مستضعفان از دیدگاه اسلام صفحه 71

چنگال مشرکان گرفتار بودند و کافران آنها را به بازگشت از اسلام و بیان سخنان کفرآمیز و شرک آلود مجبور می کردند. آنان عمّار و پدرش یاسر و مادرش سمیّه و صهیب و بلال و خباب بودند. پدر و مادر عمّار در این ماجرا سخت ایستادگی کردند و شهید شدند، ولی عمّار که جوان بود، آنچه را مشرکان خواستند، بر زبان راند. این خبر در میان مسلمانان پیچید که عمّار از اسلام بیرون رفته و کافر شده است و پیامبر فرمود: چنین نیست؛ عمّار سر تا پا آکنده از ایمان است و ایمان با گوشت و خون او آمیخته است. دیری نپایید که عمّار گریه کنان به خدمت رسول خدا صلی الله علیه و آله آمد. پیامبر از حال او پرسید. عرض کرد: ای پیامبر خدا، بسیار بد شد. آن قدر آزار و شکنجه ام کردند تا اینکه نسبت به شما جسارت کردم و بت های آنها را به نیکی یاد کردم. پیامبر با دست مبارک خود، اشک او را پاک کرد و فرمود: اگر باز تو را زیر فشار قرار دادند، آنچه می خواهند بگو. در این هنگام، آیه بالا نازل شد.(1)

بر این اساس، همان گونه که قرآن می فرماید: «لا یُکَلِّفُ اللّهُ نَفْسًا إِلاّ وُسْعَها» (بقره:286) و «لا یُکَلِّفُ اللّهُ نَفْسًا إِلاّ ما آتاها.» (طلاق، 7)؛ خداوند هر کس را به اندازه توانش و به قدر آنچه به او داده است، مکلّف می کند و او هر مقدار که می تواند، باید به وظیفه خود عمل کند. این دستور، هم وظایف و اعمال فردی و هم تکالیف اجتماعی را شامل می شود و به طور کلی، فرمانی فراگیر است که هر فرد یا گروهی باید به قدر توانایی خود، مسئولیت های واگذار شده را انجام دهد.

بنابراین، مستضعفان عملی نیز به هر اندازه که می توانند، گرچه با دعا و تضرّع و ایمان قلبی و... ، باید به وظیفه خود عمل کنند و تسلیم فضای کفرآلود جامعه فاسد نگردند.

4. مستضعفان قومی و نژادی

اشاره

4. مستضعفان قومی و نژادی

در طول تاریخ، گروه های اندک شماری به چشم می خورند که به دلایلی بر سرنوشت گروه های پرشماری تسلّط یافته و آنان را به استثمار و استضعاف کشیده اند. در سرزمین