اندیشه های تربیتی استاد مرتضی مطهری (ره) صفحه 56

متناسب با عقل و فکر اوحرف می زنیم، با آن که سطح فکرش بالاتر است، در سطح بالاتر و با آن که سطح فکرش پایین تر است، در سطح پایین تر گفت وگو می کنیم. با آدم عامی، سخن بلند ملکوتی فراتر از ظرفیتش نمی گوییم و جوابی که به یک پیرزن می دهیم، به یک حکیم نمی دهیم». (1)

ج) جنبه های متفاوت وجودی انسان

«هر مکتبی که بتواند دست روی نقطه ای بگذارد که با دست گذاشتن روی آن نقطه، تمام استعدادهای وجود انسان، هماهنگ با یکدیگر و بدون افراط و تفریط به حرکت درآیند، آن مکتب، مکتب جامعی است». (2)

در اسلام به تمام جنبه های وجودی انسان توجه شده است. از جسم و استعدادهای آن گرفته تا روح و ظرفیت هایش؛ تمام جنبه های مادی و معنوی انسان و جنبه های احساسی و عاطفی او، در مدار تربیت و تعلیم قرار گرفته اند. (3) اسلام همان طور که به پرورش علمی انسان و قدرتمند ساختن وی در رویارویی با طبیعت و مشکلات زندگی توجه کرده است، تربیت ایمانی و تقویت او در مبارزه با شیطان و هدایتش در مسیر کمال را نیز در نظر دارد.

«امروزه دریافته اند که تربیت علمی خالص (علم گرایی محض)، از ساختن انسان کامل ناتوان است. این نوع تربیت، نیمه انسان می سازد، نه انسان تمام. محصول این تربیت، ماده خام انسان است، نه انسان ساخته شده؛ انسان توانا و قدرتمند می سازد، نه انسان با فضیلت؛ انسان تک ساحتی می سازد، نه انسان چندساحتی. امروز همه دریافته اند که عصر

1- . مرتضی مطهری، ده گفتار، ص201.
2- . فلسفه اخلاق، ص118؛ مجموعه آثار، ج22، ص392.
3- . نک: همین کتاب، بحث موضوع تربیت.