اندیشه های تربیتی استاد مرتضی مطهری (ره) صفحه 67

خاص انسانی و اخلاقی بر غریزه ها و شهوت ها و خواسته های حیوانی شکل گرفته است. به بیان دیگر، اخلاق به نظام دادن غرایز با راهنمایی یک مکتب دینی یا عقلی مربوط است. زن و مرد در این جنبه که خود دو شاخه است، یکی، عقل و اراده حاکم بر غرایز و دیگری، عواطف عالی بشری و نوعی، مشترکند و هر دو این استعداد را دارند. آنچه برای مرد شایسته و بایسته است برای زن نیز هست و برعکس. چنین نیست که برای مرد، داشتن احساسات خیرخواهانه و نوع دوستی؛ یعنی ترحم و عاطفه و محبت و صلح دوستی و نیک خواه بودن و صادق و باوفا بودن خوب باشد، ولی برای زن بی بهره بودن از این عواطف خوب باشد. بنابراین، آنچه اخلاق نامیده می شود، چه به عنوان عواطف عالی و خیرخواهانه و چه به عنوان ملکه های حاکم بر غرایز و خواسته ها، از مشترکات انسان هاست. به بیان دیگر، موضوع ها و موارد آموزش و پرورش بر دو قسم است: بعضی از آنها اموری است که باید میان مردم تقسیم شود؛ یعنی مانند مسئولیت ها و کارها باید میان افراد و گروه های اجتماعی تقسیم شود. موضوع مسئولیت به همه مربوط است، ولی انجام دادن آن بر عهده افراد یا گروه های مشخص گذاشته می شود، برای مثال معلمی، پزشکی، مهندسی، معماری، پرستاری، پلیسی، قضاوت، واعظی و مانند آن؛ یعنی جامعه به همه اینها نیاز دارد. آنچه لازم و ضروری است این است که برای مثال، پزشک به قدر کافی وجود داشته باشد، همچنین معلم، قاضی، کشاورز و غیره. در حقیقت، آنچه جامعه نیاز دارد، دسته ای از کارها و مسئولیت هاست که باید انجام شود و افراد برای آن کارها باید تربیت و آماده شوند. این است که تربیت های فنی تقسیم می شوند. ولی