اصول و شاخصه های تمدن نبوی صفحه 105

ساخت مسجد از مهم ترین کارهای رسول خدا صلی الله علیه و آله به منظور تحقق تمدن نبوی بود؛ زیرا مسجد کانونی برای انجام کارهای عبادی، کارهای آموزشی،

پرورشی، سیاسی، اجتماعی و قضایی بود. ضرورت نیاز به احداث مسجد به

چند دلیل بود:

الف) مکانی برای عبادت و انجام فرایض الهی؛ مسجد، محل عبادت بود و

مسلمانان باید پیش از هر چیز به عبادت و انجام فرایض اسلامی اهمیت

می دادند که این امر در مسجد تحقق می یافت.

ب) نیاز به پایگاهی برای اجتماع مسلمانان و تصمیم گیری و مشورت

برای اداره جامعه و مسائل اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و نظامی. به عنوان

مثال، پیامبر بیشتر خطابه های خود را برای تهییج مردم به

شرکت در جنگ ها در مسجد ایراد می کرد.

ج) کانونی برای انجام فعالیت های آموزشی و پرورشی؛ مسجد، پایگاهی

آموزشی تربیتی بود که مسلمانان با تجمع در آن مکان در زمینه های گوناگون

دینی، تربیتی، اخلاقی، حقوقی و نظامی آموزش می دیدند. (1)

د) گاهی مسجد، کانون ادبی به شمار می رفت و سخن سرایان بزرگ عرب

در آنجا گرد هم می آمدند و سروده های خود را که برگرفته از آموزه های دینی،

اخلاقی و تربیتی اسلام بود، برای رسول خدا صلی الله علیه و آله می خواندند. نقل است

کعب بن زهیر، قصیده معروف خود را که در ستایش پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله سروده

بود، در مسجد و در حضور خود حضرت خواند و جایزه و خلعتی ارزشمند

از آن حضرت گرفت. حسان بن ثابت نیز که با اشعار خود از حریم اسلام دفاع