منتخبان بصیر: بررسی و پاسخ به شبهه های موجود درباره مجلس خبرگان رهبری صفحه 100

1. مبانی نظارت بر رهبری در نظام اسلامی

اشاره

1. مبانی نظارت بر رهبری در نظام اسلامی

مسئله نظارت بر «نظام حاکم» و به ویژه «نظارت بر عالی ترین» مقام مسئول در اداره کشورها، از مهم ترین مسایل مورد بحث در فلسفه سیاسی و حقوق اساسی است که از دیرباز مورد اقبال صاحب نظران و علاقه مندان به مباحث سیاسی و اجتماعی بوده است.

بدون آن که بخواهیم رابطه جبری میان قدرت و فساد را به صورت کامل بپذیریم، از منظر آموزه های سیاسی و نیز تجربه های گران سنگ تاریخی، «نظارت پذیری قدرت حاکم» به عنوان یکی از ابزارهای مؤثر مهار قدرت سیاسی و جلوگیری از ستم فرادستان به فرودستان شمرده می شود؛ همان گونه که در صورت نبود «مکانیزم های مؤثر نظارت بر قدرت»، تضمینی منطقی برای منحرف نشدن «قدرت حاکم» از مسیر اصلی برای رسیدن به مقاصد شخصی وجود ندارد.

اکنون پرسش این است که اساسا آیا «ولایت و امامت امت» در زمان غیبت معصوم علیه السلام با توجه به ویژگی های ممتازش، نهادی «نظارت پذیر» است یا این که از هرگونه «ارزیابی و کنترل» بی نیاز است؟

پاسخ گویی به این پرسش، به ویژه با توجه به گستره، «اختیارات ولی فقیه»، اهمیتی دو چندان و حیاتی می یابد که این جا پی می گیریم:

الف) نظارت بر رهبری در اسلام

الف) نظارت بر رهبری در اسلام

پیش تر با تأکید بر منزلت والای «ولی فقیه» به عنوان «ولایت و امامت امت اسلامی» گفته شد که پایگاه مشروعیت نظام اسلامی در دوران غیبت حضرت