مستضعفان از دیدگاه اسلام صفحه 182

از نظراسلام، حاکمیّت و امامت بر مردم امانتی الهی شمرده می شود. بنابراین، باید افراد شایسته عهده دار آن شوند تا امانت داران لایقی به شمار آیند. قرآن می فرماید: «اِنَّ اللّهَ یأمُرُکُم اَن تُؤدّوا الاَماناتِ إلی اَهلِها؛ خدا به شما فرمان می دهد که امانت ها را به صاحبان آنها رد کنید». (نساء 85)

در توضیح این آیه، حدیثی از زراره نقل شده است که امانت را به زمامداری تفسیر کرده است: «أَدوّ الولایَه ألی أَهٌلِها؛ زمامداری را به اهلش بسپارید».

همچنین در آیه امانت می خوانیم: «إِنّا عَرَضْنَا اْلأَمانَهَ عَلَی السَّماواتِ وَ اْلأَرْضِ؛ ما امانت را به آسمان ها و زمین عرضه کردیم...». (احزاب: 72)

برخی تفسیرها در زمینه این آیه، از امام صادق علیه السلام روایتی بدین مضمون نقل کرده اند: «الامانه الولایه و مَن ادَّعاها بغیر حقَّ کفر؛ امانت به مفهوم ولایت و سرپرستی مسلمانان است و کسی که آن را بدون حق ادّعا کند، کفر ورزیده است.»(1) در تفسیر علی بن ابراهیم در توضیح این آیه آمده است: «امانت، همان امامت و امر و نهی است. دلیل این موضوع، سخن خداوند است که به امامان فرموده است: «خدا به شما فرمان می دهد که امانت ها را به صاحبان آنها ردّ کنید».(2)

در تفسیر صافی نیز آمده است که این تعبیر «إنّا عَرَضْنَا الاَمانَهَ عَلَی السَّموَاتِ» خطاب به ائمه است که هریک مأمورند امر را به امام پس از خود برسانند.(3)

بنابراین، امانت به معنی امامت است و امامت تحقّق بخشیدن به برنامه های دینی اعم از حکومت به معنای وسیع کلمه و اجرای حدود و احکام خدا و گسترش عدالت اجتماعی است.(4)

1- 4.تفسیر برهان، ج 3، ص 342.
2- 5.تفسیر نور الثقلین، ج 4، ص 314.
3- محسن فیض کاشانی، تفسیر صافی، تهران، مکتبه الاسلامیه، 1362، ج 1، ص 363.
4- 7.تفسیر نمونه، ج 1، ص 438.