- پیش گفتار 1
- 2. ضرورت و هدف ها 5
- 1.تبیین موضوع 5
- فصل اول: کلیات 5
- 5. مفهوم شناسی 6
- 4. پرسش های پژوهش 6
- 3. پیشینه موضوع 6
- الف) اصل و شاخصه 6
- ب) تمدن 7
- ج) رابطه تمدن و فرهنگ 10
- د) تمدن نبوی 12
- اشاره 14
- 1. فطری بودن 14
- فصل دوم: عوامل پیدایش، شکوفایی و گسترش تمدن نبوی 14
- 2. جامع بودن 15
- 3. سهولت و سماحت 17
- 4. تأکید بر خردورزی و تعقل 18
- 5. دانش اندوزی و اهتمام به پیشرفت علمی 20
- 6 . تأکید بر برنامه ریزی و مدیریت صحیح 21
- 7. هدایت گری و ارشاد 23
- 8 . نقش تاریخی قرآن کریم 25
- اشاره 28
- فصل سوم: اصول و شاخصه های فرهنگی تمدن نبوی 28
- 1. خداباوری و احیای فطرت توحیدی 28
- 2. کرامت انسان و رهایی از وابستگی های مادی 31
- 3. معنویت گرایی در زندگی 34
- 4. استفاده از فن آوری برای گسترش تمدن 36
- 5. گسترش خردگرایی و پیراستن اندیشه ها از موهوم ها و خرافه ها 38
- 6. جامع نگری و اعتدال گرایی در ارزش های اخلاقی 43
- اشاره 47
- 1. حاکمیت ولایت الهی و خلافت منصوصه 47
- فصل چهارم: اصول و شاخصه های سیاسی تمدن نبوی 47
- 2. برابری 49
- 3. تحقق وحدت عمومی بر اساس آرمان های الهی 51
- 4. آینده نگری سیاسی 53
- 5. استکبارستیزی و نفی سلطه گری و سلطه پذیری 57
- 6 . شایسته سالاری 58
- 7. مسئولیت همگانی 62
- 8 . نظارت عمومی 64
- 9. مقبولیت و اقتدار نظام سیاسی 65
- 10. شورا و مشورت 68
- 11. صلح گرایی و پای بندی به پیمان های سیاسی _ اجتماعی 70
- 12. اندیشه سیاسی جهانی (جهانی بودن اسلام) 72
- 13. تولی و تبرّی 73
- 1. ثروت؛ دست مایه ای برای طاعت و بندگی 76
- اشاره 76
- فصل پنجم: اصول و شاخصه های اقتصادی تمدن نبوی 76
- 2. کوشش برای رفع فاصله های طبقاتی 79
- 3. تأکید بر کار و کوشش 80
- 4. توزیع عادلانه ثروت و درآمد 82
- 5. مبارزه با روابط ناسالم اقتصادی 84
- اشاره 84
- الف) کلاه برداری 84
- ب) ربا 85
- د) رشوه خواری 88
- ج) کم فروشی 88
- 6 . سفارش به کمک رسانی به نظام اسلامی (واجب و مستحب) 89
- ه_ ) احتکار 89
- 7. توجه به آبادانی و اعتلای سرزمین اسلامی 93
- 8 . تشویق به فعالیت های اقتصادی بر اساس صلاحیت ها 95
- 9. رعایت حریم مالکیت های خصوصی و عمومی 97
- 10. اعتدال در مصرف و پرهیز از اسراف و تبذیر 99
- اشاره 101
- فصل ششم: اصول و شاخصه های اجتماعی تمدن نبوی 101
- 1. تحکیم روابط اجتماعی بر محور ایمان 101
- 2. همکاری در امور خیر 103
- 3. مسجد، جایگاه تقویت روابط و فعالیت های اجتماعی 104
- 4. استحکام پایه های خانواده و تأکید بر نقش محوری خانواده و حفظ حریم 106
- 5. گذشت و چشم پوشی، زمینه بهبود روابط اجتماعی 110
- 6. پیش گیری از گسترش فساد و جرم های اجتماعی و برخورد با عوامل آن 114
- 7. تحقق عدالت اجتماعی 115
- 8 . اعتماد عمومی 118
- سخن پایانی 119
- کتاب نامه 120
پیمانی باشد، در آن شرکت می کنم.» (1) آن حضرت از هر فرصتی برای مبارزه با
ستم و حمایت از ستم دیدگان استفاده می کرد و می فرمود: «هر کس داد
ستم دیده را از ستمگر بگیرد، در بهشت با من یار و هم نشین خواهد بود.»
ایشان در کلام دیگری می فرماید:
هرگاه مردم فرد ستمگری را ببینند، ولی او را از ستم باز ندارند، به زودی
همه آنها به عذاب الهی گرفتار خواهند شد [که] خداوند عزّوجل
می فرماید: «به عزت و جلالم سوگند که در دنیا و آخرت از ستم کار انتقام
می گیرم و از کسی که ستم دیده ای را ببیند و بتواند یاری اش کند و نکند،
بی گمان انتقام می گیرم». (2)
رسول خدا صلی الله علیه و آله درباره کسانی که ستمگران را یاری می کنند، فرمود:
هرکس در محکمه ای از ستمگری دفاع یا او را در ستم کاری اش یاری
کند، ملک الموت به سویش می آید و به او می گوید: «بشارت باد تو را به
لعنت خدا و آتش دوزخ و آن، بدجایگاهی است». (3)
6 . شایسته سالاری
شناخت توانایی ها و استعدادهای افراد و استفاده از نیروها و پتانسیل های
موجود در جامعه اسلامی و به کارگیری آنها به منظور تعالی جامعه، از اصول
1- . وحی و نبوت، ص 246؛ احمد بن یعقوب، تاریخ یعقوبی، ترجمه: محمدابراهیم آیتی، شرکت انتشارات علمی _ فرهنگی، 1371، چ 6، ج 3، ص 18؛ سیره ابن هشام، ج 1، ص 145.
2- . یک هزار حدیث، صص 308 و 309.
3- . ابی جعفر صدوق، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، بیروت، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، 1410 ه_ .ق، چ 2، ص 331.