- اشاره 6
- اشاره 6
- استضعاف و مستضعف 6
- واژه شناسی استضعاف و استکبار 6
- استکبار و مستکبر 7
- کاربردهای مفهومی استضعفاف 8
- 1. ضعف اختیاری یا تحمیلی 8
- اشاره 8
- اشاره 11
- 1. بزرگی طلبی 11
- 2. خود بزرگ بینی 11
- 2. ضعف طبیعی 11
- کاربردهای مفهومی استکبار 11
- خاستگاه روانی استکبار 13
- اشاره 13
- خودپرستی، سرچشمه فساد 14
- ماهیت نسبی استکبار و استضعاف و رابطه آن دو 19
- اشاره 19
- استکبار و استضعاف فردی و اجتماعی 20
- استکبار اجتماعی، زاییده استکبار فردی 22
- اشاره 23
- 1. نسبت میان استکبار و استضعاف در بعد فردی 23
- 2. نسبت میان استکبار و استضعاف در بعد اجتماعی 23
- مقایسه استضعاف و استکبار 23
- 3. نسبت میان استکبار فردی و استکبار اجتماعی 24
- 4. نسبت میان استضعاف فردی و استضعاف اجتماعی 24
- اشاره 27
- 1. جنبه فردی استکبار 27
- جنبه های استکبار در برابر خداوند 27
- اشاره 27
- جنبه های گوناگون استکبار فردی 29
- 2. جنبه اجتماعی استکبار 31
- اشاره 32
- نخستین مستکبر و مستضعف 32
- هابیل، مظلومی از تبار مستضعفان 34
- نوح، نماد ایستادگی مستضعفان در برابر مستکبران 35
- هود؛ نمونه ای دیگر از مستضعفان تاریخ 37
- حضرت صالح؛ مستضعف قوم ثمود 39
- حضرت لوط، مستضعفی دیگر از تبار پیامبران 41
- حضرت ابراهیم در میان آتش جهل مستکبران 41
- اشاره 42
- سرزمین مصر 42
- حضرت موسی علیه السلام قهرمان مبارزه با مستکبران 42
- باورها و اندیشه های مصریان 43
- بنی اسرائیل و سرزمین مصر 44
- مستضعفان بنی اسرائیل؛ قربانیان جامعه استکباری 45
- حضرت یحیی، شهیدی از تبار مستضعفان 47
- عیسی علیه السلام و مادر پاک دامن 48
- خلاصه و نتیجه گیری 54
- اشاره 56
- اشاره 56
- 1. مستضعفان معنوی (فکری و عقیدتی) 56
- شرایط مستضعفان معنوی و فکری 58
- اشاره 61
- اقسام مستضعفان دینی 61
- 2. مستضعفان دینی 61
- جاهل قاصر 62
- 3. مستضعفان عملی 68
- اشاره 68
- هدف جهاد؛ نجات مستضعفان عملی 69
- وظیفه مستضعفان عملی 70
- اشاره 71
- 4. مستضعفان قومی و نژادی 71
- اسلام و تبعیض نژادی 74
- 5. مستضعفان سیاسی _ اجتماعی 77
- 6. مستضعفان مادّی و اقتصادی 79
- 1. انحراف در پرستش حق 82
- اشاره 82
- 2. فساد 83
- الف) اشرافی گری 86
- اشاره 86
- 3. دل بستگی های دنیایی 86
- اشاره 86
- یک _ اشراف سیاسی 87
- دو_ اشراف اقتصادی 88
- ب) زراندوزی و حرص به دنیا 90
- 4. تقلید کورکورانه 91
- اشاره 94
- 1. وسوسه 95
- 2. خوار شمردن مصلحان 97
- 3. استهزا و تمسخر 98
- 4. تهمت و افترا 99
- 5. برانگیختن احساسات 101
- 6. اختلاف افکنی 102
- 8. دامن زدن به مسائل قومی و نژادی 106
- اشاره 108
- الف) دست بند طلا نداشتن موسی 108
- ب) همراه نبودن فرشته با موسی 109
- 10. تکذیب 109
- اشاره 111
- الف) تهدید به زندان 111
- 11. تهدید 111
- ب) تهدید به قطع عضو 112
- ج) تهدید به قتل 112
- 12. شکنجه و کشتار 114
- جامعه آرمانی و ضرورت استکبارستیزی 119
- اشاره 119
- هدف اسلام از برقراری عدالت 123
- اشاره 124
- 1. جنبه فردی 124
- عدالت و کارکردهای آن 124
- 2. جنبه اجتماعی 125
- عدالت اجتماعی در بعد اقتصادی 127
- رویکرد اسلام در برابر تفاوت ها 128
- تسخیر و استخدام و تفاوت آنها با بهره کشی، استثمار و استضعاف 130
- مبارزه اسلام با استثمار 132
- اسلام و فقر اقتصادی 133
- پی آمدهای ناگوار فقر 136
- اشاره 136
- موانع برقراری عدالت اجتماعی 139
- راهکارهای ایجاد عدالت اجتماعی در قرآن و سنّت 144
- نمونه هایی از اجرای عدالت اجتماعی درنظام اسلامی 147
- عدالت اجتماعی در بعد سیاسی 152
- قیام مسلحانه برای برپایی عدل 155
- پیکار همیشگی مستکبران و مستضعفان 158
- اشاره 158
- پیروزی حق بر باطل 160
- نوید پیروزی مستضعفان 162
- نمونه هایی از پیروزی مستضعفان و عوامل آن 164
- لزوم مبارزه برای نجات مستضعفان 166
- مستضعفان، وارثان زمین 170
- حکومت جهانی مستضعفان 172
- اشاره 178
- 1. در بعد بین المللی 178
- اشاره 179
- الف) بر پاداشتن نماز 179
- 2. در بعد داخلی 179
- ب) امانت دانستن قدرت سیاسی 181
- ج) اجرای قانون 183
- د) برقراری عدالت اجتماعی و رسیدگی به وضع محرومان 184
- اشاره 187
- ه) پرهیز از عوامل انحطاط 187
- نابودی تمدّن ها، پی آمد کفران نعمت 188
- اشاره 191
- رسانه در خدمت مستکبران یا مستضعفان 191
- پیشنهاد برای برنامه ریزان در سطح کلان 196
- پیشنهادهای برنامه سازی 200
- معرفی مراکز 203
- پرسش های مردمی 203
- پرسش های کارشناسی 204
فصل هشتم: عدالت، تنها راهکار رهایی از استضعاف و استکبار
اشاره
فصل هشتم: عدالت، تنها راهکار رهایی از استضعاف و استکبار
زیر فصل ها
جامعه آرمانی و ضرورت استکبارستیزی
قرآن، خاستگاه عدالت در اسلام
ارزش عدالت از دیدگاه قرآن و روایات
هدف اسلام از برقراری عدالت
عدالت و کارکردهای آن
عدالت اجتماعی در بعد اقتصادی
رویکرد اسلام در برابر تفاوت ها
تسخیر و استخدام و تفاوت آنها با بهره کشی، استثمار و استضعاف
مبارزه اسلام با استثمار
اسلام و فقر اقتصادی
پی آمدهای ناگوار فقر
نقش اجرای عدالت اجتماعی در کنترل جامعه
عدالت اجتماعی در بعد سیاسی
دلایل لزوم رعایت عدالت در بعد سیاسی
قیام مسلحانه برای برپایی عدل
جامعه آرمانی و ضرورت استکبارستیزی
جامعه آرمانی و ضرورت استکبارستیزی
در جامعه سالم، روابط حاکم بر مردم و دستگاه های گوناگون، براساس ضوابط تعریف شده و معیارها و ارزش های انسانی صورت می پذیرد. در واگذاری سمت های اجتماعی و سیاسی، شایستگی و توان مندی اجرایی افراد درنظر گرفته می شود و در تخصیص منابع مالی و اقتصادی، حقوق واقعی آنها ملاک عمل قرار می گیرد.
در چنین اجتماعی، مبارزه با استکبار و استضعاف و استعمار و استثمار در همه زمینه های سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و... به شکلی پی گیر انجام می گیرد. تمامی تصمیم گیری ها، برنامه ریزی ها و عملکردها در راستای تحقق عدالت اجتماعی و از میان برداشتن افراط و تفریط ها است.
در همه زمان ها و عرصه ها، مبارزه با استکبار فردی و اجتماعی، داخلی و بین المللی، امری ضروری به شمار می آید و نیازمند یافتن راهکارهای مناسب و روزآمد و عزمی راسخ و تصمیمی جدّی است. مصداق این گونه مبارزه پی گیر، پیامبران الهی اند که در طول عمرشان، تمام تلاش خود را در راه نفی ساختارهای استکباری و اجرای عدالت به کار برده اند.
عدالت، حدّ وسط استکبار و استضعاف و مرز جدایی آن دو از یکدیگر است و برقراری آن در روح افراد و گستره جامعه بشری، سبب آرامش و اعتدال آنها می شود. اجرای عدالت، افراط و تفریط ها را از میان برمی دارد و «حیات طیّبه» را برای انسان به ارمغان می آورد. عدالت، بهترین راهکار برای زدودن چهره روابط ناسالم استکباری و استضعافی در جامعه است. ازاین رو، در این فصل، به بررسی موضوع عدالت در اسلام می پردازیم و جنبه های گوناگون فردی و اجتماعی و چگونگی اجرای درست آن را به بحث می گذاریم.