- پیش گفتار 1
- اشاره 4
- فصل اول: کلیات 4
- الف) جهاد اقتصادی 4
- 1. تعریف مفاهیم٭ 4
- اشاره 4
- ب) مفاهیم استعاره ای جهاد اقتصادی 5
- د) نظام اقتصادی اسلام 6
- ه) اهداف اقتصادی اسلام 6
- و) عدالت اقتصادی 6
- ج) اقتصاد اسلامی 6
- ح) توسعه اقتصادی 7
- ز) استقلال و اقتدار اقتصادی 7
- ی) توسعه اقتصادی پایدار 8
- ط) رشد اقتصادی 8
- ک) تولید، توزیع و مصرف 9
- م) الگوی توسعه اقتصادی 10
- ل) انسان اقتصادی مسلمان 10
- 2. قلمرو و جایگاه تحقیق 11
- 1. استقلال اقتصادی 14
- اشاره 14
- فصل دوم: اهداف جهاد اقتصادی 14
- اشاره 17
- 2. عدالت اقتصادی٭ 17
- اشاره 20
- مفهوم عدالت اقتصادی 20
- الف) همه ثروت ها برای همه مردم آفریده شده است 21
- ب) کار مفید اقتصادی؛ نخستین منشأ پیدایش حق در ثروت ها 22
- ج) نیاز؛ دومین منشأ به وجود آمدن حق سهم بری از ثروت ها و درآمدها 24
- تحقق عدالت اقتصادی٭ 26
- 3. اقتدار اقتصادی٭ 28
- 4. توسعه اقتصادی 30
- اشاره 30
- سازگاری عدالت و رشد اقتصادی 32
- 5. تحکیم ارزش های اسلامی 35
- 6. حاکمیت سیاسی اسلام و گسترش و تقویت آن 40
- 7. رفاه عمومی 41
- 8. آمادگی برای مبارزه با تهدید دشمن 43
- 9. دست یابی به اهداف اقتصادی برنامه پنجم توسعه کشور 44
- فصل سوم: چشم انداز اقتصاد اسلامی با رویکرد جهاد اقتصادی 45
- اشاره 45
- اشاره 46
- 1. دیدگاه الگوی جدید توسعه اقتصادی٭ 46
- نارسایی های الگوی توسعه 49
- تولد الگویی جدید 53
- اشاره 53
- الف) بازار در مقابل دولت 53
- ب) علم اقتصاد توسعه و مسئله عرضه و تقاضا 54
- ج) ترکیب علم اقتصاد با اخلاقیات 55
- نکته پایانی 56
- 2. شاخص های معرّف توسعه پایدار٭ 57
- الف) تأثیر اعتقادات اسلامی در فعالیت های اقتصادی 62
- 3. دیدگاه کلی اسلام درباره توسعه پایدار٭ 62
- اشاره 62
- ب) زیان نزدن به ثروت های طبیعی 63
- د) حق مالکیت حاکم اسلامی بر ثروت های عمومی 64
- ج) اختیارات حاکم اسلامی در کنترل فعالیت های اقتصادی 64
- 4. چشم انداز الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 71
- اشاره 71
- الف) کلیات 71
- یک _ چیستی الگو 71
- اشاره 71
- دو_ ضرورت و دلیل طراحی الگو 72
- اول _ معرفی الگوی مطلوب 73
- سه _ مفاهیم مقدماتی الگوی اقتصاد اسلامی 73
- اشاره 73
- سوم _ اثرات متقابل معرفی الگوی مطلوب و شناخت پدیده های واقعی اقتصادی 74
- دوم _ شناخت پدیده های واقعی 74
- چهارم _ فایده ارائه الگوی مطلوب 76
- ب) انسان اقتصادی مسلمان 77
- پنجم _ پیش فرض های الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 77
- اشاره 77
- اشاره 79
- مختصات مهم انسان اقتصادی (سازگار با تعالیم اسلام)٭ 79
- 1. پرکاری و سخت کوشی 81
- 2. پردرآمدی (بالقوه) 82
- 3. داشتن پس انداز بسیار (بالقوه) 83
- 5. سرمایه گذاری 84
- 4. ثروتمندی (بالقوه) 84
- 6. انفاق 85
- 7. کممصرفی (قناعت پیشه) 86
- 8. داشتن برنامه و نظم 87
- ج) ارزش های اسلامی اقتصادی 89
- اشاره 89
- تحریم ربا 90
- اشاره 91
- سرمایه گذاری اسلامی 91
- 2. مضاربه 92
- 1. شرکت عقدی 92
- 3. مزارعه 93
- 4. مساقات 93
- بانکداری اسلامی 94
- 5. جعاله 94
- بانکداری اسلامی در ایران 96
- مالیات اسلامی 98
- طبقه بندی مالیات های اسلامی 99
- حرمت احتکار و تنظیم بازار 101
- تحریف اسراف و تنظیم الگوی مصرف 101
- فسادگریزی و حرمت اتراف 102
- فصل چهارم: ایده های رسانه ای 104
- اشاره 104
- الگوی مستقل 113
- مقررات اسلامی الگوی مستقل1 119
- کتاب نامه 125
الگوی مستقل
الگوی مستقل
در اینجا با توجه به اهمیت و ویژگی خاص الگوی اسلامی توسعه اقتصادی، آن را به طور مستقل آورده ایم.
برای رسیدن به هدف غایی چشم انداز اقتصاد اسلامی (توسعه اقتصادی)، نیازمند الگوی اسلامی توسعه اقتصادی هستیم. آنچه ما را به این الگو نزدیک می کند و آینده را بهتر می توانیم برای خودمان مجسم کنیم، در نظر گرفتن نقشه جامع علمی کشور و پیش فرض ها، توانایی ها، امکانات و سرمایه های ملی (بالفعل و بالقوه)، دستاوردهای علمی، ظرفیت های منطقه ای، نخبگان علمی (به ویژه در بخش اقتصادی)، نیازهای اقتصادی جامعه و نهادها و ساختارهای اقتصادی نظام جمهوری اسلامی است.
ایران در مقایسه با بسیاری از کشورهای جهان سوم از مزیت ها و نقاط قوت فراوانی برخوردار است که می توان از آنها به عنوان پشتوانه برنامه های توسعه همه جانبه استفاده کرد. در اینجا شایسته است یکی از الگوهای ارائه شده برای توسعه اقتصاد جمهوری اسلامی ایران را که آقای دکتر پرویز پیران نگاشته است،(1) مطرح کنیم.
اولین گام برای توقف مسیر کنونی اقتصاد وابسته به سرمایه داری جهانی و آغاز توسعه درون زا، طراحی الگوی جدیدی برای رفتار اقتصادی مردم در عرصه های مختلف زندگی است که در منابع، با عنوان «الگوی مصرف» بررسی می شود.
این طراحی به بررسی مواد مصرفی جامعه نیاز دارد تا معلوم شود
1- مجله اطلاعات سیاسی _ اقتصادی، اردیبهشت و خرداد 68، ش 28، صص 63 _ 65.