- پیش گفتار 1
- 1. تعریف مفاهیم٭ 4
- اشاره 4
- اشاره 4
- الف) جهاد اقتصادی 4
- فصل اول: کلیات 4
- ب) مفاهیم استعاره ای جهاد اقتصادی 5
- و) عدالت اقتصادی 6
- ه) اهداف اقتصادی اسلام 6
- د) نظام اقتصادی اسلام 6
- ج) اقتصاد اسلامی 6
- ز) استقلال و اقتدار اقتصادی 7
- ح) توسعه اقتصادی 7
- ی) توسعه اقتصادی پایدار 8
- ط) رشد اقتصادی 8
- ک) تولید، توزیع و مصرف 9
- ل) انسان اقتصادی مسلمان 10
- م) الگوی توسعه اقتصادی 10
- 2. قلمرو و جایگاه تحقیق 11
- 1. استقلال اقتصادی 14
- فصل دوم: اهداف جهاد اقتصادی 14
- اشاره 14
- اشاره 17
- 2. عدالت اقتصادی٭ 17
- اشاره 20
- مفهوم عدالت اقتصادی 20
- الف) همه ثروت ها برای همه مردم آفریده شده است 21
- ب) کار مفید اقتصادی؛ نخستین منشأ پیدایش حق در ثروت ها 22
- ج) نیاز؛ دومین منشأ به وجود آمدن حق سهم بری از ثروت ها و درآمدها 24
- تحقق عدالت اقتصادی٭ 26
- 3. اقتدار اقتصادی٭ 28
- 4. توسعه اقتصادی 30
- اشاره 30
- سازگاری عدالت و رشد اقتصادی 32
- 5. تحکیم ارزش های اسلامی 35
- 6. حاکمیت سیاسی اسلام و گسترش و تقویت آن 40
- 7. رفاه عمومی 41
- 8. آمادگی برای مبارزه با تهدید دشمن 43
- 9. دست یابی به اهداف اقتصادی برنامه پنجم توسعه کشور 44
- فصل سوم: چشم انداز اقتصاد اسلامی با رویکرد جهاد اقتصادی 45
- اشاره 45
- 1. دیدگاه الگوی جدید توسعه اقتصادی٭ 46
- اشاره 46
- نارسایی های الگوی توسعه 49
- اشاره 53
- تولد الگویی جدید 53
- الف) بازار در مقابل دولت 53
- ب) علم اقتصاد توسعه و مسئله عرضه و تقاضا 54
- ج) ترکیب علم اقتصاد با اخلاقیات 55
- نکته پایانی 56
- 2. شاخص های معرّف توسعه پایدار٭ 57
- الف) تأثیر اعتقادات اسلامی در فعالیت های اقتصادی 62
- 3. دیدگاه کلی اسلام درباره توسعه پایدار٭ 62
- اشاره 62
- ب) زیان نزدن به ثروت های طبیعی 63
- د) حق مالکیت حاکم اسلامی بر ثروت های عمومی 64
- ج) اختیارات حاکم اسلامی در کنترل فعالیت های اقتصادی 64
- اشاره 71
- الف) کلیات 71
- یک _ چیستی الگو 71
- 4. چشم انداز الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 71
- اشاره 71
- دو_ ضرورت و دلیل طراحی الگو 72
- سه _ مفاهیم مقدماتی الگوی اقتصاد اسلامی 73
- اشاره 73
- اول _ معرفی الگوی مطلوب 73
- دوم _ شناخت پدیده های واقعی 74
- سوم _ اثرات متقابل معرفی الگوی مطلوب و شناخت پدیده های واقعی اقتصادی 74
- چهارم _ فایده ارائه الگوی مطلوب 76
- ب) انسان اقتصادی مسلمان 77
- پنجم _ پیش فرض های الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 77
- اشاره 77
- مختصات مهم انسان اقتصادی (سازگار با تعالیم اسلام)٭ 79
- اشاره 79
- 1. پرکاری و سخت کوشی 81
- 2. پردرآمدی (بالقوه) 82
- 3. داشتن پس انداز بسیار (بالقوه) 83
- 5. سرمایه گذاری 84
- 4. ثروتمندی (بالقوه) 84
- 6. انفاق 85
- 7. کممصرفی (قناعت پیشه) 86
- 8. داشتن برنامه و نظم 87
- ج) ارزش های اسلامی اقتصادی 89
- اشاره 89
- تحریم ربا 90
- سرمایه گذاری اسلامی 91
- اشاره 91
- 1. شرکت عقدی 92
- 2. مضاربه 92
- 4. مساقات 93
- 3. مزارعه 93
- 5. جعاله 94
- بانکداری اسلامی 94
- بانکداری اسلامی در ایران 96
- مالیات اسلامی 98
- طبقه بندی مالیات های اسلامی 99
- حرمت احتکار و تنظیم بازار 101
- تحریف اسراف و تنظیم الگوی مصرف 101
- فسادگریزی و حرمت اتراف 102
- فصل چهارم: ایده های رسانه ای 104
- اشاره 104
- الگوی مستقل 113
- مقررات اسلامی الگوی مستقل1 119
- کتاب نامه 125
5. مقید به وجود جامعه اسلامی نیست؛ گرچه یکی از وظایف فرد مسلمان آن است که درصدد فراهم کردن جامعه اسلامی باشد. روشن است که در جامعه اسلامی، این مؤلفه ها، بهتر و کامل تر خود را نشان خواهد داد.
اینک به طرح برخی از مستندات مؤلفه ها می پردازیم.
1. گفتنی است این مبحث برگرفته از کتاب مباحثی در فلسفه اقتصاد از آقایان عسکر دیرباز و محمدحسین کرمی است.
1. پرکاری و سخت کوشی
1. پرکاری و سخت کوشی
الف) «اَلْعِبادَهُ عَشْرَهُ أَجْزاءٍ تِسْعَهُ أَجْزاءٍ فِی طَلَبِ الْحَلالِ؛ عبادت ده جز دارد که نه جز آن در کار و کوشش برای کسب درآمد حلال است»؛(1)
ب) «مَنْ باتَ کَالّاً مِنْ طَلَبِ الْحَلالِ باتَ مَغْفُوراً لَه؛ کسی که شب هنگام با حالت خستگی ناشی از کسب و کار حلال بخوابد، شب را در مغفرت و آمرزش خداوند به سر برده است».(2)
ج) «فَعَلَیْکُمْ بِالْجِّدِ وَالاجْتِهادِ؛ وَإِذا صَلَّیْتُمْ الصَّبْحَ وَانْصَرَفْتُمْ فَبَکِّرُوا فی طَلَبِ الرِّزْقِ وَاطْلُبُوا الْحَلالَ؛ بر شما باد تلاش و کوشش بسیار؛ وقتی نماز صبح را به جا آوردید در به دست آوردن روزی از خانه بیرون روید و در پی درآمد حلال باشید».(3)
د) «إِنِّی لَأبْغَضُ الرَّجُلَ أَنْ یَکُونَ کَسْلاناً عَنْ أمرِ دُنْیاهُ، وَمَنْ کَسَلَ عَنْ أَمْرِ دُنْیاهُ فَهُوَ عَنْ أَمْرِ آخِرَتِهِ أَکْسَلُ؛ من از کسی که در امور دنیا تنبلی می کند خشمگین می شوم؛ کسی که در امر دنیای خود تنبلی کند، در امور آخرتش تنبل تر خواهد بود».(4)
ه) «إِنَّ اللهَ تَبارَکَ وَ تَعالی لَیُحِبُّ الاِغْتِرابَ فِی طَلَبِ الرِّزْقِ؛ خداوند متعالی کار
1- بحارالانوار، ج103، ص18، ح81.
2- وسائل الشیعه، ج12، ص13، ح16.
3- فروع کافی، ج5، ص78، ح8.
4- وسائل الشیعه، ج12، ص37، ح1.