- پیش گفتار 1
- 1. تعریف مفاهیم٭ 4
- الف) جهاد اقتصادی 4
- اشاره 4
- اشاره 4
- فصل اول: کلیات 4
- ب) مفاهیم استعاره ای جهاد اقتصادی 5
- ج) اقتصاد اسلامی 6
- ه) اهداف اقتصادی اسلام 6
- و) عدالت اقتصادی 6
- د) نظام اقتصادی اسلام 6
- ز) استقلال و اقتدار اقتصادی 7
- ح) توسعه اقتصادی 7
- ی) توسعه اقتصادی پایدار 8
- ط) رشد اقتصادی 8
- ک) تولید، توزیع و مصرف 9
- ل) انسان اقتصادی مسلمان 10
- م) الگوی توسعه اقتصادی 10
- 2. قلمرو و جایگاه تحقیق 11
- 1. استقلال اقتصادی 14
- اشاره 14
- فصل دوم: اهداف جهاد اقتصادی 14
- اشاره 17
- 2. عدالت اقتصادی٭ 17
- اشاره 20
- مفهوم عدالت اقتصادی 20
- الف) همه ثروت ها برای همه مردم آفریده شده است 21
- ب) کار مفید اقتصادی؛ نخستین منشأ پیدایش حق در ثروت ها 22
- ج) نیاز؛ دومین منشأ به وجود آمدن حق سهم بری از ثروت ها و درآمدها 24
- تحقق عدالت اقتصادی٭ 26
- 3. اقتدار اقتصادی٭ 28
- اشاره 30
- 4. توسعه اقتصادی 30
- سازگاری عدالت و رشد اقتصادی 32
- 5. تحکیم ارزش های اسلامی 35
- 6. حاکمیت سیاسی اسلام و گسترش و تقویت آن 40
- 7. رفاه عمومی 41
- 8. آمادگی برای مبارزه با تهدید دشمن 43
- 9. دست یابی به اهداف اقتصادی برنامه پنجم توسعه کشور 44
- فصل سوم: چشم انداز اقتصاد اسلامی با رویکرد جهاد اقتصادی 45
- اشاره 45
- 1. دیدگاه الگوی جدید توسعه اقتصادی٭ 46
- اشاره 46
- نارسایی های الگوی توسعه 49
- الف) بازار در مقابل دولت 53
- اشاره 53
- تولد الگویی جدید 53
- ب) علم اقتصاد توسعه و مسئله عرضه و تقاضا 54
- ج) ترکیب علم اقتصاد با اخلاقیات 55
- نکته پایانی 56
- 2. شاخص های معرّف توسعه پایدار٭ 57
- اشاره 62
- الف) تأثیر اعتقادات اسلامی در فعالیت های اقتصادی 62
- 3. دیدگاه کلی اسلام درباره توسعه پایدار٭ 62
- ب) زیان نزدن به ثروت های طبیعی 63
- د) حق مالکیت حاکم اسلامی بر ثروت های عمومی 64
- ج) اختیارات حاکم اسلامی در کنترل فعالیت های اقتصادی 64
- اشاره 71
- یک _ چیستی الگو 71
- 4. چشم انداز الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 71
- اشاره 71
- الف) کلیات 71
- دو_ ضرورت و دلیل طراحی الگو 72
- اشاره 73
- اول _ معرفی الگوی مطلوب 73
- سه _ مفاهیم مقدماتی الگوی اقتصاد اسلامی 73
- سوم _ اثرات متقابل معرفی الگوی مطلوب و شناخت پدیده های واقعی اقتصادی 74
- دوم _ شناخت پدیده های واقعی 74
- چهارم _ فایده ارائه الگوی مطلوب 76
- پنجم _ پیش فرض های الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 77
- ب) انسان اقتصادی مسلمان 77
- اشاره 77
- مختصات مهم انسان اقتصادی (سازگار با تعالیم اسلام)٭ 79
- اشاره 79
- 1. پرکاری و سخت کوشی 81
- 2. پردرآمدی (بالقوه) 82
- 3. داشتن پس انداز بسیار (بالقوه) 83
- 5. سرمایه گذاری 84
- 4. ثروتمندی (بالقوه) 84
- 6. انفاق 85
- 7. کممصرفی (قناعت پیشه) 86
- 8. داشتن برنامه و نظم 87
- ج) ارزش های اسلامی اقتصادی 89
- اشاره 89
- تحریم ربا 90
- سرمایه گذاری اسلامی 91
- اشاره 91
- 1. شرکت عقدی 92
- 2. مضاربه 92
- 4. مساقات 93
- 3. مزارعه 93
- 5. جعاله 94
- بانکداری اسلامی 94
- بانکداری اسلامی در ایران 96
- مالیات اسلامی 98
- طبقه بندی مالیات های اسلامی 99
- حرمت احتکار و تنظیم بازار 101
- تحریف اسراف و تنظیم الگوی مصرف 101
- فسادگریزی و حرمت اتراف 102
- فصل چهارم: ایده های رسانه ای 104
- اشاره 104
- الگوی مستقل 113
- مقررات اسلامی الگوی مستقل1 119
- کتاب نامه 125
جوامع اسلامی در فعالیت های اقتصادی خود را در حال انجام وظیفه و پیروی از دستورهای الهی می یابند. از همینرو، زمینه کمتری برای تخلف و نافرمانی در آنها پدیدار می شود.
اصل اعتقاد به معاد نیز سبب می شود که معنا و مصداق سود، زیان، مطلوبیت، رفاه و سعادت دگرگون شود و گسترش یابد. توجه به این مطلب که به فعالیت های اقتصادی ما نیز حسابرسی خواهد شد، دقت محاسباتی و گزینش ما را بالا میبرد و سبب خواهد شد فعالیت ها را به گونه ای که مطلوب خدای متعال است، انجام دهیم.
هشدارهای دین مقدس اسلام درباره پرهیز از دنیاگرایی و همچنین توجه به زودگذر بودن آن و داشتن زندگی قناعت آمیز در عین کار و فعالیت اقتصادی موجب می شود سودجویی، ثروت اندوزی و تجمل گرایی، اعتبار خود را از دست بدهد و اصل تعادل در همه وجوه مصرف جایگزین آن شود.
ب) زیان نزدن به ثروت های طبیعی
ب) زیان نزدن به ثروت های طبیعی
ثروت های طبیعی در اختیار عموم مردم است و نباید استفاده عده ای از آنها، موجب زیان زدن به بهره برداری دیگران شود.
در قرآن کریم می خوانیم:
«خَلَقَ لَکُم مَّا فِی الأَرْضِ جَمِیعاً ؛ همه موجودات را برای شما خلق کرد.» (بقره: 29) و «وَالْأَرْضَ وَضَعَهَا لِلْأَنَامِ؛ و زمین را (با هزاران نعمت) برای (زندگانی) خلق مقرر فرمود». (الرحمن: 10)
عموم مردم حق دارند از منابع طبیعی استفاده کنند. علامه طباطبایی فرمود: