مستضعفان از دیدگاه اسلام صفحه 14

نمونه دیگر، فرعون و اطرافیانش هستند که به سبب داشتن چنین باورها و دیدگاه های نادرستی، در برابر فرمان الهی سر تعظیم فرود نیاوردند:

ثُمَّ أَرْسَلْنا مُوسی وَ أَخاهُ هارُونَ بِآیاتِنا وَ سُلْطانٍ مُبینٍ إِلی فِرْعَوْنَ وَ مَلاَئِهِ فَاسْتَکْبَرُوا وَ کانُوا قَوْمًا عالینَ. (مؤمنون: 45 و 46)

سپس موسی و برادرش، هارون را با آیات خود و حجّتی آشکار، به سوی فرعون و سران قوم او فرستادیم، ولی تکبّر ورزیدند و آنان مردمی گردن کش بودند.

از این آیه، استفاده می شود که حالت خود برتربینی و ناپاکی درون به گونه ای در فرعون و اطرافیانش رسوخ کرده بود که حتّی با دیدن نشانه های گوناگون و حجّت قاطع الهی، از استکبار خود دست برنمی داشتند؛ زیرا به طور کلی، آنان مردمی برتری جو و سلطه طلب بودند: «و کانوا قوماً عالین».

برخی از مفسران درباره تفاوت عبارت «استکبروا» با عبارت «کانوا قوماً عالین» آورده اند: جمله نخست به استکبار آنان در برابر دعوت موسی اشاره دارد و جمله دیگر به اینکه رویکرد استکباری همواره جزو برنامه آنها و بافت فکری و اعتقادی آنان بود، اشاره می کند.(1)

پی آمد داشتن چنین نگرشی به دیگران، ضعیف شمردن و ناتوان پنداشتن و در نتیجه، به استضعاف کشاندن آنان خواهد بود.

خودپرستی، سرچشمه فساد

خودپرستی، سرچشمه فساد

استضعاف اجتماعی، زاییده رویکرد استکباری است و استکبار نیز از گردن کشی افراد و گروه ها و سرپیچی آنان از قوانین الهی و نظام آفرینش پدید می آید و نافرمانی از قانون در خودپرستی ریشه دارد. صفت خودپرستی افراطی نیز سبب قانون گریزی و نظام ناپذیری می گردد. در واقع، می توان گفت این دو _ استکبار و خودپرستی _ بر یکدیگر توقفّ