- پیش گفتار 1
- الف) جهاد اقتصادی 4
- 1. تعریف مفاهیم٭ 4
- اشاره 4
- اشاره 4
- فصل اول: کلیات 4
- ب) مفاهیم استعاره ای جهاد اقتصادی 5
- ج) اقتصاد اسلامی 6
- و) عدالت اقتصادی 6
- ه) اهداف اقتصادی اسلام 6
- د) نظام اقتصادی اسلام 6
- ز) استقلال و اقتدار اقتصادی 7
- ح) توسعه اقتصادی 7
- ط) رشد اقتصادی 8
- ی) توسعه اقتصادی پایدار 8
- ک) تولید، توزیع و مصرف 9
- م) الگوی توسعه اقتصادی 10
- ل) انسان اقتصادی مسلمان 10
- 2. قلمرو و جایگاه تحقیق 11
- اشاره 14
- 1. استقلال اقتصادی 14
- فصل دوم: اهداف جهاد اقتصادی 14
- اشاره 17
- 2. عدالت اقتصادی٭ 17
- اشاره 20
- مفهوم عدالت اقتصادی 20
- الف) همه ثروت ها برای همه مردم آفریده شده است 21
- ب) کار مفید اقتصادی؛ نخستین منشأ پیدایش حق در ثروت ها 22
- ج) نیاز؛ دومین منشأ به وجود آمدن حق سهم بری از ثروت ها و درآمدها 24
- تحقق عدالت اقتصادی٭ 26
- 3. اقتدار اقتصادی٭ 28
- 4. توسعه اقتصادی 30
- اشاره 30
- سازگاری عدالت و رشد اقتصادی 32
- 5. تحکیم ارزش های اسلامی 35
- 6. حاکمیت سیاسی اسلام و گسترش و تقویت آن 40
- 7. رفاه عمومی 41
- 8. آمادگی برای مبارزه با تهدید دشمن 43
- 9. دست یابی به اهداف اقتصادی برنامه پنجم توسعه کشور 44
- فصل سوم: چشم انداز اقتصاد اسلامی با رویکرد جهاد اقتصادی 45
- اشاره 45
- 1. دیدگاه الگوی جدید توسعه اقتصادی٭ 46
- اشاره 46
- نارسایی های الگوی توسعه 49
- تولد الگویی جدید 53
- اشاره 53
- الف) بازار در مقابل دولت 53
- ب) علم اقتصاد توسعه و مسئله عرضه و تقاضا 54
- ج) ترکیب علم اقتصاد با اخلاقیات 55
- نکته پایانی 56
- 2. شاخص های معرّف توسعه پایدار٭ 57
- الف) تأثیر اعتقادات اسلامی در فعالیت های اقتصادی 62
- اشاره 62
- 3. دیدگاه کلی اسلام درباره توسعه پایدار٭ 62
- ب) زیان نزدن به ثروت های طبیعی 63
- د) حق مالکیت حاکم اسلامی بر ثروت های عمومی 64
- ج) اختیارات حاکم اسلامی در کنترل فعالیت های اقتصادی 64
- اشاره 71
- الف) کلیات 71
- یک _ چیستی الگو 71
- 4. چشم انداز الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 71
- اشاره 71
- دو_ ضرورت و دلیل طراحی الگو 72
- اشاره 73
- سه _ مفاهیم مقدماتی الگوی اقتصاد اسلامی 73
- اول _ معرفی الگوی مطلوب 73
- دوم _ شناخت پدیده های واقعی 74
- سوم _ اثرات متقابل معرفی الگوی مطلوب و شناخت پدیده های واقعی اقتصادی 74
- چهارم _ فایده ارائه الگوی مطلوب 76
- ب) انسان اقتصادی مسلمان 77
- پنجم _ پیش فرض های الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 77
- اشاره 77
- مختصات مهم انسان اقتصادی (سازگار با تعالیم اسلام)٭ 79
- اشاره 79
- 1. پرکاری و سخت کوشی 81
- 2. پردرآمدی (بالقوه) 82
- 3. داشتن پس انداز بسیار (بالقوه) 83
- 5. سرمایه گذاری 84
- 4. ثروتمندی (بالقوه) 84
- 6. انفاق 85
- 7. کممصرفی (قناعت پیشه) 86
- 8. داشتن برنامه و نظم 87
- اشاره 89
- ج) ارزش های اسلامی اقتصادی 89
- تحریم ربا 90
- سرمایه گذاری اسلامی 91
- اشاره 91
- 1. شرکت عقدی 92
- 2. مضاربه 92
- 4. مساقات 93
- 3. مزارعه 93
- 5. جعاله 94
- بانکداری اسلامی 94
- بانکداری اسلامی در ایران 96
- مالیات اسلامی 98
- طبقه بندی مالیات های اسلامی 99
- حرمت احتکار و تنظیم بازار 101
- تحریف اسراف و تنظیم الگوی مصرف 101
- فسادگریزی و حرمت اتراف 102
- فصل چهارم: ایده های رسانه ای 104
- اشاره 104
- الگوی مستقل 113
- مقررات اسلامی الگوی مستقل1 119
- کتاب نامه 125
مرحله سوم _ انسان مطلوب: ویژگی های انسانی که مطلوب اسلام است عبارتند از:
1. علم و معرفت دارد؛
2. محرک او رضای الهی و دستورهای اوست؛
3. در برابر نعمت الهی شاکر و در برابر بلاها صابر است؛
4. کریم و باسخاوت است؛
5. پرکار و مسئولیت پذیر و درعینحال، راضی و قانع است؛
6. نزد او خود و نفع خود معنایی ندارد؛ اگر به خود بپردازد، از روی وظیفه است؛ وگرنه ایثار، همه رفتار او را تشکیل می دهد.(1)
مختصات مهم انسان اقتصادی (سازگار با تعالیم اسلام)٭
اشاره
مختصات مهم انسان اقتصادی (سازگار با تعالیم اسلام)٭
معرفی انسان اقتصادی در اسلام، بدون توجه به انسان کامل از دیدگاه اسلام، کار ناقصی است؛ زیرا انسان اقتصادی، بخشی از انسان کامل است. البته ما در محدوده مطالعات اقتصادی هستیم و هدفمان این است که با توجه به کاستی های انسان اقتصادی رایج، مختصاتی از انسان را معرفی کنیم که با نگاه اسلام سازگار باشد و بتواند جایگزینِ یا دست کم مکملِ الگوی رایج باشد.
در جامعه اسلامی، انسان اقتصادی، انسانی است که بخشی از نیروها و وقت خود را به فعالیت های اقتصادی تخصیص می هد. در این تخصیص، هزینه _ منافع آن را با فعالیت های فرهنگی، سیاسی، اجتماعی با صبغه دینی، معنوی و آخرتی می سنجد و با در نظر داشتن هدف از فعالیت های
1- مبانی اقتصاد اسلامی، صص 59 _ 78 (تلخیص و تکمیل).