- پیش گفتار 1
- 1. تعریف مفاهیم٭ 4
- اشاره 4
- الف) جهاد اقتصادی 4
- اشاره 4
- فصل اول: کلیات 4
- ب) مفاهیم استعاره ای جهاد اقتصادی 5
- ه) اهداف اقتصادی اسلام 6
- و) عدالت اقتصادی 6
- د) نظام اقتصادی اسلام 6
- ج) اقتصاد اسلامی 6
- ز) استقلال و اقتدار اقتصادی 7
- ح) توسعه اقتصادی 7
- ی) توسعه اقتصادی پایدار 8
- ط) رشد اقتصادی 8
- ک) تولید، توزیع و مصرف 9
- ل) انسان اقتصادی مسلمان 10
- م) الگوی توسعه اقتصادی 10
- 2. قلمرو و جایگاه تحقیق 11
- 1. استقلال اقتصادی 14
- فصل دوم: اهداف جهاد اقتصادی 14
- اشاره 14
- اشاره 17
- 2. عدالت اقتصادی٭ 17
- اشاره 20
- مفهوم عدالت اقتصادی 20
- الف) همه ثروت ها برای همه مردم آفریده شده است 21
- ب) کار مفید اقتصادی؛ نخستین منشأ پیدایش حق در ثروت ها 22
- ج) نیاز؛ دومین منشأ به وجود آمدن حق سهم بری از ثروت ها و درآمدها 24
- تحقق عدالت اقتصادی٭ 26
- 3. اقتدار اقتصادی٭ 28
- 4. توسعه اقتصادی 30
- اشاره 30
- سازگاری عدالت و رشد اقتصادی 32
- 5. تحکیم ارزش های اسلامی 35
- 6. حاکمیت سیاسی اسلام و گسترش و تقویت آن 40
- 7. رفاه عمومی 41
- 8. آمادگی برای مبارزه با تهدید دشمن 43
- 9. دست یابی به اهداف اقتصادی برنامه پنجم توسعه کشور 44
- فصل سوم: چشم انداز اقتصاد اسلامی با رویکرد جهاد اقتصادی 45
- اشاره 45
- اشاره 46
- 1. دیدگاه الگوی جدید توسعه اقتصادی٭ 46
- نارسایی های الگوی توسعه 49
- الف) بازار در مقابل دولت 53
- تولد الگویی جدید 53
- اشاره 53
- ب) علم اقتصاد توسعه و مسئله عرضه و تقاضا 54
- ج) ترکیب علم اقتصاد با اخلاقیات 55
- نکته پایانی 56
- 2. شاخص های معرّف توسعه پایدار٭ 57
- الف) تأثیر اعتقادات اسلامی در فعالیت های اقتصادی 62
- اشاره 62
- 3. دیدگاه کلی اسلام درباره توسعه پایدار٭ 62
- ب) زیان نزدن به ثروت های طبیعی 63
- د) حق مالکیت حاکم اسلامی بر ثروت های عمومی 64
- ج) اختیارات حاکم اسلامی در کنترل فعالیت های اقتصادی 64
- اشاره 71
- 4. چشم انداز الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 71
- یک _ چیستی الگو 71
- الف) کلیات 71
- اشاره 71
- دو_ ضرورت و دلیل طراحی الگو 72
- سه _ مفاهیم مقدماتی الگوی اقتصاد اسلامی 73
- اشاره 73
- اول _ معرفی الگوی مطلوب 73
- دوم _ شناخت پدیده های واقعی 74
- سوم _ اثرات متقابل معرفی الگوی مطلوب و شناخت پدیده های واقعی اقتصادی 74
- چهارم _ فایده ارائه الگوی مطلوب 76
- ب) انسان اقتصادی مسلمان 77
- پنجم _ پیش فرض های الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 77
- اشاره 77
- مختصات مهم انسان اقتصادی (سازگار با تعالیم اسلام)٭ 79
- اشاره 79
- 1. پرکاری و سخت کوشی 81
- 2. پردرآمدی (بالقوه) 82
- 3. داشتن پس انداز بسیار (بالقوه) 83
- 5. سرمایه گذاری 84
- 4. ثروتمندی (بالقوه) 84
- 6. انفاق 85
- 7. کممصرفی (قناعت پیشه) 86
- 8. داشتن برنامه و نظم 87
- ج) ارزش های اسلامی اقتصادی 89
- اشاره 89
- تحریم ربا 90
- سرمایه گذاری اسلامی 91
- اشاره 91
- 2. مضاربه 92
- 1. شرکت عقدی 92
- 4. مساقات 93
- 3. مزارعه 93
- 5. جعاله 94
- بانکداری اسلامی 94
- بانکداری اسلامی در ایران 96
- مالیات اسلامی 98
- طبقه بندی مالیات های اسلامی 99
- حرمت احتکار و تنظیم بازار 101
- تحریف اسراف و تنظیم الگوی مصرف 101
- فسادگریزی و حرمت اتراف 102
- فصل چهارم: ایده های رسانه ای 104
- اشاره 104
- الگوی مستقل 113
- مقررات اسلامی الگوی مستقل1 119
- کتاب نامه 125
گذشته پدید آمده بود، برطرف سازد. با تلاش های ایشان، نوعی تعادل و هماهنگی در زندگی عموم مردم پدید آمد. آن حضرت در این باره می فرماید:
هیچ کس در کوفه نیست که زندگی او سامان نیافته باشد. پایین ترین افراد نان گندم می خورند و خانه دارند و از آب فرات استفاده می کنند.(1)
برنامه دیگری که امام علی علیه السلام برای تحقق عدالت اجتماعی در دستور کار خود قرار داد، حفاظت از اموال بیت المال و جلوگیری از اتلاف این اموال بود. ایشان در نامه ای خطاب به نمایندگان خود دستور داد که هنگام نوشتن نامه و تدوین امور عمومی، نوک قلم خود را تیز کنید و میان سطرها زیاد فاصله نگذارید و حرف های اضافه را حذف کنید؛ به جای عبارت پردازی به بیان اصل مطلب بپردازید و از نوشتن مطالب اضافی خودداری کنید؛ زیرا این اموال از بیت المال است و بیت المال، تحمل ضرر را ندارد.(2)
5. مرتضی مطهری، پیرامون انقلاب اسلامی، ص123.
3. اقتدار اقتصادی٭
3. اقتدار اقتصادی٭
اسلام، خواهان اقتصادی نیرومند است. اقتدار اقتصادی، بسته به اوضاع زمانی تفاوت دارد. ممکن است در زمانی اقتدار به معنای خودکفایی باشد؛ ولی امروزه اقتدار اقتصادی، از آنِ کشورهایی است که توان به کارگیری
1- جمعی از نویسندگان، شناخت اسلام، ص478.
2- محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج110، ص40.