- پیش گفتار 3
- 1. طرح مسئله 5
- اشاره 5
- فصل اول: کلیات 5
- 2. اهمیت قهر و آشتی در اسلام 6
- 3. هدف های پژوهش 7
- 4. پرسش های پژوهش 8
- 6. روش پژوهش 8
- 5. فرضیه های پژوهش 8
- 8. مفهوم شناسی 9
- 7. پیشینه پژوهش 9
- 9. جنبه های قهر و آشتی 10
- اشاره 12
- الف) مرحله ابتدایی قهر 12
- 10. مراحل قهر 12
- ب) مرحله پایداری قهر 13
- 1. قهر با خدا 16
- اشاره 16
- فصل دوم: گونه های قهر و زمینه های بروز آن 16
- الف) انجام گناه 16
- اشاره 16
- ب) دنیا دوستی 17
- 2. قهر با خانواده 19
- اشاره 19
- اشاره 20
- الف) قهر با همسر 20
- یک _ اختلاف در باورها و ارزش ها 20
- دو _ اعتیاد همسر 21
- ب) قهر با فرزندان 22
- یک _ بی احترامی به پدر و مادر 22
- اشاره 22
- ج) قهر با والدین 24
- دو _ بی توجهی به مشکلات مالی پدر و مادر 24
- اشاره 24
- یک _ محدودیت های بیش از اندازه 25
- اشاره 26
- دو _ دخالت والدین در زندگی فرزندان 26
- د) قهر فرزندان با یکدیگر 26
- یک _ تبعیض میان فرزندان 27
- اشاره 28
- ه_) قهر با اقوام و خویشان 28
- دو _ اختلاف بر سر ارث و اموال 28
- یک _ بی توجهی به گرفتاری خویشاوندان 29
- دو _ تجملات 30
- 3. قهر با اجتماع 31
- اشاره 31
- اشاره 31
- الف) قهر با دوستان 31
- دو _ شوخی های بی جا 32
- یک _ بدگمانی 32
- ب) قهر با همسایگان 33
- اشاره 33
- یک _ اشراف به حریم همسایه 35
- دو _ ایجاد مزاحمت 36
- ج) قهر با همکاران 37
- اشاره 39
- یک _ مدیریت ضعیف 39
- د) قهر مردم با مسئولان و حاکمان جامعه 39
- دو _ دوری کردن مدیران و مسئولان از مردم1 39
- اشاره 42
- اشاره 42
- الف) ضعف ایمان 42
- فصل سوم: عوامل و آثار قهر 42
- 1. عوامل قهر 42
- ب) ناآگاهی از پی آمدهای قهر 44
- د) نقش اطرافیان در دامن زدن به قهر 45
- ج) بزرگ نمایی اختلاف ها 45
- اشاره 46
- 2. آثار قهر 46
- یک _ ترک برخی واجبات دینی 46
- اشاره 46
- الف) آثار فردی قهر 46
- سه _ افسردگی 47
- دو _ پذیرفته نشدن نماز 47
- چهار _ نداشتن خودباوری 48
- پنج _ خارج شدن از دایره مسلمانی 49
- شش _ محروم شدن از آمرزش الهی 49
- ب) آثار قهر بر خانواده 50
- یک _ پریشانی در بنیان خانواده 50
- اشاره 50
- دو _ سردی در روابط و افزایش احتمال طلاق 51
- سه _ مشکلات تربیتی فرزندان 52
- چهار _ فرار فرزندان از خانه 53
- پنج _ روی آوردن به کارهای خلاف 54
- ج) آثار اجتماعی قهر 55
- یک _ از هم گسیختگی جامعه 55
- اشاره 55
- دو _ تفرقه؛ عامل نابودی سرمایه های کشور 56
- اشاره 58
- فصل چهارم: اهمیت اصلاح ذات البین و راه های رسیدن به آشتی 58
- اشاره 60
- 1. آثار آشتی و دوستی 60
- الف) حفظ و تقویت سلامت روان 60
- ب) توفیق در کارها 61
- ج) کاهش جرم و جنایت 62
- اشاره 63
- الف) پیروی از آموزه های دینی 63
- 2. راهکار های رسیدن به آشتی 63
- ب) توجه به حقوق یکدیگر 64
- ج) خوش بینی 65
- د) تغافل 67
- ه_) پرهیز از سخنان زشت 68
- و) بردباری 70
- ز) پوزش طلبی 71
- ح) ایجاد فضای مناسب برای گفت وگو 72
- ط) تأکید بر نقاط مشترک 73
- ی) عبرت گرفتن از حوادث و زندگی دیگران 73
- اشاره 75
- فصل پنجم: همراه با برنامه سازان 75
- اشاره 75
- 1. راهکارهای پرداختن به موضوع در رسانه 75
- الف) معرفی موضوع 75
- ب) گزارش 76
- یک _ تمسک به دستورهای قرآن و حل اختلاف ها و سوء تفاهم ها 77
- دو_ دعوت به تقوا و صلح و سازش 77
- چهار_ انتخاب داور در اختلاف های خانوادگی 77
- ج) آیات قرآن 77
- سه _ رحمت الهی بر سازش دهندگان 77
- پنج _ نکوهش سوگند خوردن برای دوری از واسطه گری میان مؤمنان 78
- سه _ کیفر قهر کردن بیش از سه روز 78
- دو _ قهر، عامل نپذیرفته نشدن اعمال 78
- یک _ نکوهش قهر 78
- د) احادیث 78
- چهار _ بذر قهر و دشمنی 79
- شش _ رسیدن به مقصود، در پی آشتی دادن 79
- پنج _ کمال نیک بختی 79
- نه _ آشتی و افزایش دوستان 80
- هفت _ پیش قدمی در برقراری پیوند 80
- ده _ لزوم آشتی با برادر 80
- هشت _ آسان ترین راه برخورد با دشمنان 80
- دوازده _ مقابله به مثل نکردن 81
- سیزده _ پیوند با خویشاوند 81
- یازده _ نیکی به جای بدی 81
- پانزده _ قطع رحم، مانع پذیرش اعمال 82
- شانزده _ ستیزه جویی، عامل جدایی 82
- هفده _ فرجام گوش سپردن به سخن چین 82
- چهارده _ دوری رحمت از قطع کننده رابطه فامیلی 82
- نوزده _ خرده گیری در دوستی 83
- اشاره 83
- دلتنگی 83
- ه_) داستان و حکایت 83
- هجده _ بدگمانی، عامل قهر و جدایی 83
- صله رحم یک جانبه 84
- فرجام آزردن بستگان 84
- 2. پرسش های مصاحبه 85
- و) گفتار مجری و زیرنویس 85
- 3. پرسش های کارشناسی 86
- 4. معرفی کتاب برای مطالعه بیشتر 87
- الف) کتاب ها 89
- کتاب نامه 89
- ب) مقاله 91
- ج) پایگاه اینترنتی 91
ص:66
در اهمیت اصلاح ذات البین همین بس که هرچند دروغ در اسلام صفتی ناپسند است، بااین حال برای اصلاح اختلاف ها، استفاده از آن نه تنها اشکالی ندارد، بلکه پیشنهاد نیز شده است، چنان که پیامبر گرامی اسلام به حضرت علی(ع) فرمود:
یا عَلِیًُّ! إِنَّ اللهَ عَزَّوَجَلَّ أَحَبَّ الْکَذِبَ فی الصَّلاحِ وَ أَبْغَضَ الصِّدْقَ فِی الْفَسادِ.(1)
ای علی! همانا خداوند دروغ صلح آمیز را بیشتر دوست دارد و از راست فتنه انگیز بیزار است.
خداوند نیز در قرآن کسانی را که سوگند می خورند تا برای میانجی گری و آشتی پیش قدم نشوند، از این تصمیم بازداشته و چنین سوگندهایی را مردود دانسته و فرموده است: «خداوند را دست آویز سوگندهای خود قرار مدهید تا [با این بهانه] از نیکی کردن و پرهیزکار بودن و اصلاح میان مردم بپرهیزید که خدا شنوای داناست». (بقره: 224)
در تفسیر این آیه آمده است: روزی میان داماد و دختر یکی از یاران پیامبر به نام عبدالله بن رواحه اختلافی پیش آمد و او سوگند یاد کرد که برای سازش و اصلاح میان آنها و برطرف کردن اختلافشان اقدامی نکند. پس این آیه نازل شد و مسلمانان را از این گونه سوگندها بازداشت.(2)
1. آثار آشتی و دوستی
اشاره
1. آثار آشتی و دوستی
زیر فصل ها
الف) حفظ و تقویت سلامت روان
ب) توفیق در کارها
ج) کاهش جرم و جنایت
الف) حفظ و تقویت سلامت روان
الف) حفظ و تقویت سلامت روان
یکی از نشانه های سلامت روان، داشتن روابط اجتماعی است. وجود روابط گرم و صمیمی با خویشاوندان و نزدیکان، عامل مهمی در ایجاد اعتماد و آسایش خاطر است. احساس وابستگی به یک جمع مانند
1- شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، بیروت، دارالضواء، 1405 ه_ . ق، چ 6، ج 4، ص 255.
2- نک: تفسیر نمونه، ج 2، ص 145.