- پیش گفتار 3
- اشاره 5
- 1. طرح مسئله 5
- فصل اول: کلیات 5
- 2. اهمیت قهر و آشتی در اسلام 6
- 3. هدف های پژوهش 7
- 4. پرسش های پژوهش 8
- 6. روش پژوهش 8
- 5. فرضیه های پژوهش 8
- 8. مفهوم شناسی 9
- 7. پیشینه پژوهش 9
- 9. جنبه های قهر و آشتی 10
- 10. مراحل قهر 12
- اشاره 12
- الف) مرحله ابتدایی قهر 12
- ب) مرحله پایداری قهر 13
- 1. قهر با خدا 16
- اشاره 16
- فصل دوم: گونه های قهر و زمینه های بروز آن 16
- اشاره 16
- الف) انجام گناه 16
- ب) دنیا دوستی 17
- 2. قهر با خانواده 19
- اشاره 19
- اشاره 20
- الف) قهر با همسر 20
- یک _ اختلاف در باورها و ارزش ها 20
- دو _ اعتیاد همسر 21
- ب) قهر با فرزندان 22
- یک _ بی احترامی به پدر و مادر 22
- اشاره 22
- دو _ بی توجهی به مشکلات مالی پدر و مادر 24
- ج) قهر با والدین 24
- اشاره 24
- یک _ محدودیت های بیش از اندازه 25
- اشاره 26
- دو _ دخالت والدین در زندگی فرزندان 26
- د) قهر فرزندان با یکدیگر 26
- یک _ تبعیض میان فرزندان 27
- دو _ اختلاف بر سر ارث و اموال 28
- اشاره 28
- ه_) قهر با اقوام و خویشان 28
- یک _ بی توجهی به گرفتاری خویشاوندان 29
- دو _ تجملات 30
- 3. قهر با اجتماع 31
- اشاره 31
- اشاره 31
- الف) قهر با دوستان 31
- دو _ شوخی های بی جا 32
- یک _ بدگمانی 32
- ب) قهر با همسایگان 33
- اشاره 33
- یک _ اشراف به حریم همسایه 35
- دو _ ایجاد مزاحمت 36
- ج) قهر با همکاران 37
- د) قهر مردم با مسئولان و حاکمان جامعه 39
- دو _ دوری کردن مدیران و مسئولان از مردم1 39
- اشاره 39
- یک _ مدیریت ضعیف 39
- اشاره 42
- 1. عوامل قهر 42
- فصل سوم: عوامل و آثار قهر 42
- الف) ضعف ایمان 42
- اشاره 42
- ب) ناآگاهی از پی آمدهای قهر 44
- د) نقش اطرافیان در دامن زدن به قهر 45
- ج) بزرگ نمایی اختلاف ها 45
- 2. آثار قهر 46
- یک _ ترک برخی واجبات دینی 46
- اشاره 46
- اشاره 46
- الف) آثار فردی قهر 46
- سه _ افسردگی 47
- دو _ پذیرفته نشدن نماز 47
- چهار _ نداشتن خودباوری 48
- پنج _ خارج شدن از دایره مسلمانی 49
- شش _ محروم شدن از آمرزش الهی 49
- ب) آثار قهر بر خانواده 50
- یک _ پریشانی در بنیان خانواده 50
- اشاره 50
- دو _ سردی در روابط و افزایش احتمال طلاق 51
- سه _ مشکلات تربیتی فرزندان 52
- چهار _ فرار فرزندان از خانه 53
- پنج _ روی آوردن به کارهای خلاف 54
- ج) آثار اجتماعی قهر 55
- یک _ از هم گسیختگی جامعه 55
- اشاره 55
- دو _ تفرقه؛ عامل نابودی سرمایه های کشور 56
- اشاره 58
- فصل چهارم: اهمیت اصلاح ذات البین و راه های رسیدن به آشتی 58
- اشاره 60
- 1. آثار آشتی و دوستی 60
- الف) حفظ و تقویت سلامت روان 60
- ب) توفیق در کارها 61
- ج) کاهش جرم و جنایت 62
- اشاره 63
- الف) پیروی از آموزه های دینی 63
- 2. راهکار های رسیدن به آشتی 63
- ب) توجه به حقوق یکدیگر 64
- ج) خوش بینی 65
- د) تغافل 67
- ه_) پرهیز از سخنان زشت 68
- و) بردباری 70
- ز) پوزش طلبی 71
- ح) ایجاد فضای مناسب برای گفت وگو 72
- ط) تأکید بر نقاط مشترک 73
- ی) عبرت گرفتن از حوادث و زندگی دیگران 73
- 1. راهکارهای پرداختن به موضوع در رسانه 75
- اشاره 75
- اشاره 75
- الف) معرفی موضوع 75
- فصل پنجم: همراه با برنامه سازان 75
- ب) گزارش 76
- چهار_ انتخاب داور در اختلاف های خانوادگی 77
- دو_ دعوت به تقوا و صلح و سازش 77
- یک _ تمسک به دستورهای قرآن و حل اختلاف ها و سوء تفاهم ها 77
- ج) آیات قرآن 77
- سه _ رحمت الهی بر سازش دهندگان 77
- پنج _ نکوهش سوگند خوردن برای دوری از واسطه گری میان مؤمنان 78
- سه _ کیفر قهر کردن بیش از سه روز 78
- دو _ قهر، عامل نپذیرفته نشدن اعمال 78
- د) احادیث 78
- یک _ نکوهش قهر 78
- شش _ رسیدن به مقصود، در پی آشتی دادن 79
- چهار _ بذر قهر و دشمنی 79
- پنج _ کمال نیک بختی 79
- هشت _ آسان ترین راه برخورد با دشمنان 80
- نه _ آشتی و افزایش دوستان 80
- هفت _ پیش قدمی در برقراری پیوند 80
- ده _ لزوم آشتی با برادر 80
- سیزده _ پیوند با خویشاوند 81
- یازده _ نیکی به جای بدی 81
- دوازده _ مقابله به مثل نکردن 81
- هفده _ فرجام گوش سپردن به سخن چین 82
- چهارده _ دوری رحمت از قطع کننده رابطه فامیلی 82
- شانزده _ ستیزه جویی، عامل جدایی 82
- پانزده _ قطع رحم، مانع پذیرش اعمال 82
- هجده _ بدگمانی، عامل قهر و جدایی 83
- ه_) داستان و حکایت 83
- اشاره 83
- نوزده _ خرده گیری در دوستی 83
- دلتنگی 83
- صله رحم یک جانبه 84
- فرجام آزردن بستگان 84
- 2. پرسش های مصاحبه 85
- و) گفتار مجری و زیرنویس 85
- 3. پرسش های کارشناسی 86
- 4. معرفی کتاب برای مطالعه بیشتر 87
- الف) کتاب ها 89
- کتاب نامه 89
- ب) مقاله 91
- ج) پایگاه اینترنتی 91
ص:49
به دستورهای دین است.»(1) یکی از آموزه های اسلامی، پرهیز از قهر و جدایی است، چنان که رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود:
لَوْ أَنَّ رَجُلَیْنِ دَخَلا فِی الِإِسْلامِ فَاهْتَجَرا، کانَ أَحَدُهُما خارِجاً مِنَ الْاِسْلامِ حَتّی یَرْجِعَ الظّالِمُ.(2)
هرگاه دو مسلمان، از یکدیگر ببرند [با یکدیگر قهر کنند]، هر دو از اسلام خارج خواهند بود تا آنکه ستمگر [به سوی کسی که بر او ستم کرده] بازگردد.
همچنین آن حضرت در سفارشی به ابوذر فرمود:
یا أَباذَرّ، إِیّاکَ وَ هِجْرانَ لِأخِیکَ الْمُؤْمِنِ، فَإِنَّ الْعَمَلَ لا یَتَقَبَّلُ مَعَ الْهِجْرانِ.(3)
ای ابوذر! از قهر با برادر مؤمنت بپرهیز؛ زیرا در حالت قهر و جدایی، اعمال پذیرفته نمی شود.
انسان هایی که ایمان محکم و قوی دارند، هنگام برخورد با مشکلات و سختی های زندگی، صبر پیشه می کنند و می کوشند براساس آموزه های دینی رفتار کنند. هرچند در بعضی موارد این عمل دشوار است، اما آنها در برابر خواسته های نفس خود می ایستند؛ زیرا می دانند خدا اعمالشان را می بیند. ازاین رو، خشنودی خداوند را بر رضایت نفس خود ترجیح می دهند.
افراد سست ایمان، به وعده های تهدید و عذاب الهی با دیده تردید می نگرند. چنین افرادی، براساس منافع شخصی و مادی خود با دیگران ارتباط برقرار می کنند، به گونه ای که اگر ارتباط با فردی منافع آنها را تهدید
1- معارف و معاریف، ج 2، ص 709.
2- کنزالعمال، ج 9، ص 48؛ وسائل الشیعه، چ 12، ص 264.
3- شیخ طوسی، امالی، ص 537.