مستضعفان از دیدگاه اسلام صفحه 125

مجبور شود در این راه، دردناک ترین شکنجه ها و دشوارترین ناملایمات را تحمّل کند. علی علیه السلام در این زمینه می فرماید:

به خدا سوگند، اگر شب ها را بر بستر خارهای پرگزند سعدان(1) به صبح آرم و دست و پایم به غل و زنجیر کشیده شود، تحملش برایم بسی دلپذیرتر از آن است که در قیامت، خدا و رسولش را در حالتی دیدار کنم که به بنده ای از بندگانش ستم روا داشته باشم.(2)

از آنجا که تقابل عدالت و ظلم از نوع عدم و ملکه است، پس از تثبیت عدالت در وجود انسان، مجموعه اندیشه ها و رفتارهایش برفراز خطّ اعتدال سیر می کند و هیچ گونه کژی در روابط گوناگون وی یافت نمی شود. چنین کسی از افراط و تفریط در امان است؛ استکبار نمی ورزد و دیگران را به استضعاف نمی کشد.

2. جنبه اجتماعی

2. جنبه اجتماعی

بعد اجتماعی عدالت به اصول کلّی زندگی معقول(3) جمعی و برقراری روابط سالم اجتماعی مربوط می شود. در این زمینه، میان مرزبندی های جغرافیایی محدود و گسترده گیتی تفاوتی وجود ندارد. رعایت اعتدال و پرهیز از افراط و تفریط، امری مطلوب است که با پدید آمدن آن، مجموعه های انسانی با هر رنگ، نژاد و محیط زیستی، به شایستگی های خود دست خواهند یافت؛ زیرا در چنین اجتماعی، زمینه ها به گونه ای فراهم است که فرصت های گوناگون اجتماعی به طور برابر در اختیار همگان قرار می گیرد و هرکس می تواند استعدادهای خود را بروز دهد.

ایجاد عدالت اجتماعی و پیشگیری از پای مال شدن حقوق انسان ها و پدید آوردن زمینه ها و زیر ساخت های بهره مندی از حقوق اجتماعی، بر پایه عدالت، از آرمان های پیامبران الهی و مصلحان جوامع بشری در طول تاریخ بوده است. قرآن نیز امّت اسلامی را با

1- 1.بوته ای خاردار.
2- نهج البلاغه، خطبه 224.
3- این واژه از استاد علاّمه محّمدتقی جعفری وام گرفته شده است.