فرهنگ و رسانه های نوین صفحه 106

ص:108

آنها بحثی ندارد.

بی تردید، این ویژگی ها نشان دهنده مصداق امروزی این عناصر نمادین است که جز «صنعت سرگرمی» چیز دیگری نیست. به ویژه آن نوع سرگرمی که با شدت و ضعف، تمام این ویژگی ها را دارد؛ یعنی «سرگرمی رسانه ای». رسانه ها به ویژه در بعد سرگرمی، فراگیر، در دست رس، متداول و اعتیادآور هستند. بسیاری از اندیشمندان نیز همسان سازی و یکسان سازی فرهنگ ها را در پرتو رشد رسانه ها و فراگیر شدن آنها می دانند. برای نمونه، برابر اعلام یونسکو، گسترش رسانه ها و هجمه جهانی سازی، بیش از 2000 زبان محلی را از میان برده است و بسیاری از زبان ها و گویش ها نیز در معرض خطرند. صنعت سرگرمی (حتی در کشور ما) این گونه توجیه می شود که انسان پس از خستگی روزانه از انواع آلودگی ها و فشارهای عصبی، باید با این پدیده ها، رنج ها را فراموش کند. ازاین رو، بایستی «سر انسان ها را گرم کرد».

متأسفانه در جامعه ما، همه در پی آنند که مفاهیم و مقاصد خود را با «سرگرمی» به جامعه تزریق کنند. نهادهای دینی و فرهنگی در پی ساخت فیلم و بازی های رایانه ای هستند. در هیئت های مذهبی نیز رگه هایی از سرگرمی سازی رسوخ پیدا کرده است. امروزه سی دی مجلس های مداحی که به شیوه پاپ غربی و البته با لباس حزب اللهی و بسیجی است، بسیار به چشم می خورد که آسیب فرهنگی جامعه ماست.

نکاتی در مورد سرگرمی رسانه ای

1. سوما و پرودیوم و آمپول های مختلف، در فیلم ها «تزریق» می شدند، ولی تلویزیون که سرگرمی ساز اصلی دوره ماست، «تماشا» می شود. تلویزیون هیچ گاه «دیده» نمی شود، بلکه «تماشا» می شود. فرق دیدن و تماشاکردن، در اندیشیدن است. اگر اندیشه باشد، دیدن است و اگر نباشد، تماشاکردن خواهد بود. عالمان علم ارتباطات و نیز جامعه شناسان و روان شناسان تردیدی ندارند که تلویزیون معمولاً تماشا می شود؛ یعنی در آن اندیشه و تأملی نیست. پژوهش ها نشان داده است «تماشاگر تلویزیون» از «انسان