- پیش گفتار 1
- اشاره 4
- 1. تعریف مفاهیم٭ 4
- اشاره 4
- الف) جهاد اقتصادی 4
- فصل اول: کلیات 4
- ب) مفاهیم استعاره ای جهاد اقتصادی 5
- ج) اقتصاد اسلامی 6
- د) نظام اقتصادی اسلام 6
- و) عدالت اقتصادی 6
- ه) اهداف اقتصادی اسلام 6
- ح) توسعه اقتصادی 7
- ز) استقلال و اقتدار اقتصادی 7
- ط) رشد اقتصادی 8
- ی) توسعه اقتصادی پایدار 8
- ک) تولید، توزیع و مصرف 9
- ل) انسان اقتصادی مسلمان 10
- م) الگوی توسعه اقتصادی 10
- 2. قلمرو و جایگاه تحقیق 11
- 1. استقلال اقتصادی 14
- فصل دوم: اهداف جهاد اقتصادی 14
- اشاره 14
- اشاره 17
- 2. عدالت اقتصادی٭ 17
- اشاره 20
- مفهوم عدالت اقتصادی 20
- الف) همه ثروت ها برای همه مردم آفریده شده است 21
- ب) کار مفید اقتصادی؛ نخستین منشأ پیدایش حق در ثروت ها 22
- ج) نیاز؛ دومین منشأ به وجود آمدن حق سهم بری از ثروت ها و درآمدها 24
- تحقق عدالت اقتصادی٭ 26
- 3. اقتدار اقتصادی٭ 28
- 4. توسعه اقتصادی 30
- اشاره 30
- سازگاری عدالت و رشد اقتصادی 32
- 5. تحکیم ارزش های اسلامی 35
- 6. حاکمیت سیاسی اسلام و گسترش و تقویت آن 40
- 7. رفاه عمومی 41
- 8. آمادگی برای مبارزه با تهدید دشمن 43
- 9. دست یابی به اهداف اقتصادی برنامه پنجم توسعه کشور 44
- فصل سوم: چشم انداز اقتصاد اسلامی با رویکرد جهاد اقتصادی 45
- اشاره 45
- 1. دیدگاه الگوی جدید توسعه اقتصادی٭ 46
- اشاره 46
- نارسایی های الگوی توسعه 49
- الف) بازار در مقابل دولت 53
- تولد الگویی جدید 53
- اشاره 53
- ب) علم اقتصاد توسعه و مسئله عرضه و تقاضا 54
- ج) ترکیب علم اقتصاد با اخلاقیات 55
- نکته پایانی 56
- 2. شاخص های معرّف توسعه پایدار٭ 57
- الف) تأثیر اعتقادات اسلامی در فعالیت های اقتصادی 62
- اشاره 62
- 3. دیدگاه کلی اسلام درباره توسعه پایدار٭ 62
- ب) زیان نزدن به ثروت های طبیعی 63
- د) حق مالکیت حاکم اسلامی بر ثروت های عمومی 64
- ج) اختیارات حاکم اسلامی در کنترل فعالیت های اقتصادی 64
- اشاره 71
- الف) کلیات 71
- یک _ چیستی الگو 71
- 4. چشم انداز الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 71
- اشاره 71
- دو_ ضرورت و دلیل طراحی الگو 72
- اول _ معرفی الگوی مطلوب 73
- اشاره 73
- سه _ مفاهیم مقدماتی الگوی اقتصاد اسلامی 73
- دوم _ شناخت پدیده های واقعی 74
- سوم _ اثرات متقابل معرفی الگوی مطلوب و شناخت پدیده های واقعی اقتصادی 74
- چهارم _ فایده ارائه الگوی مطلوب 76
- ب) انسان اقتصادی مسلمان 77
- پنجم _ پیش فرض های الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 77
- اشاره 77
- مختصات مهم انسان اقتصادی (سازگار با تعالیم اسلام)٭ 79
- اشاره 79
- 1. پرکاری و سخت کوشی 81
- 2. پردرآمدی (بالقوه) 82
- 3. داشتن پس انداز بسیار (بالقوه) 83
- 5. سرمایه گذاری 84
- 4. ثروتمندی (بالقوه) 84
- 6. انفاق 85
- 7. کممصرفی (قناعت پیشه) 86
- 8. داشتن برنامه و نظم 87
- ج) ارزش های اسلامی اقتصادی 89
- اشاره 89
- تحریم ربا 90
- سرمایه گذاری اسلامی 91
- اشاره 91
- 2. مضاربه 92
- 1. شرکت عقدی 92
- 4. مساقات 93
- 3. مزارعه 93
- 5. جعاله 94
- بانکداری اسلامی 94
- بانکداری اسلامی در ایران 96
- مالیات اسلامی 98
- طبقه بندی مالیات های اسلامی 99
- حرمت احتکار و تنظیم بازار 101
- تحریف اسراف و تنظیم الگوی مصرف 101
- فسادگریزی و حرمت اتراف 102
- فصل چهارم: ایده های رسانه ای 104
- اشاره 104
- الگوی مستقل 113
- مقررات اسلامی الگوی مستقل1 119
- کتاب نامه 125
مانع از تقویت قدرت اقتصادی می شود که آنان را به وحشت افکند. دشمنان اسلام، با حفظ برتری اقتصادی خود، اجازه نخواهند داد که مسلمانان وابسته، از آنان قوی تر شوند. بنابراین، باید استقلال اقتصادی را به دست آورد تا توان لازم برای مقابله با توطئه های دشمنان فراهم آید.(1)
2. عدالت اقتصادی٭
اشاره
2. عدالت اقتصادی٭
عالی ترین هدف ملموسی که جهاد اقتصادی در غایت امر به آن می اندیشد، رفع فقر و محرومیت از جامعه است که با عدالت اقتصادی(2) می توان به آن نزدیک شد. با توجه به اهمیت مبحث عدالت اقتصادی، که گام اول رسیدن به عدالت اجتماعی است، در اینجا بحث به صورت مبنایی آورده می شود. نخست درباره «عدالت اجتماعی» و معیارهای آن توضیح داده می شود.
وقتی این معنا از عدالت که «با هر فرد از افراد جامعه چنان که حق اوست، رفتار شود و هرکس در جای مناسب خود قرار گیرد»، درباره همه شخصیت های حقوقی و حقیقی (اعم از مردم و دولت) یک جامعه در نظر گرفته شود، مفهوم عدالت اجتماعی پدید می آید. بر این اساس، می توان گفت عدالت اجتماعی آن است که در جامعه، حقوق همه رعایت شود. در مقابل آن نیز ستم قرار دارد که به معنای پای مال کردن حقوق دیگران
1- نک: مبانی اقتصاد اسلامی، ص202.
2- گفتنی است تبیین مطالب این مبحث و نیز «مفهوم عدالت اقتصادی»، تلخیصی (همراه با جرح و تعدیل) از کتاب نظام اقتصادی اسلام (دفتر دوم، مطالب مربوط به عدالت) است.