اهداف و چشم اندازهای جهاد اقتصادی صفحه 42

بستگی دارد. در اقتصاد رایج، سه عامل، با رفاه اجتماعی مرتبط هستند: تخصیص و توزیع مبتنی بر سیستم بازار؛ رقابت کامل و جلب نفع شخصی. اگر همه افراد با نهایت تلاش خود در پی نفع شخصی خود باشند، همین امر به حداکثر رفاه عمومی می انجامد، به شرط اینکه سیستم بازار، عهده دار چگونگی تخصیص منابع و توزیع کالاها در شکل بازار رقابت کامل یا خالص باشد.(1)

از آیات و روایات مربوط به این بحث برمی آید که نه تنها استفاده از نعمت های الهی برای رفع نیازمندی های ضروری زندگی، مطلوب است، بلکه استفاده بیش از نیازهای ضروری نیز مورد نظر اسلام است.(2)

انسان برای بقا و ادامه زندگی، نیازمند خوراک، پوشاک، مسکن و بهداشت و برای بقای نسل، نیازمند تشکیل خانواده است. خداوند نعمت های فراوان خود را برای تأمین این نیازها در آیات فراوانی از قرآن برمی شمرد و از انسان ها می خواهد از نعمت های یادشده استفاده کنند و شکر آن را به جا آورند: از جمله بارش باران های سودمند و رویش انواع گیاهان و میوه ها، آفرینش چارپایان که انسان از گوشت، پوست، پشم و کرک آنها استفاده می کند و ماهیان دریا، مروارید و مرجان برای تزیین، انواع لباس ها، خانه ها، زیورها که بشر می تواند با دیدن آنها لذت ببرد و از مصرف آنها بهره مند شود.(3)

برخی از آیات و روایات به صراحت به بهره مندی از نعمت های خدا

1- محمدجعفر انصاری و دیگران، درآمدی بر مبانی اقتصاد خرد با نگرش اسلامی، ص122.
2- بقره: 172؛ اعراف: 32؛ مائده: 87.
3- بقره: 22؛ نحل: 5؛ انعام: 141؛ فاطر: 12؛ نحل: 14، 80 _ 81؛ اعراف: 32 و 74.