- اشاره 6
- استضعاف و مستضعف 6
- اشاره 6
- واژه شناسی استضعاف و استکبار 6
- استکبار و مستکبر 7
- کاربردهای مفهومی استضعفاف 8
- 1. ضعف اختیاری یا تحمیلی 8
- اشاره 8
- اشاره 11
- 1. بزرگی طلبی 11
- 2. خود بزرگ بینی 11
- 2. ضعف طبیعی 11
- کاربردهای مفهومی استکبار 11
- اشاره 13
- خاستگاه روانی استکبار 13
- خودپرستی، سرچشمه فساد 14
- ماهیت نسبی استکبار و استضعاف و رابطه آن دو 19
- اشاره 19
- استکبار و استضعاف فردی و اجتماعی 20
- استکبار اجتماعی، زاییده استکبار فردی 22
- اشاره 23
- 1. نسبت میان استکبار و استضعاف در بعد فردی 23
- 2. نسبت میان استکبار و استضعاف در بعد اجتماعی 23
- مقایسه استضعاف و استکبار 23
- 4. نسبت میان استضعاف فردی و استضعاف اجتماعی 24
- 3. نسبت میان استکبار فردی و استکبار اجتماعی 24
- جنبه های استکبار در برابر خداوند 27
- اشاره 27
- 1. جنبه فردی استکبار 27
- اشاره 27
- جنبه های گوناگون استکبار فردی 29
- 2. جنبه اجتماعی استکبار 31
- نخستین مستکبر و مستضعف 32
- اشاره 32
- هابیل، مظلومی از تبار مستضعفان 34
- نوح، نماد ایستادگی مستضعفان در برابر مستکبران 35
- هود؛ نمونه ای دیگر از مستضعفان تاریخ 37
- حضرت صالح؛ مستضعف قوم ثمود 39
- حضرت لوط، مستضعفی دیگر از تبار پیامبران 41
- حضرت ابراهیم در میان آتش جهل مستکبران 41
- اشاره 42
- سرزمین مصر 42
- حضرت موسی علیه السلام قهرمان مبارزه با مستکبران 42
- باورها و اندیشه های مصریان 43
- بنی اسرائیل و سرزمین مصر 44
- مستضعفان بنی اسرائیل؛ قربانیان جامعه استکباری 45
- حضرت یحیی، شهیدی از تبار مستضعفان 47
- عیسی علیه السلام و مادر پاک دامن 48
- خلاصه و نتیجه گیری 54
- اشاره 56
- 1. مستضعفان معنوی (فکری و عقیدتی) 56
- اشاره 56
- شرایط مستضعفان معنوی و فکری 58
- اشاره 61
- اقسام مستضعفان دینی 61
- 2. مستضعفان دینی 61
- جاهل قاصر 62
- 3. مستضعفان عملی 68
- اشاره 68
- هدف جهاد؛ نجات مستضعفان عملی 69
- وظیفه مستضعفان عملی 70
- 4. مستضعفان قومی و نژادی 71
- اشاره 71
- اسلام و تبعیض نژادی 74
- 5. مستضعفان سیاسی _ اجتماعی 77
- 6. مستضعفان مادّی و اقتصادی 79
- 1. انحراف در پرستش حق 82
- اشاره 82
- 2. فساد 83
- الف) اشرافی گری 86
- اشاره 86
- 3. دل بستگی های دنیایی 86
- اشاره 86
- یک _ اشراف سیاسی 87
- دو_ اشراف اقتصادی 88
- ب) زراندوزی و حرص به دنیا 90
- 4. تقلید کورکورانه 91
- اشاره 94
- 1. وسوسه 95
- 2. خوار شمردن مصلحان 97
- 3. استهزا و تمسخر 98
- 4. تهمت و افترا 99
- 5. برانگیختن احساسات 101
- 6. اختلاف افکنی 102
- 8. دامن زدن به مسائل قومی و نژادی 106
- اشاره 108
- الف) دست بند طلا نداشتن موسی 108
- ب) همراه نبودن فرشته با موسی 109
- 10. تکذیب 109
- اشاره 111
- 11. تهدید 111
- الف) تهدید به زندان 111
- ب) تهدید به قطع عضو 112
- ج) تهدید به قتل 112
- 12. شکنجه و کشتار 114
- اشاره 119
- جامعه آرمانی و ضرورت استکبارستیزی 119
- هدف اسلام از برقراری عدالت 123
- اشاره 124
- عدالت و کارکردهای آن 124
- 1. جنبه فردی 124
- 2. جنبه اجتماعی 125
- عدالت اجتماعی در بعد اقتصادی 127
- رویکرد اسلام در برابر تفاوت ها 128
- تسخیر و استخدام و تفاوت آنها با بهره کشی، استثمار و استضعاف 130
- مبارزه اسلام با استثمار 132
- اسلام و فقر اقتصادی 133
- پی آمدهای ناگوار فقر 136
- اشاره 136
- موانع برقراری عدالت اجتماعی 139
- راهکارهای ایجاد عدالت اجتماعی در قرآن و سنّت 144
- نمونه هایی از اجرای عدالت اجتماعی درنظام اسلامی 147
- عدالت اجتماعی در بعد سیاسی 152
- قیام مسلحانه برای برپایی عدل 155
- اشاره 158
- پیکار همیشگی مستکبران و مستضعفان 158
- پیروزی حق بر باطل 160
- نوید پیروزی مستضعفان 162
- نمونه هایی از پیروزی مستضعفان و عوامل آن 164
- لزوم مبارزه برای نجات مستضعفان 166
- مستضعفان، وارثان زمین 170
- حکومت جهانی مستضعفان 172
- 1. در بعد بین المللی 178
- اشاره 178
- اشاره 179
- الف) بر پاداشتن نماز 179
- 2. در بعد داخلی 179
- ب) امانت دانستن قدرت سیاسی 181
- ج) اجرای قانون 183
- د) برقراری عدالت اجتماعی و رسیدگی به وضع محرومان 184
- ه) پرهیز از عوامل انحطاط 187
- اشاره 187
- نابودی تمدّن ها، پی آمد کفران نعمت 188
- رسانه در خدمت مستکبران یا مستضعفان 191
- اشاره 191
- پیشنهاد برای برنامه ریزان در سطح کلان 196
- پیشنهادهای برنامه سازی 200
- پرسش های مردمی 203
- معرفی مراکز 203
- پرسش های کارشناسی 204
مرا می پذیرند و خود در خواری و فقر اسیرند. فرستنده آنان کیست؟ و چرا دست بندها و گردن بندهای زرّین بر ایشان آویزان نیست؟ فرعون زر و گردآوردن آن را بزرگ داشت و پشم پوشیدن آنان را خواری و ذلّت پنداشت!(1)
این رویارویی آزمایشی در خور تأمّل است و نشان دهنده نوع نگرش نسبت به ارزش هاست تا حقّ و باطل به وسیله ملاک ها از یکدیگر امتیاز داده شوند. ازاین رو، علی علیه السلام فرموده اند: «خداوند سبحان مستکبران از بندگان خود را به ارزشی که دوستان مستضعف او در دیده آنان دارند، می آزماید».(2)
مستضعفان بنی اسرائیل؛ قربانیان جامعه استکباری
مستضعفان بنی اسرائیل؛ قربانیان جامعه استکباری
مستکبران به گونه ای خویش را بلند مرتبه و دیگران را ناچیز و دون پایه می پندارند که رابطه میان خود و آنان را رابطه مولایی و بردگی می دانند. بر این اساس، به خود حقّ می دهند با آنان به هر شکلی که می خواهند رفتار کنند.
فرعونیان، بنی اسرائیل را به عنوان برده به کار می گرفتند و شکنجه های طاقت فرسایی بر آنان تحمیل می کردند. چنان عذابشان می دادند که تلخی زندگانی پیوسته در کامشان بود. ساختار سیاسی فاسد به بدترین شکل ممکن آنان را آزار می داد و محیطی سخت شکننده بر ایشان فراهم آورده بود. در این زمینه علی علیه السلام می فرماید:
فرعون ها آنان را به بندگی گرفتند و در عذاب سخت کشیدند و تلخی زندگانی را جرعه جرعه به ایشان نوشانیدند. پس پیوسته در خواری و هلاکت بودند و تسلیم چیرگی و قدرت؛ نه چاره ای می یافتند تا سر باز زنند و نه راهی که عذاب را از خود دور کنند.(3)
دوران سیاه حاکمیّت فرعونیان و به استضعاف کشیده شدن بنی اسرائیل و خواری آنان
1- 2.نهج البلاغه، صبحی صالح، خطبه 192.
2- 3.همان.
3- 1.همان.