- اشاره 6
- استضعاف و مستضعف 6
- واژه شناسی استضعاف و استکبار 6
- اشاره 6
- استکبار و مستکبر 7
- کاربردهای مفهومی استضعفاف 8
- 1. ضعف اختیاری یا تحمیلی 8
- اشاره 8
- اشاره 11
- 2. خود بزرگ بینی 11
- 1. بزرگی طلبی 11
- 2. ضعف طبیعی 11
- کاربردهای مفهومی استکبار 11
- خاستگاه روانی استکبار 13
- اشاره 13
- خودپرستی، سرچشمه فساد 14
- ماهیت نسبی استکبار و استضعاف و رابطه آن دو 19
- اشاره 19
- استکبار و استضعاف فردی و اجتماعی 20
- استکبار اجتماعی، زاییده استکبار فردی 22
- اشاره 23
- 1. نسبت میان استکبار و استضعاف در بعد فردی 23
- مقایسه استضعاف و استکبار 23
- 2. نسبت میان استکبار و استضعاف در بعد اجتماعی 23
- 3. نسبت میان استکبار فردی و استکبار اجتماعی 24
- 4. نسبت میان استضعاف فردی و استضعاف اجتماعی 24
- اشاره 27
- 1. جنبه فردی استکبار 27
- جنبه های استکبار در برابر خداوند 27
- اشاره 27
- جنبه های گوناگون استکبار فردی 29
- 2. جنبه اجتماعی استکبار 31
- اشاره 32
- نخستین مستکبر و مستضعف 32
- هابیل، مظلومی از تبار مستضعفان 34
- نوح، نماد ایستادگی مستضعفان در برابر مستکبران 35
- هود؛ نمونه ای دیگر از مستضعفان تاریخ 37
- حضرت صالح؛ مستضعف قوم ثمود 39
- حضرت ابراهیم در میان آتش جهل مستکبران 41
- حضرت لوط، مستضعفی دیگر از تبار پیامبران 41
- سرزمین مصر 42
- اشاره 42
- حضرت موسی علیه السلام قهرمان مبارزه با مستکبران 42
- باورها و اندیشه های مصریان 43
- بنی اسرائیل و سرزمین مصر 44
- مستضعفان بنی اسرائیل؛ قربانیان جامعه استکباری 45
- حضرت یحیی، شهیدی از تبار مستضعفان 47
- عیسی علیه السلام و مادر پاک دامن 48
- خلاصه و نتیجه گیری 54
- 1. مستضعفان معنوی (فکری و عقیدتی) 56
- اشاره 56
- اشاره 56
- شرایط مستضعفان معنوی و فکری 58
- اقسام مستضعفان دینی 61
- اشاره 61
- 2. مستضعفان دینی 61
- جاهل قاصر 62
- 3. مستضعفان عملی 68
- اشاره 68
- هدف جهاد؛ نجات مستضعفان عملی 69
- وظیفه مستضعفان عملی 70
- 4. مستضعفان قومی و نژادی 71
- اشاره 71
- اسلام و تبعیض نژادی 74
- 5. مستضعفان سیاسی _ اجتماعی 77
- 6. مستضعفان مادّی و اقتصادی 79
- 1. انحراف در پرستش حق 82
- اشاره 82
- 2. فساد 83
- الف) اشرافی گری 86
- اشاره 86
- 3. دل بستگی های دنیایی 86
- اشاره 86
- یک _ اشراف سیاسی 87
- دو_ اشراف اقتصادی 88
- ب) زراندوزی و حرص به دنیا 90
- 4. تقلید کورکورانه 91
- اشاره 94
- 1. وسوسه 95
- 2. خوار شمردن مصلحان 97
- 3. استهزا و تمسخر 98
- 4. تهمت و افترا 99
- 5. برانگیختن احساسات 101
- 6. اختلاف افکنی 102
- 8. دامن زدن به مسائل قومی و نژادی 106
- اشاره 108
- الف) دست بند طلا نداشتن موسی 108
- ب) همراه نبودن فرشته با موسی 109
- 10. تکذیب 109
- اشاره 111
- الف) تهدید به زندان 111
- 11. تهدید 111
- ب) تهدید به قطع عضو 112
- ج) تهدید به قتل 112
- 12. شکنجه و کشتار 114
- اشاره 119
- جامعه آرمانی و ضرورت استکبارستیزی 119
- هدف اسلام از برقراری عدالت 123
- عدالت و کارکردهای آن 124
- اشاره 124
- 1. جنبه فردی 124
- 2. جنبه اجتماعی 125
- عدالت اجتماعی در بعد اقتصادی 127
- رویکرد اسلام در برابر تفاوت ها 128
- تسخیر و استخدام و تفاوت آنها با بهره کشی، استثمار و استضعاف 130
- مبارزه اسلام با استثمار 132
- اسلام و فقر اقتصادی 133
- پی آمدهای ناگوار فقر 136
- اشاره 136
- موانع برقراری عدالت اجتماعی 139
- راهکارهای ایجاد عدالت اجتماعی در قرآن و سنّت 144
- نمونه هایی از اجرای عدالت اجتماعی درنظام اسلامی 147
- عدالت اجتماعی در بعد سیاسی 152
- قیام مسلحانه برای برپایی عدل 155
- اشاره 158
- پیکار همیشگی مستکبران و مستضعفان 158
- پیروزی حق بر باطل 160
- نوید پیروزی مستضعفان 162
- نمونه هایی از پیروزی مستضعفان و عوامل آن 164
- لزوم مبارزه برای نجات مستضعفان 166
- مستضعفان، وارثان زمین 170
- حکومت جهانی مستضعفان 172
- اشاره 178
- 1. در بعد بین المللی 178
- اشاره 179
- 2. در بعد داخلی 179
- الف) بر پاداشتن نماز 179
- ب) امانت دانستن قدرت سیاسی 181
- ج) اجرای قانون 183
- د) برقراری عدالت اجتماعی و رسیدگی به وضع محرومان 184
- ه) پرهیز از عوامل انحطاط 187
- اشاره 187
- نابودی تمدّن ها، پی آمد کفران نعمت 188
- رسانه در خدمت مستکبران یا مستضعفان 191
- اشاره 191
- پیشنهاد برای برنامه ریزان در سطح کلان 196
- پیشنهادهای برنامه سازی 200
- معرفی مراکز 203
- پرسش های مردمی 203
- پرسش های کارشناسی 204
پیشگیری کرد.(1)
اسلام و فقر اقتصادی
اسلام و فقر اقتصادی
در روایات فراوانی، فقر مالی با تعبیرهای گوناگون، ناشایست دانسته شده است: «کادَ الفَقرُ اَن یکُونَ کُفراً؛ فقر نزدیک به کفر است.»(2) همچنین روایتی از اهل سنت نقل شده است که به پیامبر اسلام نسبت داده اند که حضرت می فرماید: «اَلفَقرُ سوادُ الوَجه فی الدّارین؛ فقر سبب روسیاهی در هر دو جهان است».(3)
از این دو روایت برمی آید که فقر مالی در دنیا به کفر می انجامد و کفر نیز زمینه های روسیاهی در سرای دیگر را فراهم خواهد ساخت. در نتیجه، فقر و تنگ دستی، دنیا و آخرت انسان را تباه می کند.
در حدیثی دیگر می خوانیم:
«اَلفَقر مُوتُ الاکبر؛ فقر مرگ بزرگ تر است».(4) در سخن دیگری از پیامبر آمده است: «اَلفَقرُ اَشَدُّ مِنَ القَتلِ؛ فقر از کشته شدن دشوارتر و ناگوارتر است».(5)
به سبب پی آمدهای ناگوار فقر، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله آن را با کفر برابر دانسته و چنین
1- «بسم اللّه الرحمن الرحیم. الیوم استعمال تنباکو و توتون بأیّ نحو کان در حکم محاربه با امام زمانعج است.» برای مطالعه بیشتر نک: شیخ حسن اصفهانی کربلایی، تاریخ دخانیه یا تاریخ وقایع تحریم تنباکو، ص 118؛ ریشه و روند تاریخی جنبش تنباکو، سلسله تحقیقات تاریخی قرن اخیر، شماره 1 که از سوی اتحادیه انجمن های اسلامی دانشجویان در اروپا و امریکا نوشته شده است.
2- بحارالانوار، ج 72، ص 30.
3- 2.همان. این موضوع در ادبیات ما نیز آمده است: آنچه شیران را کند روبه مزاج؛ احتیاج است، احتیاج است، احتیاج.
4- 3.تفسیر عیّاشی، ج 1، ص 120.
5- 4.بحارالانوار، ج 72، ص 47.