اندیشه های تربیتی استاد مرتضی مطهری (ره) صفحه 207

فکر چاره برای جلوگیری از خطاهای خود افتاده است. گروهی اساساً این مشکل را چاره پذیر ندانسته اند و ازاین رو، پایه علم و عقل را از اساس، متزلزل و غیر قابل اعتماد دانسته اند. گروهی دیگر این مشکل را چاره پذیر دانسته و به فکر پیدا کردن خطاسنج افتاده[اند] و علم منطق را ابداع و اختراع کردند و باز چنان که می دانیم هر منطق _ به شرط مراقبت و رعایت کامل _ فقط جلوگیری از یک نوع خطاهاست؛ یعنی خطای در سازمان دادن به مواد و مصالح فکری و به عبارت دیگر، هنر منطق جلوگیری از خطای در صورت است، نه خطای در ماده و حال آنکه لااقل نیمی از خطاهای فکری بشر، خطاهایی است که در مواد و مصالح فکر و اندیشه بشر پیدا می شود، نه در کیفیت سازمان دادن به آنها. در این زمینه کوشش ها به عمل آمده است، راه های خطای در ماده تا حد زیادی نشان داده شده است. هرچند هنوز بشر نتوانسته خطاسنجی مربوط به صورت فکر را تحت ضابطه و قانون کلی درآورد. شاید هرگز این جهت میسور نباشد، ولی همین تذکرات و نشان دادن اینکه علت اینکه بشر ماده فکری غلط را به جای صحیح انتخاب می کند، چیست، بدون شک در محفوظ ماندن از آن خطاها بسیار مؤثر است و اگر هم روزی ضابطه های قطعی برای جمیع علوم در این زمینه ها کشف و اختراع شود، مدیون و مرهون تذکراتی است که در این زمینه داده شده است». (1)

دو _ بمباران اطلاعاتی

اطلاعات زیاد، فرصت تجزیه و تحلیل را از مغز می گیرد و در اندیشیدن، رکود جدی ایجاد می کند. اطلاعات باید به اندازه ظرفیت اندیشه باشد. در غیر این صورت، انسان حکم ضبط صوتی را پیدا می کند که فقط