مستضعفان از دیدگاه اسلام صفحه 56

فصل پنجم: اقسام مستضعفان

اشاره

فصل پنجم: اقسام مستضعفان

زیر فصل ها

1. مستضعفان معنوی (فکری و عقیدتی)

2. مستضعفان دینی

3. مستضعفان عملی

4. مستضعفان قومی و نژادی

5. مستضعفان سیاسی _ اجتماعی

6. مستضعفان مادّی و اقتصادی

1. مستضعفان معنوی (فکری و عقیدتی)

اشاره

1. مستضعفان معنوی (فکری و عقیدتی)

با بررسی آیات و روایات، روشن می شود افرادی که از نظر فکری و ذهنی آنچنان ضعیف باشند که نتوانند حق را از باطل بشناسند، مستضعف به شمار می آیند. این ناتوانی در شناخت، به عواملی وابسته است. از علی علیه السلام نقل شده است که فرمود:

کسی که حجّت بر او تمام شده و حقّ را شنیده و در ذهن خویش آن را درک کرده است، مستضعف شمرده نمی شود.(1)

بنابراین، مستضعف کسی است که حجّت بر او تمام نشده و حق را نشنیده و فکر و قلبش آن را درک نکرده است. همچنین در این باره زراره از امام باقر علیه السلام نقل می کند که حضرت درباره عبارت قرآنی «الّا المستضعفین من الرّجال و النّساء و الولدان» فرمود:

او کسی است که توانایی کفر ندارد که کافر شود و به سوی ایمان هدایت نیافته تا مؤمن شمرده شود.(2)

در واقع، این گونه انسان ها قدرت فکری برای گزینش طرز فکر ویژه ای اعم از کفر یا ایمان را ندارند. در این باره از امام موسی کاظم علیه السلام پرسیدند: «مستضعفان چه کسانی هستند؟» امام در پاسخ فرمود:

مستضعف کسی است که حجّت و دلیل به او نرسیده و به وجود اختلاف (در مذهب ها و عقاید گوناگون که موجب ایجاد انگیزه پژوهش است) پی نبرده باشد، ولی هنگامی که به این مسئله پی برد، دیگر مستضعف شمرده