اندیشه های تربیتی استاد مرتضی مطهری (ره) صفحه 180

ترساندن، اعلام خطر کردن [و] راندن اوست از پشت سر. این است که می گویند تبشیر قائد است و انذار سائق. قائد؛ یعنی جلوکش. کسی که مهار اسب یا شتری را می گیرد، از جلو می رود و حیوان از پشت سرش، او را می گویند قائد و سائق آن کسی را می گویند که از پشت سر، حیوان را می راند. تبشیر حکم قائد را دارد؛ یعنی از جلو می کشد و انذار حکم سائق را؛ یعنی از پشت سر می راند و هر دوی اینها یک عمل انجام می دهند. این هر دو برای بشر ضروری است؛ یعنی تبشیر و انذار هیچ کدام به تنهایی کافی نیست. تبشیر شرط لازم هست، ولی شرط کافی نیست. انذار هم شرط لازم هست، ولی شرط کافی نیست». (1)

س) الگو

شاید بخش وسیعی از تربیت، بر اساس الگو و سرمشق، نظام یابد. ازاین رو، توجه به عامل الگو به عنوان شاخص و معیاری در تربیت بسیار اهمیت دارد. در اسلام وقتی از الگو سخن به میان می آید، ذهن سریع به سوی انسان کامل منتقل می شود. «انسان کامل؛ یعنی انسان نمونه، انسان اعلی یا انسان والا. انسان مانند بسیاری از چیزهای دیگر کامل و غیر کامل دارد و بلکه معیوب و سالم دارد و انسان سالم هم دو قسم است: انسان سالم کامل و انسان سالم غیر کامل. شناختن انسان کامل یا انسان نمونه از دیدگاه اسلام، از آن نظر برای ما مسلمین واجب است که حکم مدل و الگو و سرمشق را دارد؛ یعنی اگر بخواهیم یک مسلمان کامل باشیم. چون اسلام می خواهد انسان کامل بسازد و تحت تربیت و تعلیم اسلامی به