اندیشه های تربیتی استاد مرتضی مطهری (ره) صفحه 154

کرامت، غیرت و مقام آدمی درگرو بی نیازی او از دیگران و تکیه نکردن به آنها برای رفع نیازهای شخصی است. قدر و منزلت انسان در این است که زیربار منت دیگران نرود و کار کردن، این مهم را به انسان می دهد. کسی که (با بی کاری و مفت خوری) حرمت و کرامت خود را نادیده گیرد، جان خویش را آماج تیرها قرار داده است. بنابراین، شخصیت آدمی در گرو غیرت و مقام و مرتبه اوست. (1)

ز) ازدواج

ازدواج با اینکه از مقوله لذت ها و شهوت هاست، در نگاه دینی یک عبادت به شمار می رود و نقش تربیتی ممتازی دارد. مهم ترین عامل تربیتی در ازدواج، هدایت انسان از خودپرستی و خوددوستی به سوی غیردوستی است. تا پیش از ازدواج، فقط من وجود دارد و همه چیز برای من است. با ازدواج این حصار شکسته می شود و موجود دیگری هم در کنار این من قرار می گیرد و برای او معنا می یابد. سپس با تولد فرزندان، او تبدیل به اوها می شود و گاه آنچنان پیش می رود که دیگر هیچ منی باقی نمی ماند.

در ازدواج نوعی پختگی وجود دارد که نه در مدرسه، نه در جهاد با نفس، نه در نماز شب و نه با هیچ یک از عوامل تربیتی پدید نمی آید. (2)

ح) جهاد

منظور از جهاد، جنگ و رزم در راه خداست، نه جهاد با نفس. این نوع جهاد عاملی مؤثر در تربیت است که جانشین پذیر نیست. مؤمنی که به جهاد رفته با مؤمنی که به جهاد نرفته است، هرگز یکسان نیست و روحیه