مستضعفان از دیدگاه اسلام صفحه 106

همراهان با ایمانشان، از غفلت مردم برای تداوم حاکمیّت مستکبرانه خویش و استضعاف مستضعفان بهره می گرفتند.

8. دامن زدن به مسائل قومی و نژادی

8. دامن زدن به مسائل قومی و نژادی

اگر عملکرد سردمداران از سوی توده های پایین جامعه پذیرفته شود، پی آمدهای نیک و بد آنان به ایشان نیز نسبت داده می شود و آنان نیز در نتیجه کارها سهیم و شریک می شوند.(1)

علی علیه السلام می فرماید:

ای مردم! خشنودی و ناخشنودی (در عملی) موجب یگانگی پاداش و کیفر مردم می گردد؛ یعنی عاملان و کسانی که خشنود به آن عملند، در کیفر و پاداش شریکند). ناقه «ثمود» را یک نفر بیشتر پی نکرد، ولی عذاب و کیفر آن، همه قوم ثمود را فرا گرفت؛ زیرا همه به عمل او راضی بودند.(2)

در این زمینه گفته اند: «النّاس عَلی دین ملوکِهِم؛ مردم در مسیر سران و رهبرانشان هستند». مردم مصر نیز از این اصل مستثنا نبودند ؛ زیرا خشنودی آنها از عملکردهای فرعونیان، خود دلیل این ادعا است:

ثُمَّ أَرْسَلْنا مُوسی وَ أَخاهُ هارُونَ بِآیاتِنا وَ سُلْطانٍ مُبینٍ إِلی فِرْعَوْنَ وَ مَلاَئِهِ فَاسْتَکْبَرُوا وَ کانُوا قَوْمًا عالینَ. (مؤمنون: 45 و 46)

ما موسی و برادرش، هارون را با آیات خود و دلیل روشن به سوی فرعون و