- پیش گفتار 1
- 1. تعریف مفاهیم٭ 4
- اشاره 4
- اشاره 4
- الف) جهاد اقتصادی 4
- فصل اول: کلیات 4
- ب) مفاهیم استعاره ای جهاد اقتصادی 5
- ه) اهداف اقتصادی اسلام 6
- و) عدالت اقتصادی 6
- د) نظام اقتصادی اسلام 6
- ج) اقتصاد اسلامی 6
- ز) استقلال و اقتدار اقتصادی 7
- ح) توسعه اقتصادی 7
- ی) توسعه اقتصادی پایدار 8
- ط) رشد اقتصادی 8
- ک) تولید، توزیع و مصرف 9
- ل) انسان اقتصادی مسلمان 10
- م) الگوی توسعه اقتصادی 10
- 2. قلمرو و جایگاه تحقیق 11
- اشاره 14
- 1. استقلال اقتصادی 14
- فصل دوم: اهداف جهاد اقتصادی 14
- اشاره 17
- 2. عدالت اقتصادی٭ 17
- اشاره 20
- مفهوم عدالت اقتصادی 20
- الف) همه ثروت ها برای همه مردم آفریده شده است 21
- ب) کار مفید اقتصادی؛ نخستین منشأ پیدایش حق در ثروت ها 22
- ج) نیاز؛ دومین منشأ به وجود آمدن حق سهم بری از ثروت ها و درآمدها 24
- تحقق عدالت اقتصادی٭ 26
- 3. اقتدار اقتصادی٭ 28
- 4. توسعه اقتصادی 30
- اشاره 30
- سازگاری عدالت و رشد اقتصادی 32
- 5. تحکیم ارزش های اسلامی 35
- 6. حاکمیت سیاسی اسلام و گسترش و تقویت آن 40
- 7. رفاه عمومی 41
- 8. آمادگی برای مبارزه با تهدید دشمن 43
- 9. دست یابی به اهداف اقتصادی برنامه پنجم توسعه کشور 44
- فصل سوم: چشم انداز اقتصاد اسلامی با رویکرد جهاد اقتصادی 45
- اشاره 45
- 1. دیدگاه الگوی جدید توسعه اقتصادی٭ 46
- اشاره 46
- نارسایی های الگوی توسعه 49
- تولد الگویی جدید 53
- الف) بازار در مقابل دولت 53
- اشاره 53
- ب) علم اقتصاد توسعه و مسئله عرضه و تقاضا 54
- ج) ترکیب علم اقتصاد با اخلاقیات 55
- نکته پایانی 56
- 2. شاخص های معرّف توسعه پایدار٭ 57
- الف) تأثیر اعتقادات اسلامی در فعالیت های اقتصادی 62
- 3. دیدگاه کلی اسلام درباره توسعه پایدار٭ 62
- اشاره 62
- ب) زیان نزدن به ثروت های طبیعی 63
- د) حق مالکیت حاکم اسلامی بر ثروت های عمومی 64
- ج) اختیارات حاکم اسلامی در کنترل فعالیت های اقتصادی 64
- اشاره 71
- یک _ چیستی الگو 71
- الف) کلیات 71
- 4. چشم انداز الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 71
- اشاره 71
- دو_ ضرورت و دلیل طراحی الگو 72
- اشاره 73
- سه _ مفاهیم مقدماتی الگوی اقتصاد اسلامی 73
- اول _ معرفی الگوی مطلوب 73
- دوم _ شناخت پدیده های واقعی 74
- سوم _ اثرات متقابل معرفی الگوی مطلوب و شناخت پدیده های واقعی اقتصادی 74
- چهارم _ فایده ارائه الگوی مطلوب 76
- ب) انسان اقتصادی مسلمان 77
- پنجم _ پیش فرض های الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 77
- اشاره 77
- مختصات مهم انسان اقتصادی (سازگار با تعالیم اسلام)٭ 79
- اشاره 79
- 1. پرکاری و سخت کوشی 81
- 2. پردرآمدی (بالقوه) 82
- 3. داشتن پس انداز بسیار (بالقوه) 83
- 5. سرمایه گذاری 84
- 4. ثروتمندی (بالقوه) 84
- 6. انفاق 85
- 7. کممصرفی (قناعت پیشه) 86
- 8. داشتن برنامه و نظم 87
- اشاره 89
- ج) ارزش های اسلامی اقتصادی 89
- تحریم ربا 90
- سرمایه گذاری اسلامی 91
- اشاره 91
- 1. شرکت عقدی 92
- 2. مضاربه 92
- 4. مساقات 93
- 3. مزارعه 93
- 5. جعاله 94
- بانکداری اسلامی 94
- بانکداری اسلامی در ایران 96
- مالیات اسلامی 98
- طبقه بندی مالیات های اسلامی 99
- حرمت احتکار و تنظیم بازار 101
- تحریف اسراف و تنظیم الگوی مصرف 101
- فسادگریزی و حرمت اتراف 102
- فصل چهارم: ایده های رسانه ای 104
- اشاره 104
- الگوی مستقل 113
- مقررات اسلامی الگوی مستقل1 119
- کتاب نامه 125
آنچه تاکنون ارائه شد بیان فهرست اجمالی شاخص های معرف توسعه پایدار بود که لزوم توجه به این شاخص ها و بررسی و مطالعه آنها می تواند جامعه را در دستیابی به توسعه ای پایدار راهنمایی کند.
3. نک: گزارش های سالانه توسعه انسانی، دفتر برنامه ریزی توسعه سازمان ملل (UNDP) از جمله سال 1994م.؛ در زمینه شاخص های بهداشتی نیز نک: رابرت برکو و همکاران، تشخیص و تفسیر و درمان بیماری ها، ترجمه: بهرام مکری و دیگران، تهران، انتشارات شرکت سهامی چهر، 1364، ج1.
3. دیدگاه کلی اسلام درباره توسعه پایدار٭
اشاره
3. دیدگاه کلی اسلام درباره توسعه پایدار٭
با توجه به مطالبی که درباره الگوی جدید توسعه اقتصادی و نارسایی های آن (به ویژه ترکیب علم اقتصاد با اخلاقیات) و نیز در نظر گرفتن شاخص های توسعه پایدار ارائه شد، می توانیم دیدگاه اسلام را درباره توسعه پایدار بهتر ترسیم کنیم.
با سیری کوتاه در تعالیم اسلامی، بهراحتی می توان مطالبی را یافت که دیدگاه کلی اسلام را درباره چگونگی توسعه اقتصادی نمودار سازد؛ به گونه ای که پیآمدهای زیست محیطی فعالیت های اقتصادی را در نظر داشته باشد. مهم ترین تعالیمی که زیرمجموعه این دیدگاه را سامان می دهند، به ترتیب زیر قابل ارائه است:
1گفتنی است که مطالب این مبحث از کتاب نگاهی به اسلام و توسعه پایدار، نوشته عسکر دیرباز و حسن دادگر گرفته شدهاست.
الف) تأثیر اعتقادات اسلامی در فعالیت های اقتصادی
الف) تأثیر اعتقادات اسلامی در فعالیت های اقتصادی
فعالیت های اقتصادی در جامعه اسلامی در پرتو اعتقادات و اخلاق اسلامی شکل می گیرد. اصل اعتقاد به وجود خداوند و اینکه او تکالیفی را برای جامعه اسلامی و مسلمانان معین فرموده است و همه باید در برابر او تسلیم محض باشند، سبب می شود فعالیت های اقتصادی در محدوده خواست خداوند متعال و برای جلب رضایت او انجام شود. مسلمانان و