- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- اشاره 5
- 1. مفهوم شناسی 5
- فصل اول: کلیات 5
- 2. پیشینه توجه بشر به ماوراءالطبیعه 7
- 3. نظر علما و فلاسفه اسلامی درباره هنر و نسبت آن با دین 10
- 4. پیشینه ماوراءالطبیعه در آثار خوش نویسی، نگارگری، معماری و تئاتر(ایرانی، اسلامی، جهانی) 16
- 5. پیشینه ماوراءالطبیعه در فیلم 21
- فصل دوم: تصویرگری موجودات ماوراءالطبیعی در هنر و فیلم 24
- اشاره 24
- الف) فرشتگان در باورهای پیش از اسلام 24
- اشاره 24
- 1. فرشته 24
- ب) فرشتگان در باورهای اسلامی 26
- اشاره 26
- یک _ واسطه وحی 27
- سه _ حافظان انسان 28
- ج) ارزیابی آثار موجود درباره فرشتگان (آنچه هست و آنچه باید باشد) 28
- چهار _ نگهبانان آسمان 28
- دو _ واسطه های تدبیر امور 28
- اشاره 35
- 2. ابلیس (شیطان) 35
- الف) ابلیس (شیطان) در باورهای پیش از اسلام 35
- ب) ابلیس در باورهای اسلامی 36
- الف) جن در باورهای پیش از اسلام 37
- اشاره 37
- 3. جن 37
- ج) ارزیابی تصویر ابلیس در فیلم (آنچه هست و آنچه باید باشد) 37
- اشاره 39
- ب) جن در آموزه های اسلامی 39
- دو _ برخورداری از اختیار، تکلیف و تکامل 40
- یک _ آتش بودن جنس جن 40
- ج) ارزیابی تصویر جن در فیلم 41
- اشاره 42
- روح گرایی در باورهای پیش از اسلام1 42
- اشاره 42
- 4. روح 42
- الف) روح در باورهای پیش از اسلام 42
- یک _ ناتوانی انسان از درک حقیقت 45
- ب) روح گرایی در آموزه های اسلامی 45
- اشاره 45
- دو _ خواب و بیداری، سلامت و کسالت 46
- اشاره 47
- ج) ارزیابی تصویر روح در فیلم ها 47
- یک _ نمادگرایی و استعاره گرایی 49
- سه _ دخالت نامحسوس عالم غیب در امور مادی 50
- دو _ درهم شکستن موقعیت های متعارف فیزیکی و زمانی _ مکانی 50
- الف) برزخ 60
- اشاره 60
- اشاره 60
- یک _ برزخ در باورهای پیش از اسلام 60
- 5. عالم پس از مرگ 60
- یک _ بهشت در باورهای پیش از اسلام 61
- اشاره 61
- دو _ برزخ در باورهای اسلامی 61
- ب) بهشت 61
- دو _ بهشت در باورهای اسلامی 62
- اشاره 63
- ج) دوزخ 63
- یک _ دوزخ در باورهای پیش از اسلام 63
- دو _ دوزخ در باورهای اسلامی 64
- د) ارزیابی آثار موجود درباره آخرت (آنچه هست و آنچه باید باشد) 64
- یک _ پری و افسانه پریان 69
- الف) پری 69
- 6. موجودات خیالی 69
- اشاره 69
- اشاره 69
- دو _ تصویر پری در فیلم 70
- ب) غول 74
- اشاره 83
- فصل سوم: تصویرگری افعال ماوراء الطبیعی در فیلم 83
- 1. پرستش و مناسک دینی 83
- الف) پرستش خدا 83
- اشاره 83
- ب) پرستش بت 84
- ج) پرستش نیاکان 85
- د) ارزیابی «پرستش» در فیلم ها 86
- اشاره 90
- 2. معجزه و کرامت 90
- الف) معجزه و کرامت در باورهای پیش از اسلام 90
- ب) معجزه و کرامت در باورهای اسلامی 91
- ج) ارزیابی معجزه و کرامت در فیلم (آنچه هست و آنچه باید باشد) 93
- 3. جادوگری و طلسم 96
- اشاره 103
- اشاره 103
- الف) استعداد خداگونگی در انسان 103
- فصل چهارم: جایگاه اعتقاد به ماوارءالطبیعه در زندگی انسان 103
- 1. خدا 103
- ب) پرکردن خلأ تنهایی انسان 104
- ج) خودآگاهی و انسان شناسی 105
- د) رزق از ناحیه خداوند 105
- ه_) ارزیابی آثار موجود درباره خدا (آنچه هست و آنچه باید باشد) 106
- 2. آخرت 117
- الف) گذرایی و بی اعتباری دنیا 117
- اشاره 117
- ج) جهت دهی به زندگی 118
- ب) مجاز و خواب گونه بودن دنیا 118
- و) وسعت روزی و سامان دهی امور 119
- د) حسن اخلاق 119
- ه) غنای قلب 119
- ح) ارزیابی تصویرگری آخرت در فیلم 120
- ز) برآمدن آرزو 120
- الف) احساس امنیت دیگران 124
- 3. ایمان 124
- اشاره 124
- ب) آرامش روانی 125
- د) قناعت مندی 125
- ج) حسن خلق 125
- ز) همت والا 126
- و) عزت در دنیا و دین، رستگاری و هیبت 126
- ح) ارزیابی تصویرگری ایمان در فیلم 126
- ه_) زیرکی 126
- اشاره 130
- ب) تعلیم کتاب و حکمت 130
- ج) تزکیه اخلاق 130
- 4. نبوت 130
- د) بیرون راندن مردم از تاریکی ها به سوی روشنی 130
- الف) نجات بشر از سلطه طاغوت ها 130
- ه) قیام به عدالت 131
- ز) ارزیابی شواهدی از پیامبران در فیلم (آنچه هست و آنچه باید باشد) 131
- و) رفع اصر و اغلال و اختلاف و گمراهی 131
- الف) رانده شدن از درگاه الهی 137
- اشاره 137
- 5. ابلیس (شیطان) 137
- ج) دشمنی با انسان 138
- ب) رهبر متعصبان 138
- ه) تسلط شیطان و راه عصمت از او 139
- د) ضعف شیطان 139
- و) دام های شیطان 140
- ز) ارزیابی تصویرگری درباره ابلیس (شیطان) (آنچه هست و آنچه باید باشد) 141
- 6. دجّال 148
- اشاره 148
- ظهور دجال از جایگاهی یهودی 158
- پیش گویی _ نهان بینی 171
- فصل پنجم: همراه با برنامه سازان 177
- اشاره 177
- پیشنهادهای رسانه ای 177
- پرسش های کارشناسی 181
- پرسش های مردمی 181
- کتاب نامه 183
فیلم شبح مهربان(1) تولید سال 1945 انگلیس است. این فیلم سینماییکمدی درباره یک نویسنده است که شبح همسر مرده اش او را آزار می دهد. این فیلم بر اساس نمایش نامه ای از کُوارد(2) ساخته شده است. هنگامی که چارلزکاندومین به اسنادی برای یک رمان درباره اشباح نیاز پیدا می کند، مادام آرکاتی را وادار(3) می سازد تا با تشکیل جلسه احضار ارواح، با آنان ارتباط برقرار کند.در آن جلسه، همسر کاندومین که مدتی طولانی از مرگش گذشته است، ظاهر می شود و بعدها در همان اطراف گیر می افتد تا اینکه کاندومین و همسر جدید وی را به ستوه می آورد.
بررسی این فیلم کمدی درباره ارواح، ما را به این نکته رهنمون می کند که پرداختن به مسائل ماورایی در قالب کمدی، در کنار جذابیت آفرینی زیاد، زمینه پذیرش این گونه امور را نیز در میان مردم افزایش می دهد. این مسئله می تواند الگویی برای فیلم سازان ما قرار گیرد که معمولاً با مسائل ماورایی به صورت خشک و جدی برخورد می کنند. باید گفت این رویکرد به طنز و کمدی نیز باید با رعایت اصول و آداب خودش صورت پذیرد تا به صورت مبتذل و پیش پا افتاده ای مانند سریال رؤیای ناتمام درنیاید که در رمضان سال 1382 پخش شد. در این سریال، در پی آزمایش احضار ارواح به وسیله شمعی که فردی دانشمند (آقای مردودی) اختراع کرده است، روحی به تله
1- 8.Blithe Sprit.
2- 9.Nuel Coward.
3- 10.Arcati.