- پیش گفتار 1
- 1. تعریف مفاهیم٭ 4
- اشاره 4
- اشاره 4
- الف) جهاد اقتصادی 4
- فصل اول: کلیات 4
- ب) مفاهیم استعاره ای جهاد اقتصادی 5
- و) عدالت اقتصادی 6
- ه) اهداف اقتصادی اسلام 6
- د) نظام اقتصادی اسلام 6
- ج) اقتصاد اسلامی 6
- ز) استقلال و اقتدار اقتصادی 7
- ح) توسعه اقتصادی 7
- ی) توسعه اقتصادی پایدار 8
- ط) رشد اقتصادی 8
- ک) تولید، توزیع و مصرف 9
- ل) انسان اقتصادی مسلمان 10
- م) الگوی توسعه اقتصادی 10
- 2. قلمرو و جایگاه تحقیق 11
- 1. استقلال اقتصادی 14
- فصل دوم: اهداف جهاد اقتصادی 14
- اشاره 14
- اشاره 17
- 2. عدالت اقتصادی٭ 17
- اشاره 20
- مفهوم عدالت اقتصادی 20
- الف) همه ثروت ها برای همه مردم آفریده شده است 21
- ب) کار مفید اقتصادی؛ نخستین منشأ پیدایش حق در ثروت ها 22
- ج) نیاز؛ دومین منشأ به وجود آمدن حق سهم بری از ثروت ها و درآمدها 24
- تحقق عدالت اقتصادی٭ 26
- 3. اقتدار اقتصادی٭ 28
- اشاره 30
- 4. توسعه اقتصادی 30
- سازگاری عدالت و رشد اقتصادی 32
- 5. تحکیم ارزش های اسلامی 35
- 6. حاکمیت سیاسی اسلام و گسترش و تقویت آن 40
- 7. رفاه عمومی 41
- 8. آمادگی برای مبارزه با تهدید دشمن 43
- 9. دست یابی به اهداف اقتصادی برنامه پنجم توسعه کشور 44
- فصل سوم: چشم انداز اقتصاد اسلامی با رویکرد جهاد اقتصادی 45
- اشاره 45
- 1. دیدگاه الگوی جدید توسعه اقتصادی٭ 46
- اشاره 46
- نارسایی های الگوی توسعه 49
- اشاره 53
- تولد الگویی جدید 53
- الف) بازار در مقابل دولت 53
- ب) علم اقتصاد توسعه و مسئله عرضه و تقاضا 54
- ج) ترکیب علم اقتصاد با اخلاقیات 55
- نکته پایانی 56
- 2. شاخص های معرّف توسعه پایدار٭ 57
- الف) تأثیر اعتقادات اسلامی در فعالیت های اقتصادی 62
- 3. دیدگاه کلی اسلام درباره توسعه پایدار٭ 62
- اشاره 62
- ب) زیان نزدن به ثروت های طبیعی 63
- د) حق مالکیت حاکم اسلامی بر ثروت های عمومی 64
- ج) اختیارات حاکم اسلامی در کنترل فعالیت های اقتصادی 64
- اشاره 71
- یک _ چیستی الگو 71
- 4. چشم انداز الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 71
- اشاره 71
- الف) کلیات 71
- دو_ ضرورت و دلیل طراحی الگو 72
- اشاره 73
- سه _ مفاهیم مقدماتی الگوی اقتصاد اسلامی 73
- اول _ معرفی الگوی مطلوب 73
- دوم _ شناخت پدیده های واقعی 74
- سوم _ اثرات متقابل معرفی الگوی مطلوب و شناخت پدیده های واقعی اقتصادی 74
- چهارم _ فایده ارائه الگوی مطلوب 76
- ب) انسان اقتصادی مسلمان 77
- پنجم _ پیش فرض های الگوی اسلامی توسعه اقتصادی 77
- اشاره 77
- مختصات مهم انسان اقتصادی (سازگار با تعالیم اسلام)٭ 79
- اشاره 79
- 1. پرکاری و سخت کوشی 81
- 2. پردرآمدی (بالقوه) 82
- 3. داشتن پس انداز بسیار (بالقوه) 83
- 5. سرمایه گذاری 84
- 4. ثروتمندی (بالقوه) 84
- 6. انفاق 85
- 7. کممصرفی (قناعت پیشه) 86
- 8. داشتن برنامه و نظم 87
- ج) ارزش های اسلامی اقتصادی 89
- اشاره 89
- تحریم ربا 90
- سرمایه گذاری اسلامی 91
- اشاره 91
- 1. شرکت عقدی 92
- 2. مضاربه 92
- 4. مساقات 93
- 3. مزارعه 93
- 5. جعاله 94
- بانکداری اسلامی 94
- بانکداری اسلامی در ایران 96
- مالیات اسلامی 98
- طبقه بندی مالیات های اسلامی 99
- حرمت احتکار و تنظیم بازار 101
- تحریف اسراف و تنظیم الگوی مصرف 101
- فسادگریزی و حرمت اتراف 102
- فصل چهارم: ایده های رسانه ای 104
- اشاره 104
- الگوی مستقل 113
- مقررات اسلامی الگوی مستقل1 119
- کتاب نامه 125
است؛ مصرف میوه و سبزی در حدی که کمتر از آن آسیبی به بدن برساند، نیز از وظایف مسلمان است. درعینحال، مسلمان، اهل مصرف زیاد نیست.
الف) امام باقر علیه السلام فرمود: «وَاعْلَمْ یا جابِرُ، أَنَّ أَهْلَ التَّقْوی أَیْسَرُ أَهْلِ الدُّنْیا مَؤُونَهً، وَأَکْثَرُهُمْ لَکَ مَعُونَهً؛ ای جابر، بدان که اهل تقوا کم هزینه ترین (کم مصرف ترین) افراد جهان هستند و تو را (و دیگران را) بیش از همه یاری می کنند».(1)
با توجه به فرهنگ انفاق، فرد مسلمان کمتر مصرف می کند تا افراد بیشتری دستکم، از این مصرفِ حداقل محروم نباشند.
ب) «اُنْظُرْ إِلی مَنْ هُوَ دوُنَکَ فی الْمَقْدُرَهِ وَلا تَنْظُرْ إِلی مَنْ هُوَ فَوْقَکَ فی الْمَقْدُره، فَإِنّ ذلکَ أقنَعُ لَکَ بِما قُسِّمَ لَکَ؛ به ناتوان تر از خود بنگر و به توانگر از خویش منگر؛ زیرا این کار تو را به آنچه قسمت تو شده است قانع تر می سازد».(2)
8. داشتن برنامه و نظم
8. داشتن برنامه و نظم
مسلمان، در همه کارهای خود، از جمله در فعالیت های اقتصادی، نظم و برنامه دارد.
امیرالمؤمنین علی علیه السلام فرمود: اُوصیکُما وَجَمیعَ وُلْدی وَأَهْلی وَ مَنْ بَلَغَهُ کَتابی بِتَقْوَی اللهِ وَ نَظْمِ أَمْرِکُمْ؛ «شما و همه فرزندان و کسانم و هرکه را نوشته ام به او رسد، به تقوای الهی و نظم داشتن در کارتان سفارش می کنم».(3)
مسلمانان اوقات خود را به کار، عبادت، در کنار خانواده بودن، انجام مسئولیت اجتماعی و دیدار با مسلمانان دیگر، هر کدام به جای خود،
1- اصول کافی، ج3، ص200، ح16.
2- فروع کافی، ج8، ص244.
3- نهج البلاغه، نامه امام علی علیه السلام به فرزندانش امام حسن و امام حسین علیه السلام .