- پیش گفتار 1
- اشاره 4
- 1. تعریف مفاهیم٭ 4
- الف) جهاد اقتصادی 4
- اشاره 4
- فصل اول: کلیات 4
- ب) مفاهیم استعاره ای جهاد اقتصادی 5
- ه) اهداف اقتصادی اسلام 6
- و) عدالت اقتصادی 6
- د) نظام اقتصادی اسلام 6
- ج) اقتصاد اسلامی 6
- ز) استقلال و اقتدار اقتصادی 7
- ح) توسعه اقتصادی 7
- ط) رشد اقتصادی 8
- ی) توسعه اقتصادی پایدار 8
- ک) تولید، توزیع و مصرف 9
- م) الگوی توسعه اقتصادی 10
- ل) انسان اقتصادی مسلمان 10
- 2. قلمرو و جایگاه تحقیق 11
- اشاره 14
- 1. استقلال اقتصادی 14
- فصل دوم: اهداف جهاد اقتصادی 14
- اشاره 17
- 2. عدالت اقتصادی٭ 17
- اشاره 20
- مفهوم عدالت اقتصادی 20
- الف) همه ثروت ها برای همه مردم آفریده شده است 21
- ب) کار مفید اقتصادی؛ نخستین منشأ پیدایش حق در ثروت ها 22
- ج) نیاز؛ دومین منشأ به وجود آمدن حق سهم بری از ثروت ها و درآمدها 24
- تحقق عدالت اقتصادی٭ 26
- 3. اقتدار اقتصادی٭ 28
- 4. توسعه اقتصادی 30
- اشاره 30
- سازگاری عدالت و رشد اقتصادی 32
- 5. تحکیم ارزش های اسلامی 35
- 6. حاکمیت سیاسی اسلام و گسترش و تقویت آن 40
- 7. رفاه عمومی 41
- 8. آمادگی برای مبارزه با تهدید دشمن 43
- 9. دست یابی به اهداف اقتصادی برنامه پنجم توسعه کشور 44
- فصل سوم: چشم انداز اقتصاد اسلامی با رویکرد جهاد اقتصادی 45
- اشاره 45
- 1. دیدگاه الگوی جدید توسعه اقتصادی٭ 46
- اشاره 46
- نارسایی های الگوی توسعه 49
- الف) بازار در مقابل دولت 53
- تولد الگویی جدید 53
- اشاره 53
- ب) علم اقتصاد توسعه و مسئله عرضه و تقاضا 54
- ج) ترکیب علم اقتصاد با اخلاقیات 55
- نکته پایانی 56
- 2. شاخص های معرّف توسعه پایدار٭ 57
- الف) تأثیر اعتقادات اسلامی در فعالیت های اقتصادی 62
- 3. دیدگاه کلی اسلام درباره توسعه پایدار٭ 62
- اشاره 62
- ب) زیان نزدن به ثروت های طبیعی 63
- د) حق مالکیت حاکم اسلامی بر ثروت های عمومی 64
- ج) اختیارات حاکم اسلامی در کنترل فعالیت های اقتصادی 64
- اشاره 71
- 4. چشم انداز الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 71
- الف) کلیات 71
- یک _ چیستی الگو 71
- اشاره 71
- دو_ ضرورت و دلیل طراحی الگو 72
- اشاره 73
- اول _ معرفی الگوی مطلوب 73
- سه _ مفاهیم مقدماتی الگوی اقتصاد اسلامی 73
- سوم _ اثرات متقابل معرفی الگوی مطلوب و شناخت پدیده های واقعی اقتصادی 74
- دوم _ شناخت پدیده های واقعی 74
- چهارم _ فایده ارائه الگوی مطلوب 76
- ب) انسان اقتصادی مسلمان 77
- پنجم _ پیش فرض های الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 77
- اشاره 77
- مختصات مهم انسان اقتصادی (سازگار با تعالیم اسلام)٭ 79
- اشاره 79
- 1. پرکاری و سخت کوشی 81
- 2. پردرآمدی (بالقوه) 82
- 3. داشتن پس انداز بسیار (بالقوه) 83
- 4. ثروتمندی (بالقوه) 84
- 5. سرمایه گذاری 84
- 6. انفاق 85
- 7. کممصرفی (قناعت پیشه) 86
- 8. داشتن برنامه و نظم 87
- ج) ارزش های اسلامی اقتصادی 89
- اشاره 89
- تحریم ربا 90
- سرمایه گذاری اسلامی 91
- اشاره 91
- 1. شرکت عقدی 92
- 2. مضاربه 92
- 4. مساقات 93
- 3. مزارعه 93
- 5. جعاله 94
- بانکداری اسلامی 94
- بانکداری اسلامی در ایران 96
- مالیات اسلامی 98
- طبقه بندی مالیات های اسلامی 99
- حرمت احتکار و تنظیم بازار 101
- تحریف اسراف و تنظیم الگوی مصرف 101
- فسادگریزی و حرمت اتراف 102
- فصل چهارم: ایده های رسانه ای 104
- اشاره 104
- الگوی مستقل 113
- مقررات اسلامی الگوی مستقل1 119
- کتاب نامه 125
حاضر نباشد آن را برای رفاه و آسودگی معیشت خود به کار گیرد.(1)
6. حاکمیت سیاسی اسلام و گسترش و تقویت آن
6. حاکمیت سیاسی اسلام و گسترش و تقویت آن
اصل مهم و راهبردی در اولین گام (سیاست گذاری اقتصادی) حرکت به سوی جهاد اقتصادی، حفظ حاکمیت سیاسی اسلام است که می بایست در مرحله اول الگوی توسعه اقتصادی به آن توجه داشت.
حفظ حاکمیت سیاسی اسلام در روابط سیاسی، اقتصادی و...، یک اصل اسلامی است و مسلمانان نباید زیر سلطه کفار باشند.(2) بنابراین، باید برنامه ریزی های لازم اقتصادی انجام گیرد تا زمینه های سلطه سیاسی کفار بر مسلمانان نابود شود. ازاین رو، برنامه ریزی های اقتصادی و سیاست گذاری های دولت نباید به گونه ای باشد که حاکمیت سیاسی اسلام را خدشه دار کند؛ زیرا حاکمیت سیاسی از نظر منطقی، مقدّم بر دیگر امور است و حرکت در مسیر استقلال اقتصادی و رهایی از وابستگی اقتصادی، مستلزم وجود استقلال سیاسی است.(3)
دیگر اهداف جهاد اقتصادی نظام اقتصاد اسلامی ایران، از قبیل توسعه اقتصادی، رفاه عمومی و رفع فقر باید در چهارچوب اهداف مهم تر مانند حاکمیت سیاسی اسلام، تحکیم ارزش های اسلامی، ایجاد عدالت اجتماعی و اقتصادی و استقلال اقتصادی در نظر گرفته شوند؛ یعنی در صورتی آن اهداف باید تعقیب شوند که به حاکمیت سیاسی اسلام و مانند آن آسیب وارد نشود. در غیر این صورت فقر و گرسنگی پذیرفته می شود تا مبادا به
1- نظام اقتصادی اسلام، دفتر دوم، صص 75 و 76.
2- «وَلَن یَجْعَلَ اللّهُ لِلْکَافِرِینَ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ سَبِیلاً». (نساء: 141)
3- مبانی اقتصاد اسلامی، ص60.