اهداف و چشم اندازهای جهاد اقتصادی صفحه 101

روایات را نیز باید دولت اسلامی تأمین کند.(1)

حرمت احتکار و تنظیم بازار

حرمت احتکار و تنظیم بازار

یکی از عوامل انحراف بازار از حالت تعادل، ناپدید شدن بخشی از تولید در قلمرو عرضه است. در این صورت، با توجه به چرخه درآمدی، کارگرانی که در تولید آن کالاها نقش داشته اند پس از کسب درآمد خود، توان تقاضا می یابند. بنابراین در موقعیتی که عرضه کل آسیب دیده است، تقاضای کل بالا می رود و قیمت فزونی می یابد. اگر چنین رفتاری در سطح وسیع در گستره کالاهای گوناگون رواج پیدا کند، اقتصاد در گرداب تورّم فرو می رود.(2)

حرمت احتکار، نظام اقتصادی را از چنین آسیبی حفظ می کند. امام باقر علیه السلام ، برای تنظیم رفتار «انسان اقتصادی مسلمان»، از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله چنین نقل می فرماید:

هرکس خوراکی بخرد، آن را تا چهل روز حبس کند و به قیمت گران به مسلمانان عرضه دارد، بداند اگر پس از فروش، قیمت آن را صدقه دهد، کفاره کردارش نخواهد شد.(3)

تحریف اسراف و تنظیم الگوی مصرف

تحریف اسراف و تنظیم الگوی مصرف

مصرف، مهم ترین مؤلفه تقاضای کل است و در اقتصاد کلان نقشی بسزا دارد. در این میان، تنظیم مصرف فردی به معنای هدایت مصرف کل جامعه است. حرمت اسراف از آموزه هایی است که به تنظیم رفتار «انسان اقتصادی مسلمان» در این گستره می پردازد. اسراف به معنای تجاوز از

1- همان.
2- علی اصغر هادوی نیا، معنویت و اقتصاد، ص 160.
3- وسائل الشیعه، ج 12، ص 314.