قهر و آشتی در اسلام صفحه 59

ص:65

ازاین رو، اصلاح ذات البین را از نظر شرعی واجب و حتی استفاده از امکانات بیت المال را برای چنین امری روا دانسته اند.(1)

بنابراین، اصلاح ذات البین یا به تفاهم رساندن افراد و گروه ها و زدودن کدورت ها و تبدیل آن به دوستی، از مهم ترین برنامه های اسلام است و شایسته آن است که کسانی که در جامعه یا در جمع بستگان و دوستان جایگاهی ویژه دارند، برای اصلاح روابط افراد و آشتی دادن آنها بکوشند و این مقام و موقعیت را موهبتی الهی بدانند و از آن برای خدمت رسانی به خلق خدا بهره گیرند. امام صادق(ع) فرموده است: «میانجی گری، زکات مقام [و موقعیت] است».(2) شهید بهشتی رحمه الله درباره حاج شیخ ابراهیم نجف آبادی، یکی از عالمان پرتلاش نجف آباد، نوشته است:

از ویژگی های ایشان، مردمی بودنش بود. دوستان نجف آبادی من نقل می کردند که حاج شیخ همیشه در خدمت مردم آماده است. گاهی اتفاق می افتاد که زن و شوهری نیمه شب با هم دعوا می کردند و همه اهل منزل حریف آنان نمی شدند. بالأخره یک نفر در ساعت دو بعد از نیمه شب در منزل حاج شیخ می آمد و ایشان از خواب برمی خاست و نمی گفت: «صبر کنید تا هوا روشن شود، بعد می رویم»، بلکه بی درنگ لباس می پوشید و روانه می شد. با رویی گشاده و خندان وارد منزل می شد و می گفت: «فعلاً چای درست کنید تا ببینم چه شده است.» آن گاه پای سماور می نشست. یک چای خودش می خورد و یک چای به آنها می ریخت و زن و شوهر را با هم آشتی می داد، آتش اختلاف و دعوای آنها را فرو می نشاند و آن گاه برمی خاست و به خانه اش می رفت.(3)

1- نک: تفسیر نمونه، ج 7، ص 85.
2- میزان الحکمه، ج 6، ص 2781.
3- رضا مختاری، سیمای فرزانگان، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، 1375، ص 368.