مستضعفان از دیدگاه اسلام صفحه 108

9. بهانه جویی های نابخردانه

اشاره

9. بهانه جویی های نابخردانه

یکی از ابزارهای مستکبران، بهانه جویی های واهی و نابخردانه است. پیامبران الهی با ارائه نشانه ها و دلایل آشکار برای اثبات برحق بودن و درستی ادعاهای خود، لرزه بر اندام طغیانگران و سرکشان می انداختند و آنان را به واکنش های انفعالی وادار می ساختند؛ زیرا مستکبران توان رویارویی و پاسخ گویی در برابر دلایل روشن آنان را نداشتند.

ازاین رو، بهانه تراشی می کردند و موضوع های بی ربط و مسائل فرعی را پیش می کشیدند تا شانه از زیر بار مسئولیّت خالی کنند و دست آویزی برای خیره سری خود و گمراه کردن توده ها بیابند. چنان که قوم نوح پس از درماندن در برابر سخنان استدلالی او گفتند:

«انُؤمِنُ لَکَ وَ اتَّبَعَکَ الاَرذلون؛ آیا به تو ایمان آوریم، در حالی که فرومایگان از تو پیروی کرده اند؟» (شعراء: 111)

روح اشرافی گری، برتری طبقاتی و استکباری آنچنان در جانشان ریشه دوانده بود که تهی دستان را «اراذل»؛ یعنی پست و زبون و ناچیز می شمردند و این را بهانه بی ایمانی خویش قرار می دادند. همچنین بهانه بی اساسی که فرعون به کاربرد تا از واقعیّت بگریزد و زیر بار حقّ نرود، این بود که گفت:

فَلَو لا اُلقِیَ عَلَیهِ اَسوِرَهُ مِن ذَهَب اَو جاءَ مَعَهُ الملائِکَهُ مُقتَرنین. (زخرف: 53)

پس چرا بر او دست بندهایی زرّین آویخته نشده است یا با او فرشتگانی همراه نیامده اند؟

فرعون در این آیه، دو بهانه برای حق گریزی خود عنوان کرده است:

الف) دست بند طلا نداشتن موسی

الف) دست بند طلا نداشتن موسی

آنان اعتقاد داشتند که سردمداران و پیشوایان باید با دست بند و گردن بند طلا خود را بیارایند. ازاین رو، موسی را زیر سؤال بردند که زینت آلات ندارد و به جای آن، لباس پشمینه چوپانی دربر کرده است.