اندیشه های تربیتی استاد مرتضی مطهری (ره) صفحه 110

الْخَیْرَاتِ.» (1) در تفسیر المیزان استنباط خیلی شیرینی دارند، می فرمایند: نفرمود «وَ أَوْحَیْنَآ إِلَیْهِمْ أَنْ اِفْعَلُوا الْخَیْرات»؛ وحی کردیم که کارهای خیر را انجام دهند. اگر این جور بود، همین وحی عادی می شد؛ یعنی به آنها دستور دادیم. بلکه می فرماید: خود کار را، وحی کردیم». (2)

با توجه به وجود جنبه اخلاقی در انسان و اینکه از بخش های فطری وجود آدمی است و امر فطری چون در نهاد هر انسانی یافت می شود، دیگر لازم نیست از راه آموزش به وی منتقل شود، پس امر تربیت ساحت اخلاقی چه معنایی پیدا می کند؟ به بیان دیگر، چگونه یکی از میدان های تربیت، ساحت اخلاقی است؟

«تربیت اخلاقی همچون تربیت در زمینه دیگر ساحت فطری، مانند عبادت و پرستش، حقیقت جویی و...، از دو رویکرد کلی حفظ و ارتقا پیروی می کند. در درجه اول، تربیت باید بر اساس فطرت باشد؛ یعنی به استعدادهای فطری فعلیت بخشید. بنابراین، اگر تربیت از دایره استعدادهای انسانی خارج شود، سبب بی توجهی به این استعدادها و کوتاهی در فعلیت بخشی به آنها خواهد شد. در نتیجه، انسانی ساخته می شود که مخالف جریان فطری خود گام برمی دارد؛ انسانی متفاوت در حوزه اخلاق، باورها و گرایش ها؛ انسان ساخته و پرداخته شده بر اساس مقاصد و اهداف سازنده». (3)

تربیت، افزون بر اینکه در درجه اول باید استعدادها و ظرفیت های

1- . نک: انبیاء: 73.
2- . فلسفه اخلاق، ص60.
3- . نک: مجموعه آثار، ج 3، ص452.