- پیش گفتار 1
- الف) جهاد اقتصادی 4
- 1. تعریف مفاهیم٭ 4
- اشاره 4
- اشاره 4
- فصل اول: کلیات 4
- ب) مفاهیم استعاره ای جهاد اقتصادی 5
- ج) اقتصاد اسلامی 6
- و) عدالت اقتصادی 6
- ه) اهداف اقتصادی اسلام 6
- د) نظام اقتصادی اسلام 6
- ز) استقلال و اقتدار اقتصادی 7
- ح) توسعه اقتصادی 7
- ط) رشد اقتصادی 8
- ی) توسعه اقتصادی پایدار 8
- ک) تولید، توزیع و مصرف 9
- ل) انسان اقتصادی مسلمان 10
- م) الگوی توسعه اقتصادی 10
- 2. قلمرو و جایگاه تحقیق 11
- اشاره 14
- 1. استقلال اقتصادی 14
- فصل دوم: اهداف جهاد اقتصادی 14
- اشاره 17
- 2. عدالت اقتصادی٭ 17
- اشاره 20
- مفهوم عدالت اقتصادی 20
- الف) همه ثروت ها برای همه مردم آفریده شده است 21
- ب) کار مفید اقتصادی؛ نخستین منشأ پیدایش حق در ثروت ها 22
- ج) نیاز؛ دومین منشأ به وجود آمدن حق سهم بری از ثروت ها و درآمدها 24
- تحقق عدالت اقتصادی٭ 26
- 3. اقتدار اقتصادی٭ 28
- 4. توسعه اقتصادی 30
- اشاره 30
- سازگاری عدالت و رشد اقتصادی 32
- 5. تحکیم ارزش های اسلامی 35
- 6. حاکمیت سیاسی اسلام و گسترش و تقویت آن 40
- 7. رفاه عمومی 41
- 8. آمادگی برای مبارزه با تهدید دشمن 43
- 9. دست یابی به اهداف اقتصادی برنامه پنجم توسعه کشور 44
- فصل سوم: چشم انداز اقتصاد اسلامی با رویکرد جهاد اقتصادی 45
- اشاره 45
- 1. دیدگاه الگوی جدید توسعه اقتصادی٭ 46
- اشاره 46
- نارسایی های الگوی توسعه 49
- تولد الگویی جدید 53
- الف) بازار در مقابل دولت 53
- اشاره 53
- ب) علم اقتصاد توسعه و مسئله عرضه و تقاضا 54
- ج) ترکیب علم اقتصاد با اخلاقیات 55
- نکته پایانی 56
- 2. شاخص های معرّف توسعه پایدار٭ 57
- الف) تأثیر اعتقادات اسلامی در فعالیت های اقتصادی 62
- 3. دیدگاه کلی اسلام درباره توسعه پایدار٭ 62
- اشاره 62
- ب) زیان نزدن به ثروت های طبیعی 63
- د) حق مالکیت حاکم اسلامی بر ثروت های عمومی 64
- ج) اختیارات حاکم اسلامی در کنترل فعالیت های اقتصادی 64
- اشاره 71
- الف) کلیات 71
- یک _ چیستی الگو 71
- 4. چشم انداز الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 71
- اشاره 71
- دو_ ضرورت و دلیل طراحی الگو 72
- اشاره 73
- سه _ مفاهیم مقدماتی الگوی اقتصاد اسلامی 73
- اول _ معرفی الگوی مطلوب 73
- دوم _ شناخت پدیده های واقعی 74
- سوم _ اثرات متقابل معرفی الگوی مطلوب و شناخت پدیده های واقعی اقتصادی 74
- چهارم _ فایده ارائه الگوی مطلوب 76
- ب) انسان اقتصادی مسلمان 77
- پنجم _ پیش فرض های الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 77
- اشاره 77
- مختصات مهم انسان اقتصادی (سازگار با تعالیم اسلام)٭ 79
- اشاره 79
- 1. پرکاری و سخت کوشی 81
- 2. پردرآمدی (بالقوه) 82
- 3. داشتن پس انداز بسیار (بالقوه) 83
- 5. سرمایه گذاری 84
- 4. ثروتمندی (بالقوه) 84
- 6. انفاق 85
- 7. کممصرفی (قناعت پیشه) 86
- 8. داشتن برنامه و نظم 87
- اشاره 89
- ج) ارزش های اسلامی اقتصادی 89
- تحریم ربا 90
- سرمایه گذاری اسلامی 91
- اشاره 91
- 1. شرکت عقدی 92
- 2. مضاربه 92
- 4. مساقات 93
- 3. مزارعه 93
- 5. جعاله 94
- بانکداری اسلامی 94
- بانکداری اسلامی در ایران 96
- مالیات اسلامی 98
- طبقه بندی مالیات های اسلامی 99
- حرمت احتکار و تنظیم بازار 101
- تحریف اسراف و تنظیم الگوی مصرف 101
- فسادگریزی و حرمت اتراف 102
- فصل چهارم: ایده های رسانه ای 104
- اشاره 104
- الگوی مستقل 113
- مقررات اسلامی الگوی مستقل1 119
- کتاب نامه 125
بین مردم اجرا شود بی نیاز خواهند شد».(1)
امام علی علیه السلام می فرماید: «بالعدل تتضاعف البرکات؛ به وسیله اقامه عدل، برکات الهی چند برابر می گردد.»(2) نیز «ما عمرت البلدان بمثل العدل؛ هیچ چیز مانند عدل موجب آبادانی شهرها نشده است».(3)
از این روایات برمی آید که اقامه عدل، پیش شرط لازم غنی شدن، افزایش برکات و آبادانی شهرهاست یا به اصطلاح امروزی، عدالت، پیش شرط لازم برای رشد اقتصادی است.
امروزه بسیاری از اقتصاددانان جامعه بر این باورند که برابری بیشتر در کشورهای در حال توسعه، شرط رشد اقتصادی است. «تودارو»، اقتصاددان معروف توسعه، چهار دلیل برای اثبات این مطلب مطرح می کند. خلاصه دلیل های وی چنین است:
1. افزایش نابرابری موجب به وجود آمدن اقلیتی ثروتمند می شود. این ثروتمندان برخلاف انتظار، ثروت خود را پس انداز و سرمایه گذاری نمی کنند، بلکه برای کالاهای لوکس وارداتی، خانه های گران قیمت، مسافرت های خارج از کشور، سرمایه گذاری در زمینه طلا و جواهرات به مصرف می رسانند یا در حساب های بانکی خارج از کشور ذخیره می کنند. این مخارج و سرمایه گذاری ها بر منابع تولیدی کشور نمی افزاید.
2. درآمد کم و سطح نازل زندگی فقیران که در بهداشت و تغذیه و آموزش نامناسب آنان آشکار می شود، بهره وری اقتصادی آنان را کاهش
1- الحیاه، ج5، ص189.
2- همان، ج6، ص332.
3- همان، ص 407.