منتخبان بصیر: بررسی و پاسخ به شبهه های موجود درباره مجلس خبرگان رهبری صفحه 43

نداشته و تقریبا اکثریت قریب به اتفاق ممالک، نظریه گزینش فرمان روایان و نمایندگان مردم را از راه انتخابات پذیرا شده اند».(1)

در نظام جمهوری اسلامی نیز اگرچه مراجعه به آرای مستقیم مردم از طریق همه پرسی(2) _ در موارد خاص مصرح در قانون _ محفوظ است،(3) ولی اصلی ترین مکانیزمدخالت و مشارکت فعال ملت در اداره امور اجتماعی، «انتخابات» است و تقریبا در تمامی مسایل اساسی کشور، براساس رأی و نظر مردم تصمیم گیری می شود.

الف) انتخابات و انواع آن

انتخابات، مجموعه عملیاتی است که جهت گزینش فرمان روایان یا تعیین ناظرانی برای مهار قدرت، تدبیر شده است. از این دیدگاه، انتخابات به معنای شیوه های مختلف گزینش نمایندگان است؛ ابزاری که به وسیله آن می توان اراده شهروندان را در شکل گیری نهادهای سیاسی و تعیین کارگزاران حکومتی

1- 2.ابوالفضل قاضی شریعت پناهی، بایسته های حقوق اساسی، تهران، نشر دادگستر، بهار 80 ، چ ششم، ص 299.
2- 3.Refrendum.
3- 4.قانون اساسی جمهوری اسلامی، اصل پنجاه و نهم، فصل پنجم: «در مسایل بسیار مهم اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ممکن است اعمال قوه مقننه از راه همه پرسی و مراجعه مستقیم به آرای مردم صورت می گیرد. درخواست مراجعه به آرای عمومی باید به تصویب دو سوم مجموع نمایندگان مجلس برسد».