوزه اندیشه (زیبااندیشی) 42
- فصل سوم: بازتاب زیبایی های دین در زندگی بشر 42
- اشاره 42
- اشاره 42
- اشاره 43
- اشاره 43
- یک _ اعتقاد به خالق 43
- الف) زیبااندیشی درباره جهان هستی 43
- آثار زیبای اعتقاد به خدا 44
- دو _ خوش بینی نسبت به خالق 47
- اشاره 47
- آثار زیبای خوش بینی به خالق 49
- سه _ خوش بینی به نظام جهان 51
- اشاره 51
- آثار زیبای اندیشه خوش بینی به نظام جهان 53
- اشاره 55
- چهار _ ایمان به معنادار بودن جهان 55
- آثار زیبای اندیشه معناداری جهان 56
- اشاره 59
- پنج _ مزرعه اندیشی دنیا 59
- آثار زیبای «مزرعه اندیشی دنیا» 60
- ب) زیبااندیشی درباره انسان 62
- اشاره 62
- یک _ انسان، جانشین خداست 63
- دو _ انسان، آزاد است 64
- سه _ انسان، دو بعدی است 66
- چهار _ انسان، بنده خداست 68
- ج) زیبااندیشی درباره خانواده 71
- دوم _ ازدواج مشروع، تضمین کننده بقای نسل پاک بشر است 71
- اشاره 71
- اول _ ازدواج، امری مطلوب و مورد تأکید خداوند است 71
- اشاره 71
- سوم _ ازدواج سبب دست یافتن به کمالات معنوی است 71
- یک _ خانواده، نهادی مقدس است 71
- پنجم _ خداوند به خانواده توجه دارد 72
- چهارم _ خدمت به خانواده سبب پاداش است 72
- دو _ زن، مکمل مرد است 73
- اشاره 76
- د) زیبااندیشی در اجتماع 76
- یک _ حاکمیت اجتماعی از آن خداست 76
- دو _ تکامل انسان در گرو تکامل اجتماع است 79
- سه _ نژاد موجب برتری نیست 82
- چهار _ برترین های اجتماع 85
- پنج _ ضعیف بینی باطل 86
- شش _ حکومت متحده جهانی 87
- یک _ احساس ارتباط با خالق توانا 90
- 2. زیبایی های دین در حوزه روح و روان (زیبا منشی) 90
- الف) زیبامنشی در ارتباط انسان با خدا 90
- اشاره 90
- اشاره 90
- دو _ احساس حضور نزد پروردگار 91
- سه _ فروتنی 92
- چهار _ خوف و رجا 93
- پنج _ توکل 94
- شش _ رضا 95
- هفت _ عشق به خدا 96
- هشت _ خلوص نیّت 97
- ب) زیبامنشی در ارتباط با دیگران 98
- اشاره 98
- یک _ فروتنی 98
- اشاره 98
- آثار مثبت فروتنی 99
- دو _ احساس مسئولیت 100
- سه _ نوع دوستی و محبت 101
- چهار _ روحیه تعاون 102
- پنج _ عزت نفس 103
- شش _ شجاعت 105
- ج) زیبامنشی در ارتباط انسان با خود 106
- اشاره 106
- یک _ کرامت نفسانی 106
- دو _ احساس نیاز 107
- چهار _ بازگشت به فطرت 108
- سه _ ترس از نفس اماره 108
- یک _ عبادت 109
- اشاره 109
- اشاره 109
- 3. زیبایی های دین در حوزه رفتار بشر (زیباروشی) 109
- الف) زیباروشی در ارتباط انسان با خدا 109
- دو _ شکر 110
- سه _ توبه و تضرع 111
- چهار _ بزرگداشت شعایر الهی 113
- پنج _ دعا 113
- ب) زیباروشی در ارتباط انسان با خویش 114
- اشاره 114
- یک _ تکریم خویش 114
- دو _ تهذیب نفس 115
- سه _ علم آموزی 117
- چهار _ خودآرایی 118
- پنج _ محاسبه 119
- شش _ سامان دهی امور 120
- اشاره 121
- یک _ عدالت و رعایت حقوق 121
- ج) زیباروشی در ارتباط انسان با دیگران 121
- دو _ امانت داری 123
- سه _ احسان 124
- چهار _ انفاق 126
- پنج _ بخشایش 128
- شش _ وفای به عهد 130
- هفت _ ایثار 131
- 1. آسیب ها 133
- الف) آسیب های داخلی 133
- یک _ انحراف در مسیر حکومت و ولایت 133
- اشاره 133
- اشاره 133
- اشاره 133
- فصل چهارم: آسیب شناسی زیبانگری به زندگی دینی و راه کارهای اصلاحی 133
- چهار _ التقاط فکری 134
- دو _ استفاده ابزاری از دین 134
- سه _ نگرش تک بُعدی به دین 134
- ب) آسیب های خارجی 135
- اشاره 135
- یک _ تهاجم فرهنگی 135
- سه _ ترویج تضاد دین با علم 136
- دو _ زشت معرفی کردن دین 136
- 2. راه کارهای اصلاحی 137
- ب) راه کارهای اصلاحی اجتماعی 137
- اشاره 137
- الف) راه کارهای اصلاحی فردی 137
- ج) راه کارهای اصلاحی حکومتی 138
- د) راه کارهای اصلاحی فرهنگی 139
- 2. بررسی برنامه های پخش شده 140
- 1. سیاست های کلان 140
- اشاره 140
- فصل پنجم: همراه با برنامه سازان 140
- اشاره 142
- الف) سوژه ها و قالب ها 142
- 3. راه کارهای پرداختن به زیبایی های دین در رسانه 142
- ج) صحنه 143
- ب) گفتارها و رفتارها 143
- 5. پرسش های کارشناسی 144
- 4. پرسش های مردمی 144
- د) گفت وگو و میزگرد 144
- کتاب نامه 145
دین با رد این اندیشه بر آن است تا زیبایی انسان بودن را به بشر هدیه کند. به چند نمونه از دستورها و راهنمایی های دین در این باره توجه کنید:
1. أَ رَضیتُمْ بِالْحَیاهِ الدُّنْیا مِنَ اْلآخِرَهِ فَما مَتاعُ الْحَیاهِ الدُّنْیا فِی اْلآخِرَهِ إِلاّ قَلیلٌ. (توبه: 38)
آیا به جای آخرت، به زندگی دنیا دل خوش کرده اید؟ متاع زندگی دنیا در برابر آخرت جز اندکی نیست.
2. وَ مَا الْحَیاهُ الدُنیا اِلاّ لَعِبٌ و لَهْوٌ. (انعام: 32)
و زندگی دنیا جز بازی و سرگرمی نیست.
3. فَاَعْرِضْ عَن مَن تَوَلّی عَنْ ذِکْرِنا وَ لَمْ یُرِدْ اِلّا الْحیاهَ الدُّنیا. (نجم: 29)
پس از هر کس که از یاد ما روی برتافته است و جز زندگی دنیا را نمی خواهد، روی برتاب.
بنابراین، از دیدگاه دین، «دنیاگرایی» و نه اصل دنیا، ناپسند و زشت است؛ زیرا از رسیدن انسان به زیبایی های بالاتر و ارزشمند جلوگیری می کند.
نظریه دوم _ دنیاگریزی
نظریه دوم _ دنیاگریزی
این اندیشه که ویژه برخی افراط گرایان از جمله صوفیان، رهبانان و برهمنان است، در دین معتدل(1) اسلام، مردود شمرده می شود. قرآن و روایت های اسلامی همان گونه که با «دنیاگرایی» مبارزه می کنند، با این حالت افراطی نیز مخالفند. در متون دینی چنین می خوانیم:
قُلْ مَنْ حَرَّم زینَهَ اللّهِ الَتی اَخْرَجَ لِعِباده وَ الطّیِباتِ مِنَ الرِّزْقِ.(اعراف: 32)
[ای پیامبر]! بگو: زیورهایی را که خدا برای بندگانش پدید آورده و (نیز)
1- «وَ کَذلِکَ جَعَلْناکُمْ أُمَّهً وَسَطًا لِتَکُونُوا شُهَداءَ عَلَی النّاسِ». بقره: 143