مستضعفان از دیدگاه اسلام صفحه 31

می انجامد.

2. جنبه اجتماعی استکبار

2. جنبه اجتماعی استکبار

از نظر اجتماعی وقتی شخص مستکبر به سبب خودخواهی و خودپرستی و مال دوستی و جاه طلبی خویش، نسبت به خدا گردن کشی و از دستورها و قانون های الهی تجاوز می کند، حقوق دیگران در جامعه پایمال می شود و ضربه های حیثیتی، سیاسی و اقتصادی بر آنان وارد می گردد.

در توضیح باید گفت اینکه چون سنت های الهی حاکم بر جامعه، برای مستکبر خوشایند نیست و منافع سیاسی _ اقتصادی او به سبب تحققّ عدالت در جامعه، محدود گردیده است، وی از پذیرش آن خودداری ورزیده و با سرپیچی و نافرمانی و قانون شکنی هایش به عدالت اجتماعی وفادار نمی ماند و از این رهگذر، حقوق آنان پای مال خواسته های او می شود، در واقع، او دیگران را خوار، ضعیف و بی اهمیّت و برعکس، خود را بزرگ و بلندمرتبه دانسته و بر ایشان ترجیح می دهد. او احترام، شخصیت، محبوبیّت، ثروت و تجمّل و هر چیز دیگر را تنها برای خود می خواهد و برای رسیدن به آنها، همه چیز دیگران حتی جان و آبروی شان را پای مال می سازد.

نتیجه اینکه استکبار، اعم از فردی و اجتماعی، یک مفهوم نسبی است. با این تفاوت که استکبار فردی، بیشتر نسبتی است میان سه طرف که عبارتند از:

الف) شخص مستکبر؛

ب) خداوند که شخص در برابر او حالت استکباری دارد؛

ج) دستورها و حدود الهی؛ زیرا استکبار در سرپیچی از دستورهای خدا و تجاوز به حدود الهی، بروز می یابد.

در مفهوم نسبی استکبار اجتماعی، طرف چهارمی نیز هست و آن کسانی هستند که در جامعه به سبب خودخواهی ها و سرپیچی های مستکبران، خسارت ها دیده و به استضعاف و انزوا کشیده شده اند.