- اشاره 6
- استضعاف و مستضعف 6
- اشاره 6
- واژه شناسی استضعاف و استکبار 6
- استکبار و مستکبر 7
- کاربردهای مفهومی استضعفاف 8
- 1. ضعف اختیاری یا تحمیلی 8
- اشاره 8
- 2. ضعف طبیعی 11
- 2. خود بزرگ بینی 11
- 1. بزرگی طلبی 11
- اشاره 11
- کاربردهای مفهومی استکبار 11
- خاستگاه روانی استکبار 13
- اشاره 13
- خودپرستی، سرچشمه فساد 14
- ماهیت نسبی استکبار و استضعاف و رابطه آن دو 19
- اشاره 19
- استکبار و استضعاف فردی و اجتماعی 20
- استکبار اجتماعی، زاییده استکبار فردی 22
- اشاره 23
- 1. نسبت میان استکبار و استضعاف در بعد فردی 23
- 2. نسبت میان استکبار و استضعاف در بعد اجتماعی 23
- مقایسه استضعاف و استکبار 23
- 3. نسبت میان استکبار فردی و استکبار اجتماعی 24
- 4. نسبت میان استضعاف فردی و استضعاف اجتماعی 24
- اشاره 27
- 1. جنبه فردی استکبار 27
- جنبه های استکبار در برابر خداوند 27
- اشاره 27
- جنبه های گوناگون استکبار فردی 29
- 2. جنبه اجتماعی استکبار 31
- نخستین مستکبر و مستضعف 32
- اشاره 32
- هابیل، مظلومی از تبار مستضعفان 34
- نوح، نماد ایستادگی مستضعفان در برابر مستکبران 35
- هود؛ نمونه ای دیگر از مستضعفان تاریخ 37
- حضرت صالح؛ مستضعف قوم ثمود 39
- حضرت لوط، مستضعفی دیگر از تبار پیامبران 41
- حضرت ابراهیم در میان آتش جهل مستکبران 41
- اشاره 42
- سرزمین مصر 42
- حضرت موسی علیه السلام قهرمان مبارزه با مستکبران 42
- باورها و اندیشه های مصریان 43
- بنی اسرائیل و سرزمین مصر 44
- مستضعفان بنی اسرائیل؛ قربانیان جامعه استکباری 45
- حضرت یحیی، شهیدی از تبار مستضعفان 47
- عیسی علیه السلام و مادر پاک دامن 48
- خلاصه و نتیجه گیری 54
- اشاره 56
- 1. مستضعفان معنوی (فکری و عقیدتی) 56
- اشاره 56
- شرایط مستضعفان معنوی و فکری 58
- اشاره 61
- اقسام مستضعفان دینی 61
- 2. مستضعفان دینی 61
- جاهل قاصر 62
- 3. مستضعفان عملی 68
- اشاره 68
- هدف جهاد؛ نجات مستضعفان عملی 69
- وظیفه مستضعفان عملی 70
- 4. مستضعفان قومی و نژادی 71
- اشاره 71
- اسلام و تبعیض نژادی 74
- 5. مستضعفان سیاسی _ اجتماعی 77
- 6. مستضعفان مادّی و اقتصادی 79
- 1. انحراف در پرستش حق 82
- اشاره 82
- 2. فساد 83
- الف) اشرافی گری 86
- اشاره 86
- 3. دل بستگی های دنیایی 86
- اشاره 86
- یک _ اشراف سیاسی 87
- دو_ اشراف اقتصادی 88
- ب) زراندوزی و حرص به دنیا 90
- 4. تقلید کورکورانه 91
- اشاره 94
- 1. وسوسه 95
- 2. خوار شمردن مصلحان 97
- 3. استهزا و تمسخر 98
- 4. تهمت و افترا 99
- 5. برانگیختن احساسات 101
- 6. اختلاف افکنی 102
- 8. دامن زدن به مسائل قومی و نژادی 106
- الف) دست بند طلا نداشتن موسی 108
- اشاره 108
- ب) همراه نبودن فرشته با موسی 109
- 10. تکذیب 109
- اشاره 111
- الف) تهدید به زندان 111
- 11. تهدید 111
- ب) تهدید به قطع عضو 112
- ج) تهدید به قتل 112
- 12. شکنجه و کشتار 114
- اشاره 119
- جامعه آرمانی و ضرورت استکبارستیزی 119
- هدف اسلام از برقراری عدالت 123
- اشاره 124
- 1. جنبه فردی 124
- عدالت و کارکردهای آن 124
- 2. جنبه اجتماعی 125
- عدالت اجتماعی در بعد اقتصادی 127
- رویکرد اسلام در برابر تفاوت ها 128
- تسخیر و استخدام و تفاوت آنها با بهره کشی، استثمار و استضعاف 130
- مبارزه اسلام با استثمار 132
- اسلام و فقر اقتصادی 133
- پی آمدهای ناگوار فقر 136
- اشاره 136
- موانع برقراری عدالت اجتماعی 139
- راهکارهای ایجاد عدالت اجتماعی در قرآن و سنّت 144
- نمونه هایی از اجرای عدالت اجتماعی درنظام اسلامی 147
- عدالت اجتماعی در بعد سیاسی 152
- قیام مسلحانه برای برپایی عدل 155
- اشاره 158
- پیکار همیشگی مستکبران و مستضعفان 158
- پیروزی حق بر باطل 160
- نوید پیروزی مستضعفان 162
- نمونه هایی از پیروزی مستضعفان و عوامل آن 164
- لزوم مبارزه برای نجات مستضعفان 166
- مستضعفان، وارثان زمین 170
- حکومت جهانی مستضعفان 172
- اشاره 178
- 1. در بعد بین المللی 178
- اشاره 179
- 2. در بعد داخلی 179
- الف) بر پاداشتن نماز 179
- ب) امانت دانستن قدرت سیاسی 181
- ج) اجرای قانون 183
- د) برقراری عدالت اجتماعی و رسیدگی به وضع محرومان 184
- ه) پرهیز از عوامل انحطاط 187
- اشاره 187
- نابودی تمدّن ها، پی آمد کفران نعمت 188
- رسانه در خدمت مستکبران یا مستضعفان 191
- اشاره 191
- پیشنهاد برای برنامه ریزان در سطح کلان 196
- پیشنهادهای برنامه سازی 200
- پرسش های مردمی 203
- معرفی مراکز 203
- پرسش های کارشناسی 204
پدیده های استضعاف و استکبار مبارزه کند، باید در راه حاکمیّت قانون الهی بکوشد.
2. ضعف طبیعی
2. ضعف طبیعی
مفهوم دیگر واژه استضعاف عبارت است از: کوتاه بودن، کمبود داشتن، عقب ماندگی، راه به جایی نبردن و توان چاره اندیشی نداشتن که در فصل آینده درباره آنها سخن خواهیم گفت.
کاربردهای مفهومی استکبار
اشاره
کاربردهای مفهومی استکبار
از آنجا که استکبار نقطه مقابل استضعاف است، همانند آن، در معانی و مفاهیم مختلفی به کار می رود:
1. بزرگی طلبی
1. بزرگی طلبی
مفهوم واژه استکبار، تلاش برای بزرگ شدن و دست یابی به یک مقام معنوی یا مادّی، یا رسیدن به موقعیّت اجتماعی، مانند نفوذ یا ثروت بیشتر است.
راغب در مفردات می نویسد:
استکبار بر دو گونه است: یکی آن است که انسان بخواهد که بزرگ شود. چنین خواسته ای هرگاه به طور شایسته انجام گیرد و در شرایط ویژه زمانی و مکانی خودش باشد، پسندیده و به جا خواهد بود.
از دیدگاه اسلام، به دست آوردن جایگاه اجتماعی، امری ناپسند و نامشروع نیست، بلکه اگر در چارچوب قوانین اسلامی و در محدوده ضوابط اخلاقی و الهی آن باشد، امری به جا و منطقی خواهد بود.
2. خود بزرگ بینی
2. خود بزرگ بینی
بلند پروازی، برتری طلبی و گردن کشی از معانی و کاربردهای استکبار است که خود بر دو گونه است: نخست آنکه ممکن است انسان(1) در برابر هم نوعان خود چنین حالت و
1- 1.این احتمال نیز هست که موجودی غیر از انسان در برابر خدا و انسان استکبار ورزد. چنانچه درباره ابلیس این موضوع روی داد.