- پیش گفتار 1
- 1. تعریف مفاهیم٭ 4
- اشاره 4
- الف) جهاد اقتصادی 4
- اشاره 4
- فصل اول: کلیات 4
- ب) مفاهیم استعاره ای جهاد اقتصادی 5
- ج) اقتصاد اسلامی 6
- و) عدالت اقتصادی 6
- ه) اهداف اقتصادی اسلام 6
- د) نظام اقتصادی اسلام 6
- ز) استقلال و اقتدار اقتصادی 7
- ح) توسعه اقتصادی 7
- ی) توسعه اقتصادی پایدار 8
- ط) رشد اقتصادی 8
- ک) تولید، توزیع و مصرف 9
- ل) انسان اقتصادی مسلمان 10
- م) الگوی توسعه اقتصادی 10
- 2. قلمرو و جایگاه تحقیق 11
- اشاره 14
- 1. استقلال اقتصادی 14
- فصل دوم: اهداف جهاد اقتصادی 14
- اشاره 17
- 2. عدالت اقتصادی٭ 17
- اشاره 20
- مفهوم عدالت اقتصادی 20
- الف) همه ثروت ها برای همه مردم آفریده شده است 21
- ب) کار مفید اقتصادی؛ نخستین منشأ پیدایش حق در ثروت ها 22
- ج) نیاز؛ دومین منشأ به وجود آمدن حق سهم بری از ثروت ها و درآمدها 24
- تحقق عدالت اقتصادی٭ 26
- 3. اقتدار اقتصادی٭ 28
- 4. توسعه اقتصادی 30
- اشاره 30
- سازگاری عدالت و رشد اقتصادی 32
- 5. تحکیم ارزش های اسلامی 35
- 6. حاکمیت سیاسی اسلام و گسترش و تقویت آن 40
- 7. رفاه عمومی 41
- 8. آمادگی برای مبارزه با تهدید دشمن 43
- 9. دست یابی به اهداف اقتصادی برنامه پنجم توسعه کشور 44
- فصل سوم: چشم انداز اقتصاد اسلامی با رویکرد جهاد اقتصادی 45
- اشاره 45
- 1. دیدگاه الگوی جدید توسعه اقتصادی٭ 46
- اشاره 46
- نارسایی های الگوی توسعه 49
- اشاره 53
- تولد الگویی جدید 53
- الف) بازار در مقابل دولت 53
- ب) علم اقتصاد توسعه و مسئله عرضه و تقاضا 54
- ج) ترکیب علم اقتصاد با اخلاقیات 55
- نکته پایانی 56
- 2. شاخص های معرّف توسعه پایدار٭ 57
- الف) تأثیر اعتقادات اسلامی در فعالیت های اقتصادی 62
- 3. دیدگاه کلی اسلام درباره توسعه پایدار٭ 62
- اشاره 62
- ب) زیان نزدن به ثروت های طبیعی 63
- د) حق مالکیت حاکم اسلامی بر ثروت های عمومی 64
- ج) اختیارات حاکم اسلامی در کنترل فعالیت های اقتصادی 64
- اشاره 71
- یک _ چیستی الگو 71
- 4. چشم انداز الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 71
- الف) کلیات 71
- اشاره 71
- دو_ ضرورت و دلیل طراحی الگو 72
- اشاره 73
- سه _ مفاهیم مقدماتی الگوی اقتصاد اسلامی 73
- اول _ معرفی الگوی مطلوب 73
- دوم _ شناخت پدیده های واقعی 74
- سوم _ اثرات متقابل معرفی الگوی مطلوب و شناخت پدیده های واقعی اقتصادی 74
- چهارم _ فایده ارائه الگوی مطلوب 76
- پنجم _ پیش فرض های الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 77
- ب) انسان اقتصادی مسلمان 77
- اشاره 77
- مختصات مهم انسان اقتصادی (سازگار با تعالیم اسلام)٭ 79
- اشاره 79
- 1. پرکاری و سخت کوشی 81
- 2. پردرآمدی (بالقوه) 82
- 3. داشتن پس انداز بسیار (بالقوه) 83
- 5. سرمایه گذاری 84
- 4. ثروتمندی (بالقوه) 84
- 6. انفاق 85
- 7. کممصرفی (قناعت پیشه) 86
- 8. داشتن برنامه و نظم 87
- ج) ارزش های اسلامی اقتصادی 89
- اشاره 89
- تحریم ربا 90
- سرمایه گذاری اسلامی 91
- اشاره 91
- 2. مضاربه 92
- 1. شرکت عقدی 92
- 4. مساقات 93
- 3. مزارعه 93
- 5. جعاله 94
- بانکداری اسلامی 94
- بانکداری اسلامی در ایران 96
- مالیات اسلامی 98
- طبقه بندی مالیات های اسلامی 99
- حرمت احتکار و تنظیم بازار 101
- تحریف اسراف و تنظیم الگوی مصرف 101
- فسادگریزی و حرمت اتراف 102
- فصل چهارم: ایده های رسانه ای 104
- اشاره 104
- الگوی مستقل 113
- مقررات اسلامی الگوی مستقل1 119
- کتاب نامه 125
الف) «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ أَنفِقُواْ مِمَّا رَزَقْنَاکُم؛ ای کسانی که ایمان آورده اید، از آنچه به شما روزی کرده ایم، انفاق کنید». (بقره: 254)
ب) «مَلْعُونٌ مَلْعُونِّ مَنْ وَهَبَ اللهُ لَهُ مالاً فَلَمْ یَتَصَدَّقْ مِنْهُ بِشَیءٍ؛ ملعون است کسی که خداوند متعالی مالی به او ببخشد، و او از آن مال صدقه ای ندهد».(1)
ج) «مَآ أَنْفَقْتُم مِن شَیْءٍ فَهُوَ یُخْلِفُهُ وَ هُوَ خَیْرُ الرَّازِقینَ؛ هرچه را انفاق کردید (خداوند) عوضش را می دهد، و او بهترین روزی دهندگان است». (سبا: 39)
7. کممصرفی (قناعت پیشه)
7. کممصرفی (قناعت پیشه)
یکی از مؤلفه های انسان اقتصادی، کم مصرف کردن است. این مطلب در چهار مرحله قابل طرح است:
الف) اسراف و تبذیر نکردن؛
ب) قناعت؛
ج) مصرف کمتر از حدّ معمول؛
د) مصرف در حد ضرورت و لزوم.
فرد مسلمان پای بند اسراف و تبذیر نکردن در مصرف است، ولی با تأمل در روایات باب قناعت می توان به تشویق اسلام به قانع بودن، قناعت پیشگی و مصرف کم رسید؛ بهگونه ای که فرد مسلمان، به مرور، خود را با مصرف کم وفق می دهد و به مرحله ای می رسد که در حد ضرورت و لزوم مصرف می کند.
روشن است که داشتن لباسی برای جلسات رسمی و محل های خاص و رعایت این آداب هیچ منافاتی با مصرف کم ندارد، بلکه حتی دلیل بر آن
1- بحارالانوار، ج96، ص133، ح67.