- پیش گفتار 1
- 1. تعریف مفاهیم٭ 4
- الف) جهاد اقتصادی 4
- اشاره 4
- اشاره 4
- فصل اول: کلیات 4
- ب) مفاهیم استعاره ای جهاد اقتصادی 5
- ج) اقتصاد اسلامی 6
- ه) اهداف اقتصادی اسلام 6
- و) عدالت اقتصادی 6
- د) نظام اقتصادی اسلام 6
- ز) استقلال و اقتدار اقتصادی 7
- ح) توسعه اقتصادی 7
- ی) توسعه اقتصادی پایدار 8
- ط) رشد اقتصادی 8
- ک) تولید، توزیع و مصرف 9
- م) الگوی توسعه اقتصادی 10
- ل) انسان اقتصادی مسلمان 10
- 2. قلمرو و جایگاه تحقیق 11
- 1. استقلال اقتصادی 14
- اشاره 14
- فصل دوم: اهداف جهاد اقتصادی 14
- اشاره 17
- 2. عدالت اقتصادی٭ 17
- اشاره 20
- مفهوم عدالت اقتصادی 20
- الف) همه ثروت ها برای همه مردم آفریده شده است 21
- ب) کار مفید اقتصادی؛ نخستین منشأ پیدایش حق در ثروت ها 22
- ج) نیاز؛ دومین منشأ به وجود آمدن حق سهم بری از ثروت ها و درآمدها 24
- تحقق عدالت اقتصادی٭ 26
- 3. اقتدار اقتصادی٭ 28
- 4. توسعه اقتصادی 30
- اشاره 30
- سازگاری عدالت و رشد اقتصادی 32
- 5. تحکیم ارزش های اسلامی 35
- 6. حاکمیت سیاسی اسلام و گسترش و تقویت آن 40
- 7. رفاه عمومی 41
- 8. آمادگی برای مبارزه با تهدید دشمن 43
- 9. دست یابی به اهداف اقتصادی برنامه پنجم توسعه کشور 44
- اشاره 45
- فصل سوم: چشم انداز اقتصاد اسلامی با رویکرد جهاد اقتصادی 45
- 1. دیدگاه الگوی جدید توسعه اقتصادی٭ 46
- اشاره 46
- نارسایی های الگوی توسعه 49
- تولد الگویی جدید 53
- اشاره 53
- الف) بازار در مقابل دولت 53
- ب) علم اقتصاد توسعه و مسئله عرضه و تقاضا 54
- ج) ترکیب علم اقتصاد با اخلاقیات 55
- نکته پایانی 56
- 2. شاخص های معرّف توسعه پایدار٭ 57
- الف) تأثیر اعتقادات اسلامی در فعالیت های اقتصادی 62
- 3. دیدگاه کلی اسلام درباره توسعه پایدار٭ 62
- اشاره 62
- ب) زیان نزدن به ثروت های طبیعی 63
- د) حق مالکیت حاکم اسلامی بر ثروت های عمومی 64
- ج) اختیارات حاکم اسلامی در کنترل فعالیت های اقتصادی 64
- اشاره 71
- 4. چشم انداز الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 71
- یک _ چیستی الگو 71
- اشاره 71
- الف) کلیات 71
- دو_ ضرورت و دلیل طراحی الگو 72
- اشاره 73
- اول _ معرفی الگوی مطلوب 73
- سه _ مفاهیم مقدماتی الگوی اقتصاد اسلامی 73
- دوم _ شناخت پدیده های واقعی 74
- سوم _ اثرات متقابل معرفی الگوی مطلوب و شناخت پدیده های واقعی اقتصادی 74
- چهارم _ فایده ارائه الگوی مطلوب 76
- پنجم _ پیش فرض های الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 77
- ب) انسان اقتصادی مسلمان 77
- اشاره 77
- مختصات مهم انسان اقتصادی (سازگار با تعالیم اسلام)٭ 79
- اشاره 79
- 1. پرکاری و سخت کوشی 81
- 2. پردرآمدی (بالقوه) 82
- 3. داشتن پس انداز بسیار (بالقوه) 83
- 5. سرمایه گذاری 84
- 4. ثروتمندی (بالقوه) 84
- 6. انفاق 85
- 7. کممصرفی (قناعت پیشه) 86
- 8. داشتن برنامه و نظم 87
- ج) ارزش های اسلامی اقتصادی 89
- اشاره 89
- تحریم ربا 90
- اشاره 91
- سرمایه گذاری اسلامی 91
- 2. مضاربه 92
- 1. شرکت عقدی 92
- 4. مساقات 93
- 3. مزارعه 93
- 5. جعاله 94
- بانکداری اسلامی 94
- بانکداری اسلامی در ایران 96
- مالیات اسلامی 98
- طبقه بندی مالیات های اسلامی 99
- حرمت احتکار و تنظیم بازار 101
- تحریف اسراف و تنظیم الگوی مصرف 101
- فسادگریزی و حرمت اتراف 102
- فصل چهارم: ایده های رسانه ای 104
- اشاره 104
- الگوی مستقل 113
- مقررات اسلامی الگوی مستقل1 119
- کتاب نامه 125
توسعه اقتصادی فرایند بهبود بخشیدن به کیفیت زندگی تمام مردم است که بر اثر رشد اقتصادی، که در آن ظرفیت های تولیدی اقتصاد ملی طی زمان افزایش می یابد، شکل می گیرد.(1)
بنابراین توسعه، مفهومی ارزشی است؛ چراکه کلیه کنش هایی را دربرمی گیرد که به منظور سوق دادن جامعه به سوی تحقق مجموعه ای منظم از شرایط زندگی جمعی و فردی _ که در ارتباط با بعضی از ارزش های مطلوب تشخیص داده شده اند _ صورت می گیرد.(2)
ط) رشد اقتصادی
ط) رشد اقتصادی
رشد اقتصادی به افزایش کمّی و مداوم در تولید یا درآمد سرانه کشور، از طریق افزایش نیروی کار، مصرف، سرمایه و حجم تجارت، اطلاق می شود.(3)
رشد اقتصادی به مفهوم افزایش تولید کالاهای مورد نیاز مردم، به عنوان یک هدف در نظام اقتصادی اسلام مطرح است. در نظام اقتصادی اسلام، افزایش مطلق تولید هدف نیست؛ بلکه هدف، افزایش تولید کالاهایی است که نیاز واقعی مردم را برطرف می سازد.(4)
ی) توسعه اقتصادی پایدار
ی) توسعه اقتصادی پایدار
توسعه پایدار، به معنای مدیریت منابع و محیط زیست و صرفه جویی در
1- عسگر دیرباز و حسن دادگر، نگاهی به اسلام و توسعه پایدار، ص 18، به نقل از: مایکل تودارو، توسعه اقتصادی در جهان سوم، ترجمه: غلامعلی فرجادی، ج 2، ص 852.
2- روشه گی، تغییر اجتماعی، ترجمه: منصور وثوقی، صص 212 و 213.
3- مرتضی قره باغیان، اقتصاد رشد و توسعه، ج 1، ص 7.
4- سید حسین میرمعزی، ساختار کلان نظام اقتصادی اسلام، ص 25.