- اشاره 6
- استضعاف و مستضعف 6
- واژه شناسی استضعاف و استکبار 6
- اشاره 6
- استکبار و مستکبر 7
- کاربردهای مفهومی استضعفاف 8
- 1. ضعف اختیاری یا تحمیلی 8
- اشاره 8
- اشاره 11
- کاربردهای مفهومی استکبار 11
- 1. بزرگی طلبی 11
- 2. خود بزرگ بینی 11
- 2. ضعف طبیعی 11
- اشاره 13
- خاستگاه روانی استکبار 13
- خودپرستی، سرچشمه فساد 14
- ماهیت نسبی استکبار و استضعاف و رابطه آن دو 19
- اشاره 19
- استکبار و استضعاف فردی و اجتماعی 20
- استکبار اجتماعی، زاییده استکبار فردی 22
- اشاره 23
- 1. نسبت میان استکبار و استضعاف در بعد فردی 23
- مقایسه استضعاف و استکبار 23
- 2. نسبت میان استکبار و استضعاف در بعد اجتماعی 23
- 3. نسبت میان استکبار فردی و استکبار اجتماعی 24
- 4. نسبت میان استضعاف فردی و استضعاف اجتماعی 24
- اشاره 27
- 1. جنبه فردی استکبار 27
- جنبه های استکبار در برابر خداوند 27
- اشاره 27
- جنبه های گوناگون استکبار فردی 29
- 2. جنبه اجتماعی استکبار 31
- نخستین مستکبر و مستضعف 32
- اشاره 32
- هابیل، مظلومی از تبار مستضعفان 34
- نوح، نماد ایستادگی مستضعفان در برابر مستکبران 35
- هود؛ نمونه ای دیگر از مستضعفان تاریخ 37
- حضرت صالح؛ مستضعف قوم ثمود 39
- حضرت ابراهیم در میان آتش جهل مستکبران 41
- حضرت لوط، مستضعفی دیگر از تبار پیامبران 41
- حضرت موسی علیه السلام قهرمان مبارزه با مستکبران 42
- اشاره 42
- سرزمین مصر 42
- باورها و اندیشه های مصریان 43
- بنی اسرائیل و سرزمین مصر 44
- مستضعفان بنی اسرائیل؛ قربانیان جامعه استکباری 45
- حضرت یحیی، شهیدی از تبار مستضعفان 47
- عیسی علیه السلام و مادر پاک دامن 48
- خلاصه و نتیجه گیری 54
- اشاره 56
- اشاره 56
- 1. مستضعفان معنوی (فکری و عقیدتی) 56
- شرایط مستضعفان معنوی و فکری 58
- 2. مستضعفان دینی 61
- اشاره 61
- اقسام مستضعفان دینی 61
- جاهل قاصر 62
- 3. مستضعفان عملی 68
- اشاره 68
- هدف جهاد؛ نجات مستضعفان عملی 69
- وظیفه مستضعفان عملی 70
- 4. مستضعفان قومی و نژادی 71
- اشاره 71
- اسلام و تبعیض نژادی 74
- 5. مستضعفان سیاسی _ اجتماعی 77
- 6. مستضعفان مادّی و اقتصادی 79
- 1. انحراف در پرستش حق 82
- اشاره 82
- 2. فساد 83
- الف) اشرافی گری 86
- اشاره 86
- اشاره 86
- 3. دل بستگی های دنیایی 86
- یک _ اشراف سیاسی 87
- دو_ اشراف اقتصادی 88
- ب) زراندوزی و حرص به دنیا 90
- 4. تقلید کورکورانه 91
- اشاره 94
- 1. وسوسه 95
- 2. خوار شمردن مصلحان 97
- 3. استهزا و تمسخر 98
- 4. تهمت و افترا 99
- 5. برانگیختن احساسات 101
- 6. اختلاف افکنی 102
- 8. دامن زدن به مسائل قومی و نژادی 106
- اشاره 108
- الف) دست بند طلا نداشتن موسی 108
- 10. تکذیب 109
- ب) همراه نبودن فرشته با موسی 109
- اشاره 111
- الف) تهدید به زندان 111
- 11. تهدید 111
- ب) تهدید به قطع عضو 112
- ج) تهدید به قتل 112
- 12. شکنجه و کشتار 114
- اشاره 119
- جامعه آرمانی و ضرورت استکبارستیزی 119
- هدف اسلام از برقراری عدالت 123
- عدالت و کارکردهای آن 124
- اشاره 124
- 1. جنبه فردی 124
- 2. جنبه اجتماعی 125
- عدالت اجتماعی در بعد اقتصادی 127
- رویکرد اسلام در برابر تفاوت ها 128
- تسخیر و استخدام و تفاوت آنها با بهره کشی، استثمار و استضعاف 130
- مبارزه اسلام با استثمار 132
- اسلام و فقر اقتصادی 133
- پی آمدهای ناگوار فقر 136
- اشاره 136
- موانع برقراری عدالت اجتماعی 139
- راهکارهای ایجاد عدالت اجتماعی در قرآن و سنّت 144
- نمونه هایی از اجرای عدالت اجتماعی درنظام اسلامی 147
- عدالت اجتماعی در بعد سیاسی 152
- قیام مسلحانه برای برپایی عدل 155
- اشاره 158
- پیکار همیشگی مستکبران و مستضعفان 158
- پیروزی حق بر باطل 160
- نوید پیروزی مستضعفان 162
- نمونه هایی از پیروزی مستضعفان و عوامل آن 164
- لزوم مبارزه برای نجات مستضعفان 166
- مستضعفان، وارثان زمین 170
- حکومت جهانی مستضعفان 172
- اشاره 178
- 1. در بعد بین المللی 178
- اشاره 179
- 2. در بعد داخلی 179
- الف) بر پاداشتن نماز 179
- ب) امانت دانستن قدرت سیاسی 181
- ج) اجرای قانون 183
- د) برقراری عدالت اجتماعی و رسیدگی به وضع محرومان 184
- اشاره 187
- ه) پرهیز از عوامل انحطاط 187
- نابودی تمدّن ها، پی آمد کفران نعمت 188
- اشاره 191
- رسانه در خدمت مستکبران یا مستضعفان 191
- پیشنهاد برای برنامه ریزان در سطح کلان 196
- پیشنهادهای برنامه سازی 200
- پرسش های مردمی 203
- معرفی مراکز 203
- پرسش های کارشناسی 204
و بتوانند استعدادها و توان مندی های خود را ظهور و بروز دهند، از جمله نمودهای اجرای عدالت اجتماعی است. برقراری این امر بسیار مهم، سبب پیوندهای روحی و انسجام همه افراد جامعه با یکدیگر و با حکومت می شود. از میان برداشته شدن تبعیض ها، حق کشی ها، ستم ها و تجاوزها در ابعاد گوناگون، سرچشمه کینه توزی ها، بدبینی ها و نگرانی ها را می خشکاند و دل ها را نسبت به یکدیگر سرشار از محبّت و مهربانی می سازد. با گسترش عدالت اجتماعی و تأمین همه جانبه حقوق ملّت، خشنودی همگان جلب خواهد شد و این موضوع نیز زمینه ساز حیات فردی و اجتماعی می شود و از فروپاشی جامعه پیش گیری به می کند، بنابراین، از جمله وظایف مستضعفان پس از دست یابی به حکومت، برپا داشتن عدالت اجتماعی است تا بدین وسیله میان آنان و حاکمیّت های سالم گذشته و آینده همسانی باشد.
با توجه به دیدگاه اسلام درباره فقر و محرومیّت،(1) درباره ضرورت زدودن آن و ایجاد رفاه برای عموم افراد جامعه، تردیدی باقی نمی ماند؛ زیرا وجود فقر و محرومیّت در جامعه نشان دهنده وجود ستم و حق کشی است. در روایت آمده است که اگر میان مردم به عدالت رفتار می شد، همه بی نیاز می شدند.(2) خدا، نعمت های خود را برای همه انسان ها آفریده است؛ نه برای شماری اندک. ثروت ها در اصل از آن همه جامعه است و نباید گروهی بیش از حدّ از آنها برخوردار باشند و بخش بزرگ جامعه از همه چیز محروم بوده و در رنج و فقر و سختی به سر برند. بنابراین، عدالت ایجاب می کند که نظام اجتماعی درصدد زدودن محرومیّت ها از قشر محروم برآید و توزیع نامناسب امکانات را از میان ببرد؛ همچنین زندگی متوسّط همراه با آبرومندی را برای نیازمندانی که به هر دلیل محروم و تهی دست شده اند، فراهم آورد.
براین اساس، هر حکومتی وظایف و مسئولیّت هایی را به عهده دارد و بر مبنای آنها
1- 1.درباره این موضوع در فصل ششم مباحثی ارائه گردید.
2- 2.«لو عُدِلَ فیِ النّاس لاستَغنوا»، اصول کافی، ج 1، ص 621.