مستضعفان از دیدگاه اسلام صفحه 27

است! و چه بدسرانجامی است؛ به جز مردان و زنان و فرزندان مستضعفی که فکرشان به جایی نرسیده و به راهی هدایت نمی یابند. پس آنان که (عذری دارند) باشد که خدا از ایشان درگذرد؛ که خدا همواره آمرزنده است.

در این آیه، عبارت «ظالمی انفسهم»، همان مستکبران فردی، روانی و رفتاری هستند و هم اینان با توجه به تعبیر «قالُوا کُنّا مستضعَفینَ فِی الارض»، مستضعفان اجتماعی بوده و مورد ستم و فشار دیگران قرار داشته اند.

جنبه های استکبار در برابر خداوند

اشاره

جنبه های استکبار در برابر خداوند

استکبار در برابر خداوند، دارای دو جنبه است: جنبه فردی و جنبه اجتماعی.

1. جنبه فردی استکبار

اشاره

1. جنبه فردی استکبار

مفهوم استکبار در بعد فردی، بدون ارتباط با جامعه و با چشم پوشی از افراد دیگر شکل می یابد؛ زیرا جامعه و افراد دیگر در شکل گیری استکبار در این بعد، نقشی ندارند. زیرا استکبار در این بعد به معنای سرکشی انسان در برابر خدا و سرپیچی وی از فرمان الهی است؛ خواه جامعه یا افراد دیگری او را کمک کنند یا نه. در اینجا فرد مستکبر، خود را برتر از فرمان خدا می داند و از آن سرپیچی می کند. به بیان دیگر، دستور خدا را ناچیز و زبون می پندارد و به آن اهمیّتی نمی دهد.(1)

قرآن، بارها این بعد از استکبار را به سختی نکوهیده و به انسان نسبت به پی آمدهای ناخوشایند آن هشدار داده است. قرآن در سوره غافر می فرماید:

وَ قالَ رَبُّکُمُ ادْعُونی أَسْتَجِبْ لَکُمْ إِنَّ الَّذینَ یَسْتَکْبِرُونَ عَنْ عِبادَتی سَیَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرینَ. (غافر: 60)

پروردگارتان فرمود: مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم. کسانی که