- اشاره 6
- استضعاف و مستضعف 6
- اشاره 6
- واژه شناسی استضعاف و استکبار 6
- استکبار و مستکبر 7
- کاربردهای مفهومی استضعفاف 8
- 1. ضعف اختیاری یا تحمیلی 8
- اشاره 8
- 1. بزرگی طلبی 11
- اشاره 11
- 2. ضعف طبیعی 11
- 2. خود بزرگ بینی 11
- کاربردهای مفهومی استکبار 11
- اشاره 13
- خاستگاه روانی استکبار 13
- خودپرستی، سرچشمه فساد 14
- ماهیت نسبی استکبار و استضعاف و رابطه آن دو 19
- اشاره 19
- استکبار و استضعاف فردی و اجتماعی 20
- استکبار اجتماعی، زاییده استکبار فردی 22
- اشاره 23
- 1. نسبت میان استکبار و استضعاف در بعد فردی 23
- 2. نسبت میان استکبار و استضعاف در بعد اجتماعی 23
- مقایسه استضعاف و استکبار 23
- 3. نسبت میان استکبار فردی و استکبار اجتماعی 24
- 4. نسبت میان استضعاف فردی و استضعاف اجتماعی 24
- اشاره 27
- 1. جنبه فردی استکبار 27
- جنبه های استکبار در برابر خداوند 27
- اشاره 27
- جنبه های گوناگون استکبار فردی 29
- 2. جنبه اجتماعی استکبار 31
- اشاره 32
- نخستین مستکبر و مستضعف 32
- هابیل، مظلومی از تبار مستضعفان 34
- نوح، نماد ایستادگی مستضعفان در برابر مستکبران 35
- هود؛ نمونه ای دیگر از مستضعفان تاریخ 37
- حضرت صالح؛ مستضعف قوم ثمود 39
- حضرت لوط، مستضعفی دیگر از تبار پیامبران 41
- حضرت ابراهیم در میان آتش جهل مستکبران 41
- اشاره 42
- سرزمین مصر 42
- حضرت موسی علیه السلام قهرمان مبارزه با مستکبران 42
- باورها و اندیشه های مصریان 43
- بنی اسرائیل و سرزمین مصر 44
- مستضعفان بنی اسرائیل؛ قربانیان جامعه استکباری 45
- حضرت یحیی، شهیدی از تبار مستضعفان 47
- عیسی علیه السلام و مادر پاک دامن 48
- خلاصه و نتیجه گیری 54
- اشاره 56
- 1. مستضعفان معنوی (فکری و عقیدتی) 56
- اشاره 56
- شرایط مستضعفان معنوی و فکری 58
- اشاره 61
- اقسام مستضعفان دینی 61
- 2. مستضعفان دینی 61
- جاهل قاصر 62
- 3. مستضعفان عملی 68
- اشاره 68
- هدف جهاد؛ نجات مستضعفان عملی 69
- وظیفه مستضعفان عملی 70
- اشاره 71
- 4. مستضعفان قومی و نژادی 71
- اسلام و تبعیض نژادی 74
- 5. مستضعفان سیاسی _ اجتماعی 77
- 6. مستضعفان مادّی و اقتصادی 79
- 1. انحراف در پرستش حق 82
- اشاره 82
- 2. فساد 83
- الف) اشرافی گری 86
- اشاره 86
- 3. دل بستگی های دنیایی 86
- اشاره 86
- یک _ اشراف سیاسی 87
- دو_ اشراف اقتصادی 88
- ب) زراندوزی و حرص به دنیا 90
- 4. تقلید کورکورانه 91
- اشاره 94
- 1. وسوسه 95
- 2. خوار شمردن مصلحان 97
- 3. استهزا و تمسخر 98
- 4. تهمت و افترا 99
- 5. برانگیختن احساسات 101
- 6. اختلاف افکنی 102
- 8. دامن زدن به مسائل قومی و نژادی 106
- اشاره 108
- الف) دست بند طلا نداشتن موسی 108
- ب) همراه نبودن فرشته با موسی 109
- 10. تکذیب 109
- اشاره 111
- الف) تهدید به زندان 111
- 11. تهدید 111
- ب) تهدید به قطع عضو 112
- ج) تهدید به قتل 112
- 12. شکنجه و کشتار 114
- اشاره 119
- جامعه آرمانی و ضرورت استکبارستیزی 119
- هدف اسلام از برقراری عدالت 123
- اشاره 124
- عدالت و کارکردهای آن 124
- 1. جنبه فردی 124
- 2. جنبه اجتماعی 125
- عدالت اجتماعی در بعد اقتصادی 127
- رویکرد اسلام در برابر تفاوت ها 128
- تسخیر و استخدام و تفاوت آنها با بهره کشی، استثمار و استضعاف 130
- مبارزه اسلام با استثمار 132
- اسلام و فقر اقتصادی 133
- پی آمدهای ناگوار فقر 136
- اشاره 136
- موانع برقراری عدالت اجتماعی 139
- راهکارهای ایجاد عدالت اجتماعی در قرآن و سنّت 144
- نمونه هایی از اجرای عدالت اجتماعی درنظام اسلامی 147
- عدالت اجتماعی در بعد سیاسی 152
- قیام مسلحانه برای برپایی عدل 155
- اشاره 158
- پیکار همیشگی مستکبران و مستضعفان 158
- پیروزی حق بر باطل 160
- نوید پیروزی مستضعفان 162
- نمونه هایی از پیروزی مستضعفان و عوامل آن 164
- لزوم مبارزه برای نجات مستضعفان 166
- مستضعفان، وارثان زمین 170
- حکومت جهانی مستضعفان 172
- 1. در بعد بین المللی 178
- اشاره 178
- اشاره 179
- 2. در بعد داخلی 179
- الف) بر پاداشتن نماز 179
- ب) امانت دانستن قدرت سیاسی 181
- ج) اجرای قانون 183
- د) برقراری عدالت اجتماعی و رسیدگی به وضع محرومان 184
- ه) پرهیز از عوامل انحطاط 187
- اشاره 187
- نابودی تمدّن ها، پی آمد کفران نعمت 188
- رسانه در خدمت مستکبران یا مستضعفان 191
- اشاره 191
- پیشنهاد برای برنامه ریزان در سطح کلان 196
- پیشنهادهای برنامه سازی 200
- پرسش های مردمی 203
- معرفی مراکز 203
- پرسش های کارشناسی 204
حرص شدید به زخارف دنیا و جنون زراندوزی، به استضعاف اقتصادی بنی اسرائیل ادامه می دادند. آنان، خود را مالک و بنی اسرائیل را برده و بنده خویش می پنداشتند. ازاین رو، بهره کشی و استضعاف آنان را حقّ مسلّم شان می دانستند و همواره به این عمل غیر انسانی ادامه می دادند. قرآن در این باره می فرماید:
وَ أَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذینَ کانُوا یُسْتَضْعَفُونَ مَشارِقَ اْلأَرْضِ وَ مَغارِبَهَا الَّتی بارَکْنا فیها... . (اعراف: 137)
مشرق ها و مغرب های زمین را که در آن برکت قرار داده بودیم به آن قوم به استضعاف کشیده شده واگذار کردیم...
عبارت «کانوا یستضعفون» بر پیوستگی استضعاف بنی اسرائیل از سوی فرعونیان دلالت دارد.
همچنین تعبیر «ارث » به سبب آن است که این واژه در لغت به معنای مالی است که بدون تجارت و مانند آن به دیگری برسد(1) و چون بنی اسرائیل از جهت اقتصادی در سرزمین مصر و در دوران حاکمیّت فراعنه با شدّت هرچه تمام تر به استضعاف کشیده شده بودند، خداوند برای جبران این شکست، آنان را وارث سرزمین و اموال فرعونیان قرار داد و ستمگرانی را که به دلیل عیّاشی و جنون زراندوزی، به ثروت های کلان دست یافته بودند، مجازات کرد.
براین اساس، زراندوزی و حرص نسبت به مال دنیا از جمله انگیزه های به استضعاف کشیدن مستضعفان به شمار می رود.
4. تقلید کورکورانه
4. تقلید کورکورانه
یکی از مصداق های تقلید، تسلیم بی قید و شرط در برابر آداب و رسوم و باورهای خرافی نیاکان و پیروی از راه و روش نادرست آنان است که نشان تقلید «جاهل» از
1- قاموس قرآن، ماده ورث.