- پیش گفتار 1
- 1. تعریف مفاهیم٭ 4
- اشاره 4
- الف) جهاد اقتصادی 4
- اشاره 4
- فصل اول: کلیات 4
- ب) مفاهیم استعاره ای جهاد اقتصادی 5
- ج) اقتصاد اسلامی 6
- ه) اهداف اقتصادی اسلام 6
- و) عدالت اقتصادی 6
- د) نظام اقتصادی اسلام 6
- ز) استقلال و اقتدار اقتصادی 7
- ح) توسعه اقتصادی 7
- ی) توسعه اقتصادی پایدار 8
- ط) رشد اقتصادی 8
- ک) تولید، توزیع و مصرف 9
- ل) انسان اقتصادی مسلمان 10
- م) الگوی توسعه اقتصادی 10
- 2. قلمرو و جایگاه تحقیق 11
- 1. استقلال اقتصادی 14
- فصل دوم: اهداف جهاد اقتصادی 14
- اشاره 14
- اشاره 17
- 2. عدالت اقتصادی٭ 17
- اشاره 20
- مفهوم عدالت اقتصادی 20
- الف) همه ثروت ها برای همه مردم آفریده شده است 21
- ب) کار مفید اقتصادی؛ نخستین منشأ پیدایش حق در ثروت ها 22
- ج) نیاز؛ دومین منشأ به وجود آمدن حق سهم بری از ثروت ها و درآمدها 24
- تحقق عدالت اقتصادی٭ 26
- 3. اقتدار اقتصادی٭ 28
- اشاره 30
- 4. توسعه اقتصادی 30
- سازگاری عدالت و رشد اقتصادی 32
- 5. تحکیم ارزش های اسلامی 35
- 6. حاکمیت سیاسی اسلام و گسترش و تقویت آن 40
- 7. رفاه عمومی 41
- 8. آمادگی برای مبارزه با تهدید دشمن 43
- 9. دست یابی به اهداف اقتصادی برنامه پنجم توسعه کشور 44
- فصل سوم: چشم انداز اقتصاد اسلامی با رویکرد جهاد اقتصادی 45
- اشاره 45
- 1. دیدگاه الگوی جدید توسعه اقتصادی٭ 46
- اشاره 46
- نارسایی های الگوی توسعه 49
- الف) بازار در مقابل دولت 53
- اشاره 53
- تولد الگویی جدید 53
- ب) علم اقتصاد توسعه و مسئله عرضه و تقاضا 54
- ج) ترکیب علم اقتصاد با اخلاقیات 55
- نکته پایانی 56
- 2. شاخص های معرّف توسعه پایدار٭ 57
- 3. دیدگاه کلی اسلام درباره توسعه پایدار٭ 62
- الف) تأثیر اعتقادات اسلامی در فعالیت های اقتصادی 62
- اشاره 62
- ب) زیان نزدن به ثروت های طبیعی 63
- ج) اختیارات حاکم اسلامی در کنترل فعالیت های اقتصادی 64
- د) حق مالکیت حاکم اسلامی بر ثروت های عمومی 64
- الف) کلیات 71
- یک _ چیستی الگو 71
- 4. چشم انداز الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 71
- اشاره 71
- اشاره 71
- دو_ ضرورت و دلیل طراحی الگو 72
- اشاره 73
- سه _ مفاهیم مقدماتی الگوی اقتصاد اسلامی 73
- اول _ معرفی الگوی مطلوب 73
- دوم _ شناخت پدیده های واقعی 74
- سوم _ اثرات متقابل معرفی الگوی مطلوب و شناخت پدیده های واقعی اقتصادی 74
- چهارم _ فایده ارائه الگوی مطلوب 76
- ب) انسان اقتصادی مسلمان 77
- پنجم _ پیش فرض های الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 77
- اشاره 77
- مختصات مهم انسان اقتصادی (سازگار با تعالیم اسلام)٭ 79
- اشاره 79
- 1. پرکاری و سخت کوشی 81
- 2. پردرآمدی (بالقوه) 82
- 3. داشتن پس انداز بسیار (بالقوه) 83
- 5. سرمایه گذاری 84
- 4. ثروتمندی (بالقوه) 84
- 6. انفاق 85
- 7. کممصرفی (قناعت پیشه) 86
- 8. داشتن برنامه و نظم 87
- اشاره 89
- ج) ارزش های اسلامی اقتصادی 89
- تحریم ربا 90
- سرمایه گذاری اسلامی 91
- اشاره 91
- 1. شرکت عقدی 92
- 2. مضاربه 92
- 4. مساقات 93
- 3. مزارعه 93
- 5. جعاله 94
- بانکداری اسلامی 94
- بانکداری اسلامی در ایران 96
- مالیات اسلامی 98
- طبقه بندی مالیات های اسلامی 99
- حرمت احتکار و تنظیم بازار 101
- تحریف اسراف و تنظیم الگوی مصرف 101
- فسادگریزی و حرمت اتراف 102
- فصل چهارم: ایده های رسانه ای 104
- اشاره 104
- الگوی مستقل 113
- مقررات اسلامی الگوی مستقل1 119
- کتاب نامه 125
مقررات اسلامی الگوی مستقل1
مقررات اسلامی الگوی مستقل(1)
راهبرد ملی مهمی که دراین زمینه نباید از آن غفلت کرد، همسو کردن سیاست های توسعه صنعتی و اقتصادی کشور، طرح الگو در اقتصاد کشور به اصطلاح فقها امر موضوعی است که بر عهده صاحب نظران خبیر به اوضاع احوال و جدول ثروت ها و داده و ستانده های جامعه است و حکم و قانون نیست که شارع مقدس اسلام آن را تشریح و فقیه استنباط کند. اگر ولی امر در برخی موارد، نسبت به بعضی جنبه های اقتصادی فرمانی خاص صادر کرده است، دستور کلی نیست، بلکه بر اساس شرایط زمان و مکان صادر شده است. بنابراین، اصل طرح الگو در هر زمان با خبرگان و آگاهان به شرایط و احوال آن زمان است و نباید در طرح الگو و اجرای آن از موازین مجاز در شریعت تجاوز کرد. ما در این بخش به اصول مهمی اشاره می کنیم که در طرح الگو و عملکرد آن از نظر شرعی اثرگذار است. طراحان و برنامه ریزان محترم باید در کنار اصول قانون اساسی به آنها توجه کنند.
1. اسلام، مجموعه ای از امور اعتقادی و اخلاقی و دستورهای عملی فراگیر است که زنجیره وار به هم پیوسته اند. بنابراین، نمی توان برخی دستورهای آن را جدا از باقی دستورها در نظر گرفت. در ضمن، هدف همه این دستورها، تکامل بشر و وصول او به کمال است. از جمله این دستورهای عملی، مسائل اقتصادی است (چنان که در مقدمه قانون اساسی آمده، این مسائل، وسیله ارتقای بشر است، نه هدف) و رعایت مجموع آن،
1- برگرفته از: آیت الله مصطفی اشرفی شاهرودی، «چگونه می توان اقتصاد ایران را بر اساس الگویی مستقل طراحی کرد؟» در: «مجموعه مقالات فارسی دومین مجمع بررسی های اقتصادی و اسلامی»، مشهد، بنیاد پژوهش های اسلامی، 1380، ج2، صص 405_411.