اهداف و چشم اندازهای جهاد اقتصادی صفحه 90

اگرچه این ارزش های اسلامی، با ذهن و رفتار «انسان اقتصادی مسلمان» آمیخته است؛ ما در این مبحث تلاش کرده ایم به برخی از ارزش های اسلامی اقتصاد، اشاره ای کنیم.

تحریم ربا

تحریم ربا

ربا افزایش سرمایه است؛ اما در شرع اسلام، به آن مقدار اضافه و سودی که از فروختن یک جنس مکیل و موزون در مقابل هم جنس خودش به بیشتر و زیادتر به دست می آید و نیز بهره ای که وام دهنده در قبال دادن پول یک جانبه، از وام گیرنده _ با شرط حفظ پول اصلی بدون تحمل ضرر و زیان _ ربا گفته می شود.(1)

ماهیت ربا برخلاف حقوق الهی است و نوعی مفت خوری و باج گیری آشکار به شمار می آید. رباخوار هیچ نقش مثبتی در اقتصاد جامعه ندارد. امام رضا علیه السلام می فرماید:

علت حرام بودن ربا آن است که خداوند از آن نهی فرموده است و همین نهی الهی، از وجود فساد در چنین معامله ای حکایت دارد.(2)

در بعضی از احادیث و روایات، برخی از علت های فساد معامله ربوی، دستگیری خداپسندانه نکردن از بندگان نیازمند و همچنین فراهم کردن زمینه سرپیچی از وظایف بندگی معرفی شده است.(3)

افزون بر این، ربا سبب هلاکت اجتماع و گسست روابط خانوادگی خواهد شد. در گفتار پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله سود به دست آمده از ربا، بدترین

1- سید جلال رضوی، قرض الحسنه و ربا، ص 165.
2- بحارالانوار، ج 103، ص 119.
3- وسائل الشیعه، ج 12، ص 424.