اندیشه های تربیتی استاد مرتضی مطهری (ره) صفحه 31

فصل دوم: مبانی تربیت

اشاره

مبانی تربیت در دو زمینه بررسی می شود:

1. مبانی عام تربیت که به اصل تغییرپذیری و امکان پذیر بودن آن و همچنین مرکب بودن انسان برمی گردد.

2. مبانی تربیت های ویژه که در گرو بررسی زمینه های موجود برای انواع مختلف تربیت است.

مبانی عام

1. قابلیت تغییر انسان

در بحث ماهیت تربیت گفتیم تربیت دو جنبه دارد: جنبه پرورش و جنبه ساختن و چنان که تربیت به معنای پرورش، مستلزم وجود استعداد خاصی است، در معنای ساختن نیز مستلزم وجود قابلیت در انسان است. اگر این قابلیت فراهم نباشد، تربیت امکان پذیر نخواهد بود. قابلیت موجود در انسان که به پرورش او می انجامد، با قابلیتی که به ساختن وی می انجامد، متفاوت است. «در تربیت به معنای پرورش، قابلیت به صورت استعداد موجود مطرح می گردد. پس تربیت؛ یعنی پرورش استعداد موجود، اما در تربیت به معنای ساختن، قابلیت به صورت وجود ماده شُل و قابل انعطاف و شکل پذیری است که هر شکل به آن بدهیم، می پذیرد و چون انسان